Треба да се имаат предвид и климатските услови. Таман работа граѓаните на Република Македонија вонредно да се потат и препотуваат поради политичари и кандидати за пратеници на кои треба да им се прифатат-  изгласаат нивните лични и семејно- пријателски кариеристички амбиции.

Имено, на многумина во сегашните партиски „врхушки“ (особено во СДСМ) тоа ќе им биде последна животна и работна шанса да „ќарат“ уште 4 години лагода и не мали привилегии седејќи во фотелјите на македонскиот Парламент. Или, спротивно, дефинитивен крај на успешно- неуспешната политичка кариера.

Белким не мисли некој, без оглед дали е член или симпатизер на оваа или онаа, „стара“ или нова политичка партија, дека битката „за фер и демократски избори“ е во интерес на граѓаните и  државата, на напредокот на демократијата, па и за подобрување и зајакнување на меѓународната позиција на Македонија. Ако мисли, прво нека помисли зошто предвремени избори на само помалку од една година пред редовни и зошто блокада на работата на Парламентот,  политичка криза (според опозицијата и нејзините медиумски поддржувачи), условувања, уцени…Ако со условите на СДСМ се обезбедуваат фер и демократски избори, дали тоа значи дека сите досегашни биле нефер и недемократски, а поголемиот број од нив организирани токму од СДСМ како партија на власт?

Нејсе, речиси сите досегашни избори биле оценети од меѓународниот фактор како повеќе или помалку успешни, со повеќе или помалку забелешки, со недозволени инциденти кои сепак не го попречиле нормалното одвивање на изјаснувањето на граѓаните. И е нормално да се бара и постојано да се подобрува се она што е директно или индиректно поврзано со изборниот процес, од Изборниот закон до правилата за предизборни кампањи, вклучително и рамноправна односно рамномерна застапеност во информирањето (клучно за независно- објективно новинарство) и еднакви права и услови за реализација на политичкиот маркетинг (пред се транспарентни).

Ама сето тоа да се користи за предизборен блеф, за „дриблање“, за оневозможување на нормалното функционирање на државата, очигледна одбрана на медиумски криминал…

Последната „надежна“ вест е дека ноќеска бил постигнат извесен напредок (со или без наводници сеедно) на средбата на лидерите на четири (нај)релевантни политички партии, која повеќе од 6 часа се одржуваше во резиденцијата на претседателот на Република Македонија Ѓорге Иванов. Лидерите договориле прочистувањето на избирачкиот список да се направи во рок од 30 дена, во избирачките одбори да членуваат по двајца преставници од власта и опозицијата плус еден член од администрацијата, а по барање на Нова Демократија ќе се изврши ревидирање на границите на шестата изборна единица која според бројот на гласачи отстапува повеќе од законски дозволените 5% споредено со останатите единици.

„Извесноста“ се однесува пред се на условно прифаќање на барањата на СДСМ за избирачките одбори и за избирачкиот список, кои би се спровеле само во случај на нејзино учество на изборите. Власта останува на ставот дека не може да се прифатат деблокирање на сметката на А1 ТВ и другите медиуми „на Рамковск“ и Закон за медиуми, бидејќи се нелогични или не се во нивна надлежност. Сепак, постои расположение да се отвори поширока јавна дебата за нов Закон за медиумите, во која ќе се вклучат и тие бидејќи се предмет на законот. Интересно, иако учеството на медиумите е не само сосема логично, туку и неопходно (да потсетам, на тоа прилично „нервозно“ инсистираа медиумите „на Рамковски“), за Црвенковски тоа не било прифатливо!

На новинарско прашање лидерот на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски одговори дека Црвенковски рекол оти не е постигнат договор:

„Денеска се фокусиравме на тие четири барања, за кои што тие кажаа дека им биле поважни и од тие прифативме условно две. Условно, доколку СДСМ оди на избори. Доколку не оди, тогаш нема да ги прифатиме, зашто имаме сериозни аргументи против.

Црвенковски заклучува дека немаме договор и дека не се враќа во Парламент, а доколку одиме на избори ќе ги бојкотира. Очигледно е дека тој прави се што може за да не се случат избори или ако се случат да ги бојкотира. Но со условните прифаќања му ги сузбиваме сите алибија и излегува на површина многу појасно, и за оние на кои не им било можеби до крај јасно, неговата намера да бојкотира избори и да не се враќа во Парламентот“.

Лидерот на СДСМ, Бранко Црвенковски, пак изјави дека партијата останува на четирите барања, вклучувајќи и донесување на Закон за рамномерно распределување на средствата за јавни кампањи и деблокирање на сметките на А1 и печатените медиуми „на Перо Наков б.б.“:

„Апсолутно не се враќаме во Собранието додека условите не бидат исполнети, додека не се постигне договор, додека не се постигне консензус околу изборните правила. Останува одлуката и за бојкот на Парламентот и за бојкот на изборите доколку не се прифатат неопходните услови за фер и демократски избори“.

Претставниците на партиите од албанскиот блок средбата ја оценија продуктивна и изразија очекување дека позитивната атмосфера ќе резултира и со поконретни решенија.

Претседателот на ДУИ, Али Ахмети:

„Мислам дека имавме продуктивна, конструктивна средба. Сите страни ги искажаа своите позиции за заеднички да дојдеме до решение“.

Претседателот на НД, Имер Селмани:

„Придонесот што го дадов е во насока да се направи добар закон, кој што ќе гарантира фер, демократски, транспарентни избори. Избори кои што ќе донесат Влада која ќе ја извади државата од ќорсокакот, ќе ја отвори спрема интеграцииите, ќе донесе рамноправност помеѓу етничките заедници, Македонците, Албанците и останатите и се разбира, ќе донесе благосостојба на државата“.

Црвенковски побарал уште една средба која е прифатена и ќе се одржи утре (вторник).

А за прогнозата дека парламентарните избори ќе се одржат пред почетокот на годинашново лето уште ова:

Доколку партиите, и власта и опозицијаат водатс метка, работат во интерес на граѓаните на Македонија, тие мора да се одржат бидејќи нивното расположение е позитивно (поголемиот дел од неа е за), а на што упатуваат неколку анкетни истражувања. Сеедно дали со бојкот или не на СДСМ и нејзината коалиција. За нив сите се подготвуваат интензивно (вклучително и СДСМ), кај сите е вклучен „алармот“, дури се кројат и кандидатските листи. Очекувано, се формираа(т) и нови партии (вчера „Достоинство“) кои најавуваат самостојна или коалициона „трета опција“. Некои веќе го започнаа својот предизборен партиски маркетинг (бесплатно на „своите“ или „блиските“ медиуми).

Некои велат дека е неспорно оти станува збор за политичка криза во Македонија, а не само парламентарна, притоа заборавајќи на нејзината суштина: таа е состојба во која темелните институционализирани вредности на политичкиот систем се практично доведени во прашање и во која рутинските одговори на системот се покажуваат како неделотворни и неадекватни (Леонард Биндер); односно тоа е криза на ефикасноста, на политичкиот легитимитет и на политичкиот идентитет.

Можно ли е во Република Македонија на пролет да се одржат предвремени парламентарни избори? Зошто не? Без оглед на случувањата во регионот, особено кај јужниот сосед (евентуални парламентарни избори во Грција)?

Да, зашто оваа состојба тешко дека ќе може да се надмине. Парламентот да функционира нормално (без наводници) и со опозиција- ЛДП (значи не „практично“ без опозиција, а и тоа би било можно- легитимно; во минатото, во многу важен период (донесување на клучни закони) токму СДСМ на власт работеше со Парламент без опозиција), но да нема не политички дијалог, туку парламентарно политичко заемно дејствување, сопоставување, па и соработка  помеѓу позицијата и опозицијата (конструктивност).

Некои медиуми објавија дека власта е подготвена за предвремени избори. Наводно, раководството на ВМРО-ДПМНЕ сериозно ја разгледувало варијантата Собранието да се распушти и во март тие да се одржат. Премиерот Никола Груевски навести дека владејачката партија е многу блиску до ваква одлука. Некои, пак, сметаат дека е можно тие да се одржат во мај, по завршувањето на пописот. Мало значење му се придава на противењето на коалициониот партнер во власта ДУИ, иако е јасно дека без негова согласност тоа не е можно.

Првичните (инфантилни) оценки од денешната лидерска средба кај претседателот Ѓорге Иванов се дека станува збор за неуспешно „глумење на демократија и дебата“(?). Зошто „глумење“, кога се разговараше повеќе од четири часа, на Груевски му се испорачаа веќе познатите барања- услови на опозицијата за нејзино враќање во Парламентот? Да, таа е неуспешна затоа што дел од нив се нелегитимни (тоа го призна и лидерот на опозицијата Црвенковски), а дел и неостварливи во краток рок. Ако било „глумење“, тоа значи дека на политичката сцена во Македонија постојат 17-мина лидери на политички партии (присутни на средбата) извонредни глумци (веројатно се мисли пред се на глумење сериозност), потоа претседателот на Собранието (исто така присутен) и домаќинот- претседателот на државата (според „логиката“, тие би требало да бидат најголеми глумци).

Најважното од таа средба е дека предвремени парламентарни избори во Македонија мора да се одржат час поскоро (можеби да бидат закажани веднаш по посетата на Груевски на Вашингтон). Власта, односно премиерот Груевски не треба да се занимава со тоа дали опозицијата сака или не сака избори, дали блефира, дали е „провидно“ или не сценариото што го „игра“. Факт е дека избори бара, „направи“ парламентарна криза, веројатно е подготвена да ја претвори и во политичка, некои „нетактични“ опозиционери најавуваат и улична демократија, дури и пролевање на крв.

Констатацијата на Груевски по лидерската средба нема никакво значење, а уште помалку оценката на потезите на опозицијата:
„Од ова можам да констатирам дека чекорите што се направени не се направени со цел да се предизвикаат предвремени избори, туку се направени со цел да не дојде случајно до предвремени избори, бидејќи опозиција која што поставува вакви барања, кои што се нелегитимни и за кои што одлучува судот, не одлучува Парламентот или не одлучува Владата – тоа е опозиција која не сака да има предвремени избори. Кога би сакала, или не би поставувала барања или би предложила неколку барања кои што се брзо и лесно остварливи“.

Признанието на Црвенковски, но и тврдење кое одговорен политичар би требало да го поткрепи со факти и аргументи:

„Првиот беше оној кој што го очекувавме, а тоа е дека заради Уставот, уставните решенија, извршната власт не може и не сака да се меша во работата на независното судство и веднаш да кажам да, така е, тоа е и наш став. Владата, премиерот не треба да се мешаат во работата на независното судство, меѓутоа за жал тие се замешаа.

Целиот процес на судството или откривање на криминалот, ако го има во фирмите од „Перо Наков“, тргна со политичка одлука на премиерот. Токму затоа што тој ја донесе политичката одлука и се замеша во независноста на судството, сега е одговорен да се надмине целата ситуација“.

А кои се барањата, дел нелегитимни, а дел неостварливи на краток рок:

Од СДСМ: Груевски и ВМРО-ДПМНЕ веднаш да обезбедат и да гарантираат непречено и без било какви притисоци и закани редовно и нормално функционирање на А1, А2 и весниците Време, Шпиц и Коха е ре, без затскривање зад т.н. независно судство (прашање: сите други медиуми функционираат „нередовно и ненормално“?; измерена ли е „тежината“ на партиско застанување во одбрана на приватни медиуми, сопственост на еден „газда“?); уставни измени со кои министерот за правда би се отстранил од правосудните органи, носење на закон со кој кампањите што се финансираат од државни пари ќе мора да се распределуваат рамномерно на сите медиуми (значи не еднакво; а според кој „клуч на рамномерност“?!), измени на изборниот законик со вклученост и на ОБСЕ и ОДИХР (несфатливо барање; зарем оппозицијата не знае дека Република Македонија не е под ничиј, ниту под меѓународен протекорат?!) и формирање на собраниска комисија за прочистување на избирачкиот список.;

Од НСДП: консензус за ажурирање на избирачкиот список под контрола на парламентарна комисија, измени во изборниот законик кои ги сугерираше ОДИХР, а се однесуваат на отчетност на финансирањето на партиите; уставни измени со кои министерот за правда ќе се оддалечи од работата во Судскиот совет и Советот на обвинители; потоа контрола на Собранието врз трошењето буџетски средства, измени на законот за Македонската радио-телевизија (МРТВ да се профилира во јавен сервис, а не во телевизија на една или две партии кои се на власт);

Нова демократија: измени во Законот за попис и одржување на пописот на лето, за да не бидат 250.000 луѓе изоставени, да се отстрани црквата од Калето (Скопје) „која е макета на ДУИ и објект на Паско Кузман“ и да се воведе Бадинтеровиот принцип во Уставниот суд, Судскиот совет и при носење на буџетот во Собранието, како и утврдување на прецизни рокови и за неисполнетите обврски од Охридскиот договор.

Час поскоро вонредни парламентарни избори. Меѓу другото, за победникот на нив повеќе да не биде „можеби легален, ама не легитимен“.

Жално е, ама е очигледно нужно Грција што поскоро да сфати дека за идентитетски прашања нема место за преговарање, до колку сака побрзо решавање на нејзиниот проблем со комрпомис кој се сведува исклучиво на добра волја на Македонија и желба за сестран развој на добрососедството.

Пораки на претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов, на македонскиот министер за надворешни работи, Антонио Милошоски, на бројни домашни и странски експерти, на се поголем број европски политичари и аналитичари.

На средбата со дипломатскиот кор во земјава Иванов потенцира дека Македонија е најмногу заинтересирана да се премости спорот со името во што е можно најскоро време, но никако нема да дозволи во нејзино име да решава друг и притоа да го оспорува правото на самоопределување и самоидентификација:

„Идентитетските одредници се прашања за кои едноставно не сакаме или, уште попрецизно, немаме право да разговараме. Се надевам дека и нашиот сосед е свесен дека за идентитетските прашања никој на овој свет не разговара. Идентитетот е чувство со кое се раѓа човекот и таквото индивидуално чувство на граѓаните едноставно е невозможно да се одземе на маса со акт, со парче хартија. До колку нашиот сосед реално, не декларативно покаже подготвеност за решение, до компромис може да се дојде. Ние сме подготвени“.

Доајенот на дипломатскиот кор, хрватскиот амбасадор Иван Кујунџиќ, ги поздрави успесите што Македонија ги направила во 2009-та година, особено добро спроведените претседателски и локални избори, а упати честитки за добиената визна либерализација и препораката за почеток на преговорите за членство во ЕУ:

„Се надеваме дека вашата земја ќе продолжи решително со своите реформски напори и оти успешно ќе ги реши сите отворени прашања кои создаваат потешкотии на тој пат. Вашето општество треба и понатаму да го поддржува европскиот пат, со широк консензус и со поддршка на сите политички сили“.

Во интервју за бугарската агенција Бгнес, министерот Милошоски потенцира дека би било многу продуктивно до колку Грција ги надмине предрасудите и го признае достоинството и националната посебност на својот помал сосед. Тој досега не го согледува решението, изразувајќи надеж дека еден ден Грција, како и Бугарија, ќе успее да создаде политика која ќе содржи подалекусежни визии и ќе успее да ги придвижи работите на Балканскиот Полуостров кон подобро.

„Од друга страна, Македонија како стабилна земја може да и донесе голема полза на Грција, вклучувајќи го економскиот развој“, вели тој.

А како што известија некои домашни медиуми, известувачот од Словенија Зоран Талер поднел аманадмани на сопствената резолуција за Македонија која треба да ја гласа Европскиот парламент на 26-ти овој месец, а со кои бара да се одреди датум за почеток на преговорите на Македонија за членство во ЕУ на следниот самит на ЕУ кој ќе се одржи во март годинава. Притоа сугерира европските и македонските власти „да се освестат“ дека одложувањето на стартот на преговори за земјата носи ризик од влошување на меѓуетничките односи, а може да биде опасно и за стабилноста на целиот регион.

И прогрчките и промакедонските струи во ЕП се задоволни и ја оценуваат резолуцијата како избалансирана помеѓу двете страни.

Познато е, резолуциите не се обврзувачки но го откриваат расположението на различните политички групации во Европа, како и расположението на земјите членки кон одредено прашање.

Се разбира, за паметење се и големите и важни неуспеси, пак поради општествените односно државните интереси и цели, а пред се нивната последичност (причинското е важно според зависноста од личното и/или колективното, како и влијанието „однадвор“).

Кога се прави годишна рекапилуација, на пример во годишно обраќање на претседателот на државата,  за очекување е многу повеќе внимание да се задржи на големите и важни успеси отколку на неуспесите (за нив е нужна стручна односно експертска проценка- оценка). Поточно нивна (ре)валоризација, пред се во контекст на пошироките процеси (меѓународни, но не само тие), а и како насочување, поттик на натамошните заложби и конкретни ангажмани.

Претседателот на Република Македонија Ѓорге Иванов го одржа своето прво обраќање пред Парламентот. Ќе биде запаметено не според оценката дека 2009-та година за Македонија ќе остане запаметена според повеќе големи и важни упсеси, како што потенцираа новинарите, политичарите и аналитичарите кои внимателно го проследија, туку според нивната согледба во пошироки- меѓународни рамки, оценката на нивниот ефект врз процесите на стандардизација и модернизација на животот на граѓаните, како и нивното значење за континуитетот на севкупниот општествен развој.

Очекувано, Иванов најнапред ги потенцира постигнувањата на планот на евроинтеграциите. Република Македонија за првпат доби позитивен извештај од Европската комисија и препорака за почнување на преговори за членство во ЕУ.

Се разбира, неодминлив е „освртот“ на ирационалното противење на политичките елити на Грција. Притоа е најважно она што конечно мора да се надмине, „разбивајќи“ го  очигледното глумење на недоветност на македонската опозиција (а можеби и не е глума, туку и е веќе „природено“) кога се во прашање одамна познатите македонски „црвени линии“:

„Премногу дебатираме за нашите „црвени линии“ во разговорите со нашиот сосед околу разликите за името. Од оваа говорница ги повикувам сите политички актери да не создаваат конфузии и недоумици кај нашите граѓани. Има ли некој во оваа држава кој не ги знае сопствените „црвени линии“ во однос на прашањата за идентитетот, јазикот, културата, традицијата? Тие индивидуални „црвени линии“ се и нашите државни.

Македонија е подготвена за решение што ќе значи компромис, но сме подготвени да разговараме само за нешта што се предвидени во Резолуцијата на ОН.

Македонските граѓани им ја дадоа својата доверба на политичари кои треба да работат на решенија на спорот за името. Македонскиот државен врв има јасен став, посветеност на процесот во ОН и трагање по прифатливо решение“.

Според Иванов, сите наши активности говорат за нашата посветеност на ЕУ и сите граѓани на Македонија покажаа дека се евроентузијасти.

На крајот „поентира“:

„Македонија не бара ништо повеќе од некоја друга држава, но ниту прифаќа ништо помалку“.

Не паметам нечие претседателско обраќање (на досегашните македонски претседатели) да било позитивно оценето од опозицијата. Притоа не станува(ло) збор за некаква аналитичност, аргументираност, туку за реакции на директно засегнати или за обид за маргинализација на значењето на изреченото. И овојпат од неа чувме дека Иванов одржал „празен говор, без идеи и визија, бледо“, но и она што најмногу и пречи- „усогласеноста“ со Владата односно наводните комплименти за неа, „подазборавајќи“ на нејзината „непосредна врска“ односно зависност од Парламентот. Најголемата „забелешка“ во тој контекст е декаја пропуштил шансата да биде фактор на обединување со што покажал дека Македонија е во тешка криза и е на погрешен пат.

Андреј Петров, СДСМ: „Не можевме да видиме ништо како коментар за суштинските проблеми на државата. Повеќе слушавме за климатските промени, отколку за она што е базичен интерес за Република Македонија како држава“.

Имер Селмани, Нова демократија: „Не успеа да ни објасни и после многу месеци што значи разумен компромис со нашиот јужен сосед, за отворање на портите на Европската унија“.

Тито Петковски, НСДП: „Претседателот на државата пропушти прилика да се оттргне од прегратките на ВМРО-ДПМНЕ, туку уште еднаш призна дека се движи практично во тие рамки коишто се утврдени од владејачката партија“.

Ѓорѓи Оровчанец, Нова алтернатива: „Дифузен говор со скандирани идеи, неповрзан меѓу себе, без концепција, на крајот на краиштата – говор во којшто има една тешка празнотија“.

Очекувано, владејачката ВМРО-ДПМНЕ со позитивни оценки, но поважно е она што опозицијата го премолчува, а е ноторен факт: Влатко Ѓорчев посочи дека Иванов порачал оти Македонија треба да води и европска и македонска политика и оти двете заемно не се исклучуваат, туку се комплементарни.

Нема којзнае какво значење, но е со право забележано дека, за разлика од порано, овојпат обраќањето на шефот на државата опозицијата го следеше во собраниската сала, освен ДПА.

Од друга страна, зачудува премолкот и на позицијата и на опозицијата на една некоректна, навредлива, а пред се недоветна изјава на еден (про)европски политичар, кој самиот се декларира како добар познавач на балканските состојби, а што ќе рече дека изјавата воопшто не е „ненамерна грешка“.

Фалејќи се со вложениот „голем труд“ на неговата земја за време на нејзиното претсеадателствување со ЕУ (завршува на 31. декември), како и „замореноста“ од грчко- македонскиот спор,  шведскиот министер за надворешни работи Карл Билт, „лефтерно“ ја „прекрсти“ Република Македонија:

„’Фајромија’ или што и да е“.

Неверојатно! Билт не знае „што е она“ со „кое“ се заморил, на „кое“ ЕУ му поставува „бенчмаркови“ и позитивно го оценува нивното исполнување. Па му „го“ нарече „Фајромија“. Да, би било смешно да не е трагично (од него и за него).

Многу не му „помага“ објаснувањето на „заморот“ односно надевањето дека „решение е се уште можно“:

„Што се однесува на тоа, имаме тешка ситуација со оглед дека ние, голем дел од шведското претседателство, знаевме дека како и да е ќе дојдат изборите. Изборите дојдоа порано одошто мислеа многумина и тоа се блокира, а потоа јас реков дека чувствувам нов бран на можности по промената во Атина.

Уште верувам и се надевам дека тој нов бран на можности ќе се искористи. Остваривме некои контакти и со Атина и со Скопје со почитуваните премиери. Неколкупати разговарав и со двајцата. Можам само да ги повикам да се движат напред. Овој процес секако дека е олеснет преку Обединетите нации, а не преку Европската унија“.

Не се најде никој да го потсети или да го подучи Билт дека земјава, која е пред вратите на ЕУ и НАТО (во Алијансата има „резервирано столче“), не е „што и да е“, ниту „Фајромија“ (FYROM е референца, а не име), туку се уште Република Македонија.

А во своето годишно обраќање (и во претходни изјави) перетседателот Ѓорге Иванов мошне често (најмногу) го потенцира достоинството и одбраната на идентитетот.

Сите дилеми во „апсолутно спокојство“, својствено на политичките итромани и лицемери, се сведуваа на тоа колку повеќе да му се удоволи на „миленичето“ Грција и како да не се избламира Брисел, конечно да не му паднат сите маски. На штета на Република Македонија? Па, таа не постои! Ако се мисли на FYROM (единствен „заштитник“ на СФР Југославија и на совеста на „меѓународниот фактор“ за нејзиното крваво уништување), в ред. Ама таа треба „да си го реши“ проблемот со името и идентитетот на својот народ затоа што е пред се „билатерален“ (без оглед на тоа што нема и не прави такви проблеми со Грција).

Европската унија го одложи определувањето на датум на FYROM за членство во ЕУ во „наредните шест месеци“, за време на шпанското претседателствување. Односно додека таа не се согласи на „компромисно име“ што и одговара на Грција, нои  да се откаже од идентитетот на македонскиот народ (јазикот и се друго што се подразбира под етнички, културен, историски, регионален…идентитет).

Дека Советот на Европа имал лесна работа, состанок во „добро расположение“, говори „главниот“ финален заклучок- неговото „внимателно“ формулирање:

ЕУ „ја нотира“ препораката на Европската комисија за отпочнување на претпристапните преговори со Македонија и ќе се наврати на прашањето во текот на следното претседателство.

Што значи „ја нотира“? Тоа беше негова задача? Што ќе се случеше ако не успееше да „нотира“? А „ќе се наврати“? Не разбирате? Зарем можете да замислите што би било ако не се донесеше „одлука“ да се „наврати“ во текот на следното претседателство? Изгледа како мајтап? Не, „сериозноста“ и „обврзноста“ на тој заклучок се „поткрепува“ со следниот:

Одржувањето на добрососедски односи, вклучувајќи и заеднички прифатливо решение за името, останува од суштинско значење. ЕУ е охрабрена од последните позитивни случувања на релација Скопје – Атина.

За секој случај, за министрите уште малку да се „покријат“, не е пропуштено „патем“ да се „забележи“ дека „се потребни уште напори во борбата против корупцијата и обезбедувањето на функционално и независно судство во Македонија“.

„Посрамениот“ Оли Рен само пропелтечи нешто што само по себе претставува нонсенс: дека било „многу важно да се одреди некаква временска рамка за Македонија и тоа е постигнато“:

„Советот на ЕУ реши да го врати ова прашање во текот на следното претседателствување. Тоа е знак дека имаме рамка која означува напредок на оваа земја на патот кон ЕУ. Кај мене има поттик од позитивниот развој и повторно обновените контакти помеѓу двајцата премиери што се однесува на делот на спорот за името кој е, впрочем, од билатерална природа. Ова треба да им овозможи на двете земји да го решат проблемот со името кој е од билатерален карактер“.

Рамка „навраќање во наредните шест месеци“?! А да не е „раѓање на дилема“ кај него повторувањето (самоубедувањето) дека проблемот е „впрочем билатерален“? Да не научил или разбрал во меѓувреме дека не е?

Уште поголем „бисер“ на прес конференција по седницата на Советот „фрли“ Карл Билд:

„Долго време сме сведоци на решавање на ова прашање. Ако имате ситуација каде што едната страна е премногу задоволна, а другата премногу депримирана, тоа предвидува појава на проблем. Но ако и двете страни покажуваат интерес и желба за успех и се подготвени на компромис, тоа е добар знак дека еден ден ќе успеат да ги надминат сите проблеми. Ние го имаме токму ова. Ние имаме ситуација каде двете страни се чекор понапред до крајната задоволителна цел. Тоа е крајниот резултат од компромисот. Токму тоа ќе ја однесе чекор напред и Европа и овој дел од Европа. На ова треба да гледате како на знак на охрабрување и многу важно движење нанапред во следните неколку месеци за тоа конкретно прашање“.

Несфатливо е како овој Г-дин не ја разбира „вистинската“ ситуација кога вели дека нема една страна „премногу задоволна“, а друга „премногу депримирана“. Ако „другата“ и не е којзнае колку „депримирана“ (реална согледба и очекување), зошто „едната“ (Грција) не би била навистина „премногу задоволна“? Во нешто отстапила? Нешто и е оспорено? Поради нешто и се „истегнати ушите“?

Па згора, му „расте“ оптимизмот оти „двете страни покажуваат интерес и желба за успех и се подготвени на компромис“. Би било добро Билд да се распраша кај своите грчки пријатели на каков компромис се подготвени и како е можно една држава членка на ЕУ да има „црвена линија“ кога никој нема таква во унијата, кога нејзини единствени се сината и жолтата (да, мислам на нивната симболика)? Знае ли тој (и сите во ЕУ што мислат како него- „консензуално“) кое е нејзиното суштинстко значење (во однос на меѓусебното разбирање, соработката, толеранцијата, демократијата…)? Лично не верувам дека не знае, па останува да се заклучи дека само се прави на „удрен“. Можел да ја искористи „шансата“- присуството на заменик- министерот за надворешни работи на Грција, Димитри Друцас, и да го праша (ако веќе не го сторил тоа, ако не му е јасно) што е „националната црвена линија“ за Грција во спорот за името и што значи „важи безусловно и нема да се откажеме од неа“ (најнова изјава на портпаролот на грчката Влада, Георгиос Петалотис).

Сосема на место се реакциите- коментарите и ставовите на „првите луѓе“ од македонскиот државен врв. Дури би рекол и прилично воздржани.

Премиерот Никола Груевски:

„Не сме многу изненадени, но овој пат е направен малку пософистициран начин отколку она што беше на самитот во Букурешт. Иако можноста да се навратат на прашањето за името во наредните шест месеци остава надеж дека нешто можеби ќе се приближи во тој правец.

Ќе останеме во делот на разговорите околу изнаоѓање на решение, но ако Грција мисли дека ова ќе им го реши проблемот, со блокада или на ваков начин ќе ги решат проблемите, се покажа и во минатото дека не се решаваат на ваков начин. Тоа е неевропско однесување. Тие веројатно тоа не го прифаќаат и затоа се однесуваат на ваков начин.

Но, ова е ситуација која не зависи само од нас. Ние нашето го сторивме, ги исполнивме „бенчмарковите“ (одредниците-заб.м.), сега имаме работи кои не зависат само од нас. Грција очигледно бара работи од нас кои никој од никого во светот не ги бара.

Јас слушам сега во земјата има коментари во последните денови дека и денеска сме пропуштиле историска шанса. Знаете што, пропуштена е историска шанса да се обезличиме како нација, како народ. Да се избришеме од мапата. Таква шанса да – пропуштена е, да се откажеме од идентитет, од се буквално. Таква шанса имало и во минатото, веројатно ќе има и во иднина. Така што на сите оние коишто критикуваат дека сме пропуштиле некоја историска шанса, морам да им одговорам дека пропуштената шанса е практично себебришење од мапата на нациите и бришење на сопствениот идентитет, на сопствениот народ. Така што од тој аспект ништо посебно не сме пропуштиле. Но, се надевам дека во иднина ќе се укажат некои други шанси. Дека во Грција ќе почнат да дуваат поинакви ветрови“.

Министерот за надворешни работи Антонио Милошоски:

„Денешниот исход во Брисел може да се дефинира како нова грчка хипокризија. Затоа што земјата која, наводно, се залага сите земји од Западниот Балкан да се приклучат кон Европската унија што поскоро, при првата шанса да и даде заслужена можност на нашата земја да ги отпочне преговорите тоа го блокира.

Грчкото попречување не само што ќе штети на угледот на ЕУ во процесот на проширување, туку може да ја наруши и атмосферата во билатералните разговори што ги имаме во спорот кој Грција го има со нашето уставно име.

Блокадите нема да донесат предност. Блокадите од Атина нема да не премислат да продолжиме и понатаму да ги застапуваме и да ги браниме нашите уставни норми и нашиот национален, јазичен, македонски идентитет“.

И повторно новинарско- аналитичка „утка“: реакцијата на претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов, е најава за „нова доктрина-Евроскептицизам“. „Утка“ затоа што, прво, тој- евроскептицизмот не е и не може да биде „доктрина“ (за тоа што е таа може да се научи во која било општа енциклопедија), а второ (како прво), очигледно не е „разбрано“, не се знае што е тоа евроскептицизам (најосновното: разочарување не од, туку во ЕУ и/или стравување од последиците од претстојно членство во неа). Исто така, воопшто не станува збор за заострување на тонот. Најмалку, пак, за критики во однос на почитување на европските вредности, бидејќи таа едноставно ги нема (освен „материјално- финансиската“- еврото кое, пак, не важи за „третата сила“ во ЕУ, Велика Британија). Станува збор за критика на непринципелноста, лицемерието, мимкријата на Брисел:

„Добиваме колеблив одговор. Добиваме решенија кои важат од денес за утре. Си дозволуваме блокади, притисоци на ситните интереси. Гледаме отсуство на визија. Добиваме најави за 2012, 2014, 2015 година. Како мислиме да ги постигнеме тие рокови? Со опструкции и со попречувања?“.

Мошне проблематични (во најмала рака) се оценките на некои домашни експерти. Точно е дека Шпанија нема да биде многу заинтересирана за Западниот Балкан, освен за прашања кои неа директно ја тангираат (Косово). Се разбира, не може да отстапува од „општата заложба“ за натамошно проширување на ЕУ, па тоа ќе го прави повеќе декларативно. Меѓутоа, сосема е погрешно „гледањето“ на решението на проблемот на Грција со името Македонија како „пазар“ или „игра без граници“, па да е „нужно“ да се дефинира цената која Република Македонија е подготвена да ја плати за да влезе во ЕУ. А за алтернативата (на членството во ЕУ), треба да се има предвид дека се што нема алтернатива, нема перспектива. Следствено, не треба да (се) прашуваме за неа, туку да ја бараме и наоѓаме. На пример кај земјите кои не се членки во ЕУ, ниту размислуваат да бидат во иднина (во Европа има вкупно 50 држави- сосе Македонија и оние кои со еден дел припаѓаат и на друг континент, а од нив 25 се членки на ЕУ), или „преостанатите“ земји во ООН.

Проблемот е во она што упорно се потенцира, а за жал е прифатено и од некои „невнимателни“ домашни политичари, експерти и новинари; нема никаква логика (се работи за „обична“ ступидарија), но во спротивно се би се одвивало сосема поинаку: дека тој- проблемот бил и е билатерален.

Досега многупати сум посочувал на она што го знаат и „обичните луѓе“: тој би бил билатерален доколку Република Македонија има исто така проблем со името Грција и со идентитетот на грчкиот народ! На пример, билатерален е, и не може да биде поинаков признанието, статусот, правата и слободите на малцинствата.

А македонската опозиција? Кај неа ништо ново. Освен дека одлуката во Брисел била „подобрата или, поточно, помалку лошата за Република Македонија, со оглед на опциите и жестокото противење на Грција и нејзините поддржувачи на секаква временска одредница“. Лидерот на СДСМ Бранко Црвенковски (негова е оценката) одново е „помеѓу“: македонската „црвена линија“ му е одамна позната, таа е и „опозиционерска“, ама Груевски треба да ја дефинира и да ја запознае македонската јавност со неа:

„Господине Груевски, Вие сте премиер на Република Македонија и сите наши граѓани со право очекуваат од Вас да ги решавате проблемите, а не да им објаснувате колку Ви е тешко и кој се е виновен што не сте успеале. Затоа, уште од утре зафатете се со работа. Конечно, дефинирајте ја вашата „црвена линија“ и запознајте ја македонската јавност со неа.

За нас во СДСМ таа „црвена линија“ е зачувување на нашиот национален идентитет, односно именување на нашиот јазик и нашиот народ како македонски“.

Многу е поинтересно и позначајно што напишаа грчки весници за „случувањата“ на седницата на Советот на Европа во Брисел: дека ЕУ е длабоко поделена околу пристапните преговори на Македонија со ЕУ (што значи дека конзензусот е само „рамка“ која сигурно ќе „пукне“ во блиска иднина; во еден од последните текстови на овој блог дадов „смела прогноза“ дека токму тој ќе биде причина за нејзино „растурање“).

„То Вима“ известува дека Грција е подложена на силен притисок и оти за голем број земји- членки на Унијата членството на Македонија е фактор на стабилност на Балканот. Разединета била до тој степен што низа држави инсистираат преговорите со Македонија да започнат, а друга група бара ЕУ да се солидаризира со Грција.

„Катимерини“ е „најсвеж“- известува од Брисел дека по долги консултации е постигнат начелен договор кој ја задоволил грчката страна, бидејќи во него не се спомнува март за почнување на преговори со Македонија.

„Елефтеротипија“, пак, потсетува на еден друг проблем и на Грција и на ЕУ, а кој е во „контекстот“: во Брисел почнала битка не само за Македонија, туку и за присоединувањето на Турција кон Унијата.

6- те месеци под претседателство на Шпанија со ЕУ не се од „пресудно значење“ за Република Македонија, туку за Грција. Имено, нејзиниот ултиматум за промена на името на државата и бришење на идентитетот на македонскиот народ („црвена линија“), што не е ништо друго освен однесување од позиција на сила, како апсолутно неевропско и нецивилазциски не ќе може долго да се толерира ниту од Европа, ниту од „меѓународните фактори“ надвор од неа (тие сигурно ќе „реагираат“ побрзо). По тој период, доколку во меѓувреме не се изнајде компромисно решение, Грција и нејзините сојузници во Европа и надвор од неа ќе бидат големи губитници. Ако не и поразени „до нозе“.

Да, на Господата и по некоја Госпоѓа- Госпоѓица во Брисел им е совршено јасно дека на седницата на Советот на Европа во Брисел ќе им се случи уште една бламажа, лакрдија, понижување, уште едно откривање на нивната мимикрија и лицемерие. И тоа на сите, без исклучок, затоа што и оние што ќе бидат за определување на датум (можеби и мнозинството) во името на консензусот ќе мора да дозволат сопствено „покривање“, прикриено согласување. Кое не може да остане долго „такво“, па ќе предизвика продлабочување на „разликите“ и се поголем „раскол“. Почна и продолжи со Турција (се уште трае), голема е веројатноста дека ќе заврши со Република Македонија во обидот да се оствари геостратешкиот интерес- интеграција- европеизација на Западниот Балкан. (Некои аналитичари во тој контекст предупредуваат на „реинкарнација“, „современа верзија“ на  дел од Отоманското царство.)

Она што се случува деновиве, се случи денес и ќе се случува до 7.12., е само грчовит обид да се спаси „образот“, да се предупреди неминовното, и тоа на сметка на идентитетот и интегритетот на Република Македонија (не само на македонскиот народ во неа!)- вето на „разглаениот поп“ кој одамна не само што „п… в црква“, туку ја изгубил „мантијата“, а наскоро ќе ја изгуби и „брадата“, па нема да го познаваат и препознаваат како таков ниту оние што ги „крсти“ (да, мислам на внатрешните проблеми на Грција, на економскиот банкрот од кој тешко дека ќе може да се спаси, а да не биде на „преголема штета“ на сега „крстените“- другите членови на ЕУ). Во името на компромисот кој веќе не се крие дека се „разбира“ како бришење на државава и измислување на „нова“ на нејзината сегашна територија, со „нов“ народ (нови мнозинска и немнозински заедници), без свое минато (со извршена „операција на амнезија“), само со „сега и овде“ и „светла евро- атлантска перспектива“.

Денеска странските дипломати во Скопје го „опипувале пулсот“ на Македонија, „преку“ претседателот Ѓорге Иванов, не дали е веќе во „клинички мртва“, туку дали има уште „сили“ за компромис со Грција. Иако иницијативата за разговор потекнала од Иванов, кој ги запознал во целост со деталите во врска со процесот, амбасадорите Фуере, Фреден и Гарсија де Лара инсистирале во наредниот период „да се интензивираат напорите“ за изнаоѓање на решение. Притоа повеќе од „немајкаде“, амбасадорите на ЕУ, Шведска и Шпанија, која од јануари ќе претседава со Унијата, ја поздравиле иницијативата за позачестени средби на повисоко ниво.

Претседателот Иванов ги уверувал своите гости (во вилата „Водно“) дека, без разлика каков ќе биде исходот на 7-ми декември, Македонија ќе остане посветена на евро и евро- атлантските интеграции и на исполнување на важните реформски зафати. Иако сум сигурен дека му е совршено јасно оти е веќе „се залудно“, тој сепак „индиректнo“ побарал од амбасадорите да излобираат Брисел да ја убеди Грција да не го блокира добивањето на датум за старт на преговори. Со она што на сите им е познато: дека отпочнувањето на пристапните преговори на ЕУ со Република Македонија не само што ќе го потврди кредибилитетот на Унијата и ќе има дополнителен мотивирачки ефект, туку ќе влијае позитивно врз стабилноста и просперитетот на целиот регион.

Интересен „исказ“ на стравот од натамошен опстој на ЕУ дал словенечкиот министер за надворешни работи, Самуел Жбогар (пренесено од известувачот на А1ТВ од Брисел): ако не даде мандат за преговори со Македонија на претстојниот министерски состанок, Грција ќе мора да даде солидни гаранции дека тоа ќе се случи идната година.

Според официјална Љубљана, ЕУ мора да најде начин да го одржи ентузијазмот во Македонија и мора да спречи разочарување кај граѓаните. Проценките се дека може да се издејствува што пореална европска перспектива за македонските граѓани (без конкретизација што би значело тоа).

А воопшто не е неочекувано, не претставува никакво изненадување за оние што доволно го запознаа Оли Рен во изминатиот период: тој изразил сомневање оти европските министри ќе се договорат на следниот состанок да донесат одлука за започнување на преговорите.

„Започнувањето преговори за членство бара препорака од Комисијата, но треба да биде прифатено од сите земји- членки, а во моментот не може да се каже дека тие услови се исполнети“, изјави Рен во Хелсинки. Тој претпоставува дека преговорите за ова прашање ќе продолжат следната година.

Меѓутоа, македонската опозиција се уште се обидува да добие некој „поен“ инсистирајќи на „драматичност“, на „историска шанса“ за Македонија (не за ЕУ), дека доколку не се добие датум за преговори ќе се случи „се и сешто“…

Небулозна изјава на Андреј Петров од СДСМ:

„Наместо да се даде се од себе во интерес на националните и државните интереси, да се покаже лидерство и патриотизам, сведоци сме на непостоење ни на обид за изнаоѓање на решение“.

Без да вложи „најмал напор“ да даде (неговата партија) конкретен „обид“ со кој СДСМ, кога веќе власта (притоа секогаш се мисли само на ВМРО- ДПМНЕ, без оглед што е таа коалициоиа) „не дава се од себе“, а со кој ќе покаже „лидерство и патриотизам“.

Не се „подолу“ и другите. Тито Петковски, лидер на НСДП, тврди дека власта ја поставила политиката „на погрешен колосек“, без макар да се обиде да покаже на „вистинскиот“, да го сушнеме барем него да каже „што треба да направи Македонија“ (тој се прави и недоветен кога бара да се „дефинира“ која е македонската „црвена линија“; може ли да биде друга, освен она што е утврдено со Привремената спогодба на ОН- разговор само за името на земјава, а не и за идентитетот на македонскиот народ во сета негова комплексност?) :

„Дури и си зема за право да го советува Баросо што треба да прават тие, што треба да прави Грција, меѓутоа не слушнавме што треба да направи Македонија“.

Патем, дали ја препорачува својата сервилност спрема Баросо & company во Брисел?

Ставот на партијата на Селмани е нејасен, но повеќе инфантилен: со решение на спорот, по што ќе се добие датум за почеток на претовори за влез во ЕУ, граѓаните по 18 години веќе немало да бидат заложници на политичарите. А кој ќе им ја „води“ политиката? Значи ли тоа дека тие не се политичари, не се за политичка власт, па „како такви“ се ептен „погодни и подобни“ за „незаложничка“ политика?

Изјава на  Флора Кадриу:

„Сметаме дека е дефинитивно крајно време да се искористи оваа можност кога сме најблиску до вратите на ЕУ за да се реши овој процес“.

А кој тоа не го „смета“? Дали сме „најблиску до вратите на ЕУ“ треба да провери (таа и нејзината партија) кај Грција и другите членки на ЕУ. Лично не сум убеден дека сме, туку, напротив, ако не подалеку, сигурно сме еднакво далеку како вчера и завчера. Белким таа и „нејзините“ не се толку неинформирани да не знаат дека „пакетот“ на Грција и нејзината „црвена линија“ не се нови.

Некои ја сметаат за неуспешна, а напротив, организираната дебата под наслов „Спор или конфликт“ во Скопје,  во организација на Институтот „Павел Шатев“, може да се оцени за повеќе од успешна. Конечно, нивниот глас се слушна „погласно“, а на „критички расположените“ ретко кој аргументирано им се спротивстави. Неуспешноста може да се „бара“ не во напуштањето на дебатата на оние што не се согласуваат со „антиевропската настроеност“ на некои  дискутанти, како и на „нетолерантните“ спрема ставовите на останатите, туку единствено во непоставеното прашање или непоттикнувањето на дискусија за круцијалното прашање: постојат ли „европски вредности“ и кои би биле тие, односно дали единствени или заеднички вредности се основата на европското „унијатство“?

Став на историчарот Тодор Чепреганов за еден од суштинските „елементи“ на македонскиот идентитет: историските аспекти на постоењето на Македонија и на македонскиот народ се несомнени, но Европа од политички причини тоа го занемарува:

„Сепак, тоа од Европа ни се негира и дури ни се препорачува самите да направиме харикири, како одговорноста би била наша, односно дека ние самите сме си го смениле името и се она што ќе следува потоа, и дека тоа само сме го направиле во име на некои европски вредности“.

Гордана Силјановска Давкова ги поистовети цивилазициските со европските вредности:

„Темата е денес европските вредности и јас одговорно тврдам дека во сите досегашни проширувања не беше доминантна економската позиција, па дури и политичката, туку се земаше предвид вредносната. Под вредносна мислам на демократија, на владеење на право, како што  се гледаа чекорите на Романија, на Бугарија во овој правец“.

Биљана Ванковска акцентира една „скриена“, а всушност со векови докажана позната европска „специфика“: во потсвеста на европските елити е освојувањето на светот:

„Она што во останатиот период го прави е „state building“ или градење на држава, кое преведено би значело градење на капацитети, на институции, на административни можности и сл., за да може државата да застане на нозе, меѓутоа таа држава е лишена од сопствениот суверенитет“.

Конфузно „спротивставување“ имаше Суад Мисими (внатрешната кохезија ја „услови“ со функционирање на правната држава):

„Грција и ЕУ не се адресите на кои што ние треба да работиме во смисла на образложување вредности или невредности. За ние да имаме позиција, прво треба нашата внатрешна состојба да биде кохерентна, да имаме внатрешна кохезија, којашто ја нема на оваа маса, а камо ли во државата. И треба правна држава, односно функционирање на правната држава“.

Александар Чомовски се направи „на удрен“, како да не знае, и покрај повеќедецениското новинарско- хроничарско искуство, дека преговори се водат, односно треба да се водат за „разлики“ во врска со името на државава, а тие не се можни бидејќи Грција излегува од таа „рамка“ и го негира националниот идентитет (по последното „повторување“ на нејзините барања посредникот Нимиц ја одложи новата рунда на „разговорите- преговорите“ на „неодредено време“): „политиката за името“ се води „нетранспарентно“, па „ние немаме релевантни податоци дали навистина се водат преговори и за националниот идентитет или само за промена на името“.

На „удреноста“ го потсети Јован Донев, наведувајќи ја и осудувајќи ја изјавата на грчкиот претседател Каролос Папуљас со која ги негира македоснкиот јазик и нација:

„Прашањето е дека изјава во 21 век, во којашто вели дека не постои македонски јазик и нација, е изјава на холокауст“.

Потврда на ова е интервјуто на Папуљас за „Прашко право“, во кое навестува повторување на „сценариото“ од Букурешт (ветото на Грција за влез на Македонија во НАТО):

„Ние направивме значајни отстапки. Подготвени сме да прифатиме име кое би го содржело зборот Македонија, иако тоа е многу повеќе од рамката што ја договорија грчките политичари пред 10 години.

Постојано говорат за македонски јазик и народ со што прават непријателски фронт спрема Грција и Бугарија. Сакаат да се претстават како водечки личности на македонскиот народ и со својата реторика наметнуваат тенденција на „ослободување на македонскиот народ од грчка и бугарска окупација“. Тоа ги нарушува добрососедските односи и ние тоа не можеме да го прифатиме“.

Се чини дека „сценариото“ е веќе подготвено, а „филмот“ почнал да се „снима“. Тоа го тврдат грчки медиуми: одложување на почетокот на преговорите за членство на Македонија е формулата што ја подготвува Брисел (Грција, ама како дел од него, зашто консензусот не значи друго, освен „еден за сите, сите за никаде“), со која сите страни ќе избегнат непријатни последици (тоа е избегнувањето на бламажата, лакрдијата, понижувањето, мимикријата и лицемерието), а ќе се остави дополнителен простор за решавање на прашањето за името. Со други зборови, ЕУ најверојатно ќе ги „поздрави“ напорите и прогресот што го направи Македонија (и досега многупати „поздравуваше“), но одлуката за старт на преговорите ќе ја одложи за некој од наредните состаноци на Советот.

„То вима“ тврди дека со ваквото „сценарио“ (многу веројатно) Атина не ќе мора да стави вето, а Скопје ќе избегне ново разочарување(?). „Катимерини“, пак, заклучува дека разговорите за името и натаму се во ќорсокак, односно дека времето и шансите да се реши прашањето за името до состанокот на Советот на Европа се мали.

Одамна се залагам за едностран прекин на разговорите- преговорите од страна на Република Македонија, токму поради ступидноста на проблемот и оти тој не е и не може да биде „билатерален“ (се додека и Македонија не проблематизира „нешто“ во врска со името на Грција и идентитетот на грчкиот народ), а „пакетот“ барања е непристоен (тоа е вистинската назнака за нив). Забележувам дека во последно време (особено деновиве) се повеќемина домашни, па и странски експерти и аналитичари го споделуваат мојот став. Но, доколку и натаму некој мисли дека тоа би било премногу „радикално“ и со „несогледливи последици“ за Македонија, би било добро со поголемо внимание и промислување да се анализира вчера изнесениот став односно сугестија на хрватскиот претседател Стипе Месиќ (при посетата на Скопје):

„Еден начин е да се замрзне ова прашање додека Македонија не си ги оствари своите надворешно- политички цели. Друг е да се формира една арбитража која што ова билатерално прашање ќе го стави на страна, а Македонија ќе ги продолжи преговорите со ЕУ. Или да се продолжат билатералните разговори, но со почитување на сите историски аргументи“.

Бидејќи вториот и третиот „начин“ се практично невозможни, зошто Република Македонија да не ги замрзне разговорите- преговорите се до утврдување на датум за почеток на преговорите за членство во ЕУ и враќање на Грција во рамките на Привремената спогодба?

Некои медиуми (тенденциозни, блиски на опозицијата) одговорот на прашањето во врска со референдумот го оценија како промена на неговиот став, иако по ништо не се разликува од досегашните искази. Можноста за „друг начин како да се дојде до одлука“ не е промена, туку само „логика“ по решение „со кое мнозинството ќе биде задоволено“.

За позитивниот извештај на Брисел и пораката дека е тоа добра шанса да се затвори проблемот со Грција за името (притисок или не), Иванов одговара:

„Тоа како прашање е во рамките на Обединетите нации и ние како држава досега покажавме, навистина, една кооперативност да се најде решение. Меѓутоа, тој процес не може да се извади од Обединетите нации. Тој е таму, тој трае веќе 16 години и во последно време на некој начин се насетува некое решение. Прво тоа беше одложно поради изборите во Македонија. Кога завршија изборите, претседателски и локални во Македонија, тој процес доби на динамика.

Процесот на некој начин беше стопиран за време на изборите во Грција и сега се очекува повторно да продолжи со иста динамика за да може медијаторот Нимиц на некој начин да понуди решение. Бидејќи ги знае ставовите на македонската страна и на грчката страна, тој како медијатор треба да го понуди конечниот предлог. Меѓутоа, тоа се оддолжи поради изборите во Грција. Да се надеваме дека сега тоа ќе добие на динамика и тоа прашање конечно ќе добие некоја звршница.“

Во врска со нужните отстапки:

„Тоа се зависи од пристапот што ќе го имаме во овој период. Отстапките се неопходни од двете страни. Затоа велиме дека решението треба да биде еден виде фер или разумен компромис. А за да се постигне компромисот, секој треба да отстапи од своите позиции за да се дојде до некоја средина која ќе ги задоволи и двете страни.

Се додека траат преговорите имаме препорака да не ги откриваме сопствените позиции за да не му наштетиме на целиот процес. Ние го почитуваме и опстојуваме на тој принцип, и тоа дава резултати. Затоа сме истрајни секоја стана да држи до своите позиции и да му ги изнесува единствено на преговарачот.“

За референдумот (дали останува на иста линија со премиерот):

„Референдумот беше најавен како можност, бидејќи станува збор за прашање кое ја менува историјата на еден народ. Го менува неговото опстојување. И тоа не може да биде одговорност само на некоја влада која има мандат кој го дава народот за четири години. Со тоа треба да се соочат сите што живеат на овој простор. На некој начин таа одговорност му припаѓа на народот, бидејќи тој го искористил правото да се идентификува со тоа што денес се нарекува Македонија. И тоа право е исклучиво негово. Така што референдумот е единствен начин на таа директна демократија каде што народот ќе се изјасни по така суштествено прашање. Доколку се дојде до решение со кое мнозинството ќе биде задоволно, веројатно може да се разговара и за друг начин како да се дојде до таа одлука.“

Македонската опозиција и нејзините медиумски трабанти ја добија можеби најголемата шлаканица во сето досегашно опозиционерско дејствување. И тоа „најголемиот дел“ од неа не од позицијата- партиите на власт (не само ВМРО- ДПМНЕ), туку од „меѓународниот фактор“, поточно од  Европската комисија. Иако од петни жили се трудеа, како досега, нејзините членови да ги „онерасположат“, па да напишат „избалансиран извештај за Македонија со многу повеќе забелешки отколку пофалби“ и да не дадат препорака за определување на датум за почеток на преговори за членство на Република Македонија во ЕУ, со „горчина в уста“ мораа да констатираат дека препораката е „сепак добиена“. Ама…

Очекувано, не само што почнаа да ги „акцентираат“ забелешките премолчувајќи ги „успешно завршените работи“ (мислам на одредниците), туку веднаш слушнавме и слушаме такви небулози и нонсенси од кои, сигурен сум, (ќе) се срамат и самите нивни „автори“: дека „таман работа извештајот да не биде позитивен по четврто полагање на испитот“, дека „тоа не е ништо ново“, „се уште е рано да се слави, да почекаме Европскиот совет да определи датум“, препораката е „политичка“ итн. А најчесто ноторната лага дека е таа условена со решавање на „спорот“ за името со Република Грција (имајќи ја предвид заканата на јужниот сосед дека при одлучувањето на Советот на Европа ќе стави вето доколку не се изнајде решение).

Најнапред, успехот на власта (не само на Владата) е несомнен, без оглед на обидите тој  да се релативизира. Доволно е да потсетам на „мошне кусиот период од само два- три месеца“ за исполнување на одредниците и „ништо ненаправено во изминатите три години“, па следствено „нема шанса да се избегне негативен извештај“. Она на што подзаборавија и забораваат „најжестоките противници“ на Владата- челниците на СДСМ (во наводници оти тоа всушност не се; сосема се безоопасни, безначајни- доволно е да потсетам на континуирано катастрофалниот рејтинг), е дека се работи за одредници („бенчмаркови“) кои по дефиниција, како исполнети, не се „завршена работа“, туку се рамка или основа за решавање на проблеми. Тоа ќе рече дека проблемите што ги опфаќаат зсмјата допрва ќе мора да ги решава, да ги надминува- во текот на преговорите, а во рамките на исполнувањето на преговарачките поглавја (на Хрватска и се определени 35).

Можете ли да замислите какво славје ќе приредеше СДСМ доколку во нејзиниот владејачки мандат се постигнеше овој успех? Судејќи според дувањето и пуштањето на „евробалоните“ на плоштадот „Македонија“ во Скопје при предавањето на одговорите на „Европрашалникот“ („огромен успех“ под раководство на „евроинтеграторката“ Радмила Шеќеринска), веројатно ќе се дуваше во…

Но, да одиме по ред (не според редоследот на настаните):

Пред три дена (14.10.) на Република Македонија официјално и е предаден Извештајот на Европската комисија за напредокот на земјата во 2009- та и препораката за почеток на преговорите за членство во ЕУ. Како што истакна премиерот Никола Груевски на церемонијата на предавањето (од страна на еврокомесарот Ерван Фуере), Комисијата го поздравува зајакнувањето, функциоирањето на демократијата и стабилноста на институциите што се однесува на владеењето на правото.

„Владата го поздравува мислењето на Комисијата за пресретнувањето на Копенхашките критериуми за партнерство и клучните приорити за пристапување во однос на отпочнувањето на преговори за пристапување.

Извештајот е резултат на „досегашните напори на Владата, на граѓаните, на сите политички чинители, здруженија во Македонија и на нашите ценети пријатели од меѓународната заедница.

Овој Извештај за нас ќе биде патоказ за идните чекори и реформи кои ќе ги преземеме. Исто така, ние ја знаеме и важноста на предизвикот да се промовираат добрососедските односи и регионалната соработка. Во контекст на спорот со името Македонија, активно и конструктивно ќе продолжиме со разговорите под покровителство на Обединетите нации со цел да се најде заеднички прифатливо решение.

Владата ја задржува својата поветеност за продолжување на реформите веднаш по завршувањето на овој чекор. Ќе продолжиме со соработката со сите политички партии за промоција на потребните реформи со процесот на консензус.

Владата го поздравува мислењето на ЕК за прогресот во врска со оданочувањето, царината, правдата, слободата, безбедноста и транспортот со преоѓањето во втората фаза од Спогодбата за стабилизација и за исполнувањето на критериумите за визна либерализација, каде Македонија доби највисоки оценки од ЕК и од експертите од регионот.

Извештајот на Европската комисија признава дека македонската Влада презема активни чекори да се справи со економската криза и одржува стабилен развој на банкарскиот сектор, стабилна фискална политика и да се справи со структураната невработеност.

Во претстојниот период Владата на Република Македонија ќе продолжи да одржува чекор во усогласувањето на националното со законодставстовото на ЕК, зајакнувањето на институционалните структури во координација и управување на процесот на пристапување и натамошното зајакнување на административните капацитети за имплементација и зајакнување на законодавството, особено во областите на јавната администрација, животната средина, социјалната политика и сите оние каде што е тоа потребно“.

Од изјавата на Фуере:

„Оваа препорака дадена од страна на ЕК претставува силно признание за политичката волја и за капацитетот кои што ги има оваа Влада да постигне успех. Како што кажа и комесарот Оли Рен, ова претставува и силен поттик за Владата и за сите институции да продолжат со реформските процеси и да се фокусираат на оние области каде што беа детектирани одредени слабости.

Заслугата ја делат сите граѓани, политички фактори и граѓанското општество. Се покажа дека со заедничка работа може да се постигне успех.

Исто така, заслугата за овој успех оди и до претставниците на граѓанското општество коишто успеаја да допрат до самите граѓани и да покажаат кои се оние областите на коишто Владата треба да се фокусира и да работи, но и да ја оправдаат во нејзините активности. Оттука веруваме и во соработката со граѓанското општество. И конечно, заслугата оди кај народот, тој заслужува признание за заложбата да чекори кон својата цел“.

При посетата на Турција, претседателот на Република Македонија Ѓорге Иванов изјави дека очекува Европскиот совет да донесе соодветна одлука по препораката што ја даде ЕК, која реално го бележи напредокот на Македонија, а е убеден дека Македонија има политички, административен и институционален капацитет да ги почне разговорите со Брисел.

„Нас не поврзува и заедничката визија за иднината, иднината на едно големо европско и евроатлантско семејство. Република Македонија искрено ги поддржува заложбите и напорите на Република Турција за интеграција во ЕУ и е целосно подготвена за тесна соработка на овој план“, изјави тој по разговорите со неговиот домаќин, претседателот на Турција Абдула Ѓул.

„Македонија ја имаше и ќе ја има и понатаму целосната поддршка на Република Турција за прием во НАТО и ЕУ. Имаме заедничко минато преку Османлискиот период, но имаме и заедничка визија за иднината – членството во ЕУ. Со тоа ќе се обезбеди стабилност и мир на Балканот“, рече турскиот претседател.

Заедничка оценка на двајцата претседатели е дека одличните политички односи треба да бидат средени со исто ниво на соработка на сите останати полиња. Потенцирана е културната соработка која ќе добие на квалитет со отворање на културните центри на двете земји, во Скопје и во Истанбул.

За показ и доказ на коректноста, чесноста, искреноста, конструктивноста, мошне важно е точното наведување на нечии зборови (не толкување или „конткестуално“ или извлекување од контекстот за да се сугерира или измислува- конструира нешто што не е ниту п(р)омислено). Веројатно сметајќи на „истренираност на краткото паметење“, опозицијата и нејзините медиумски трабанти (некои новинарски персони кои се уште не научиле да разликуваат патриотизам од национализам) се обидоа да извртат нешто од мошне прецизното излагање на Оли Рен во Брисел. Особено ова:

„Би сакал да подвлечам дека препорачавме отворање на преговорите за пристап во членството на ЕУ за Р. Македонија. Државата постигна убедлив напредок и главно почна да ги спроведува најважните реформи, поточно добро познатите 8 плус еден бенчмаркови.

Комисијата смета дека државата доволно ги исполнува моменталните критериуми и овие елементи и овозможија да даде препорака за отворање на пристапот за преговори. Верувам дека Владата во Скопје ќе го сфати ова како многу силен поттик и охрабрување за конечно да го реши проблемот со името кој постои веќе 18 години.

Во нашите заклучоци подвлекуваме дека одржувањето добрососедски односи, вклучувајќи преговарање и заемно прифатливо решение во врска со спорот за името според ООН, останува најважно. Сега навистина тоа е попотребно и понеопходно од кога и да било за доброто на сите земји, за иднината на ЕУ“.

Од друга страна, и Рен (и други) веќе ги научија македонските новинарски персони, па не се „даваат“ така лесно. На пример, интервјуто на Тања Милевска за А1 ТВ со него ќе биде забележано според следново (другото е „стандардно“):

„Дали добивте конкретни гаранции од Владата дека ова прашање ќе биде решено пред да се даде препораката (се мисли на „спорот“ за името-заб.м.)?

-Ова е нешто што треба да го средат две влади. Ова е билатерално прашање, а ние не сме преговарачка страна. Имам добра комуникација со Метју Нимиц, мојот претходник, кој е скапоцен работник. Се занимавал со овој проблем 15 години. Мислам дека е време да се награди трудот на Нимиц и сериозно да се поработи на предлозите дадени од негова страна, и да се реши и да се затвори ова поглавје од историјата на државата.

Вашата комуникација со Владата последниве месеци се подобри. Не беше баш најдобра во последниве години, сите сме свесни за тоа. Според Вас, кој е заслужен за ова подобрување? Вашиот специјален пратеник, Владата, или Вие лично? Кога се случи оваа промена?

-Не сум забележал разлика. Отсекогаш сум имал добра комуникација со Владата на… на вашата земја, и искрено, не ја сфаќам поентата на прашањето“.

Што се однесува на забелешките односно критиките на ЕК, тие се повеќе насочени кон инцидентите со сериозни, но краткотрајни последици (кои не треба да се игнорираат), како што се, на пример, односот кон хомосексуалците и ромското малцинство, инцидентите во Струга и генерално етничките смени во училиштата. „Трабантите“ особено ја потенцираа забелешката за (не)слобода на медиумите (се однесува на инцидентни слуачи, а не генерално како што се обидоа да презентираат), а се „негираа“ себе си со нејзината „конкретизација“: дека постои тесна поврзаност на медиумските сопственици со политичките структури, што доведува до новинарска автоцензура и ограничување на слободата на изразување. (Прашање е како власта- Владата може да го надмине овој проблем, освен со целосен и доследен ангажман и  на самите новинари и нивната новинарска асоцијација- која, патем, е во длабок зимски сон.)

Главната и мошне сериозна критика, што треба да ги загрижи и ангажира сите- и позицијата и опозицијата и граѓанскиот односно невладиниот сектор и индивидуално секој граѓанин, е секако имплементацијата на законите (не само оној за јавната администрација). Тоа е првото „скалило“ кон европеизација на животот, а без што, како што се покажа кај некои „тазе“ евро- членки (на пример Бугарија), нема да вреди ниту процесот на преговарање- исполнувањето на преговарачките поглавја, ниту самото членство во ЕУ.

И конечно, круцијалното прашање за кое се фатија како „пијани за стап“, а не е дирекнто посочено во Извештајот на ЕК (бидејќи не е, ниту може да биде еден од критериумите за добивање на датум за преговори). Дури некои дилетантски оценија дека препораката до Советот на Европа со тоа била „врзана“, „условена“, „политичка“ (се разбира дека е и тоа, но се вика „малку поинаку“: геостратешки интерес): проблемот на Грција со името на нашава земја.

Ништо ново на тој план. Разбирливо и очекувано, но и обид за „извртување“ на она што постојано се потенцира од „европските“: дека се дава силен поттик на двете „страни“- Македонија и Грција во најкус можен рок да се реши „спорот“ за името (поголем на Македонија, бидејќи тој се одразува пред се на нејзиниот статус и непосредна перспектива). Впрочем и најавувано (и од премиерот Никола Груевски) дека во наредниот период може да се очекува зголемен меѓународен притисок за изнаоѓање на заемно прифатливо решение. Важно е да се има предвид дека решавањето на „спорот“ за името не е услов за членство во ЕУ, а не би ни можело да биде. Во декември би требало да се затвори македонско- грчкиот „спор“ за да се спречи најавеното вето од страна на Грција на определувањето на датум за почеток на преговорите за членство на Македонија во ЕУ (што, се разбира не би било „добро“ и за Грција).

Став на Ларс Петер Фреден, амбасадор на Шведска во Македонија:

„Единствените разговори кои што сега остануваат се оние во однос на прашањето за името, а не она во однос на одредниците. Мојата порака до вас е-  искористете ја оваа шанса и, второ, продолжете понатаму со сите овие одредници“.

Меѓутоа, неточна односно неприфатлива е проценката на некои од македонската опозиција дека проблемот сега е поставен на „највисоко ниво“ (има ли повисоко од ООН?).

Иго Ивановски, СДСМ:

„Како никогаш досега овој проблем е поставен на највисоко можно ниво, и во таа смисла вчерашното и денешно празнично однесување треба да биде вовед во многу концентрирано рационално и реално пристапување кон разрешување на овој проблем“.

Го „корегира“ Васко Наумовски, потпретседател на Владата:

„Република Македонија останува посветена на процесот на преговарање во рамките на ОН и останува доследна да ги реши сите отворени прашања кои што претстојат“.

Инаку, воопшто не изненадува соопштението на новата грчка влада дека решавањето на проблемот со името на Македонија е предуслов за процесот на преговори за нејзино интегрирање во Европската унија.

Весникот „Навтемборики“ смета дека препораката не е условена со наоѓање решение за името (што е точно), а Комисијата и натаму го гледа „спорот“ како билатерално прашање што треба да биде решено со посредство на ОН. „Катимерини“, пак, дека ЕК со препораката за старт на преговорите укажува на „итна потреба“ за затворање на „спорот“.

Забележливо е дека и „острите закани“ на Атина се „поблаги“ во однос на оние што доаѓаа порано, од времето на Владата на Караманлис. Напротив, може да се рече дека воздржаноста и „отворениот простор“ за компромисно решение се поголеми. Меѓутоа, останува една „заробеност“ од која и Владата на Папандреу засега не може да се ослободи: компромисната „позиција“ подразбира и почитување односно еднаков третман на „црвената линија“ на „другата страна“. За жал, портпаролот Јоргос Петалотис, во изјава за весникот „Катимерини“, рекол дека Грција има „национална црвена линија, која е позната и јасна и од која нема отстапки“, но не дорекол (не му било издиктирано) дека решението за „спорот“ треба да се бара помеѓу неа и „националната црвена линија на Македонија“ од која исто така нема отстапки, а кое би се „нашло“ во заедничката „жолта на сина основа“ (боите на ЕУ). Само така може да се реши проблемот.

Не треба да се заборави и на најавата наскоро грчкиот премиер Папандреу да излезе со нова иницијатива и конкретни активности за решавање на „спорот“. И тоа веројатно во рамките на предложената „нова мапа“ на патот за членство на државите од западен Балкан во Европската унија и јасно искажаната заложба на Грција отворените прашања да ги решава со консензус.

Изјава на заменик- министерот за надворешни работи Димитрис Друцас:

„Временската рамка во која овој процес би требало да биде завршен е 2014. година, бидејќи тогаш се одбележува 100 години од почетокот на Првата светска војна“.

Можно ли е скорешно, брзо решение на проблемот што го има Грција со името на нашава држава (до декември годинава- и со референдумско изјаснување)? Можно е, а имајќи ја предвид спомнатата „жолта линија на сина основа“.

Уште еднаш ќе го повторам мојот предлог искажан во неколку претходни прилози на овој блог:

Не „двојна формула“ (нонсенс; кое било име на држава- старо, постојно, ново, не може да се „формулизира“!), туку алтернативни уставни имиња (две, а може и повеќе).

Тоа конкретно значи:

Промена на Уставот на Република Македонија во делот на именувањето и назначувањето на уставното устројство: името на државата е „Македонија“, а уставни алтернативни имиња (најмалку две) се „Република Македонија“ (постојното), „Република Северна Македонија“, „Република Вардарска Македонија“ или…

Ваквото решение значи дека нема простор за никакви разговори- преговори за идентитетот на македонскиот народ, но и меѓународна употреба на (уставно) име на Македонија (на што инсистира Грција).

Ова не би било ништо ново. Постои за- кај многу држави: уставното име на Грција- Elláda е Hellenic Republic, Финска на фински јазик е Suomi (на шведски Finland), а уставното име Suomen tasavalta (на шведски Republiken Finland)- Република Финска…

Меѓутоа, малкумина аналитичари и хроничари (помеѓу нив и мојата дребност) предвидоа дека овие избори ќе значат крај за политичката кариера на очигледно неспособниот, ограничен, лош, европски „нестандарден“ Караманлис (кого ниту членовите на неговата партија веќе не можеа да го поднесат).

Тоа што се случува сега во „Нова демократија“ (хаос,  па и паника во раководните кругови) е само логичка кулминација на убедливиот пораз со долгорочни последици.

(ПАСОК на неделните вонреди општи избори победи убедливо, со 44,92% гласови- повеќе од 10% во однос на конзервативците и освои апсолутно мнозинство од 160 мандати во парламентот кој има 300 членови.)

Повеќе од сигурно е дека ПАСОК нема да владее во Грција само 4 години.

(Патем засега, додека не се видат или препознаат првите позитивни чекори во односот со Република Македонија- не само во врска со „спорот за името“, ќе го „замрзнам“ моето именување на јужниот сосед со „Данајска република (Грција)“.)

Денеска, не затоа што „нема време за чекање“, новиот социјалистички премиер Јоргос Папандреу ја именуваше Владата (според Уставот, рокот за именување е три дена).

Мошне значајно, токму за меѓународната позиција на Грција (не нејзино сведување на „спорот“ со Република Македонија), е решението тој да го задржи и ресорот надворешна политика. Интересно е и обедниувањето на некои постоечки министерства и создавање на нови- за животна средина (за активно водење на се позначајната „зелена политика“ не само во државни- локални, туку и во европски и светски рамки), потоа за заштита на граѓаните (полиција и цивилна заштита), ресорот финансии и ресорот инфраструктура.

Дека посебно внимание ќе се посветува на економските проблеми, пред се справување со последиците од светската економска криза односно рецесија, потврдува и воведувањето на заменик- премиер за економска соработка, одбрана и односи со странство (министер Теодор Пангалос).

Министер за економија, развој и трговска морнарица е 57- годишната Лука Кацалис, за финансии европскиот пратеник Јоргос Папаконстантину, Евангелос Венизелос е на чело на Министерството за одбрана, министер за култура ( во негова ингеренција е и туризмот) Павлос Геруланос, за заштита на животната околина политичарката од помладата генерација Тина Бирбилис.

Новата грчка Влада има 16- мина министри, помеѓу кои и 5 жени, како и 20- мина државни секретари.

Папандреу претходно положи заклетва, како нов премиер, пред поглаварот на Грчката православна црква, патријархот Јеронимус.

Какви се очекувањата на македонскиите политичари и аналитичари од новата Влада на Папандреу во врска со билатералните односи, а пред се, разбирливо, во однос на проблемот со името на Република Македонија (не уставното; ова очигледно уште долго ќе треба да се повторува, бидејќи на некои се уште не им е „разјаснето“)?

Некои побрзаа со оценките дека со Папандреу разговорите- преговорите (тие се несомнено и едното и другото; се разговара посебно за оние прашања што ги „оптоваруваат“ преговорите) ќе се водат полесно, без притоа да објаснат во што би се состоело тоа „полеснување“ (ништо не значи, дури е нонсенс да се однесува на „техниката“).

Оценка на Проф. Денко Малевски, поранешен македонски министер за надворешни работи (уште во 90- тите години):

„Во Грција има силен партиски консензус, а тоа е едно име за се. Добрата вест е што грчкото општество од ’90-тите години наваму еволуираше, па призна дека северниот сосед има држава, нација. Ние мора да знаеме што сакаме – компромис или победа“.

Со сета почит кон неговиот став, но е несериозно по толку години на разговори- преговори да се поставува дилемата дали Република Македонија сака компромис или победа! Имено, сите досегашни власти (на сите нивоа) и политички „чинители“ ја потенцираа(т) заложбата за компромис, но проблемот е што „другата страна“ подразбира под тоа. И за „цврстиот став“ односно „црвената линија“ на Македонија и Грција во врска со „едно име за се“ (клучен проблем заедно со во последно време по малку „потиснатото“ оспорување на идентитетот) мора да се изнајде компромисно решение. Во спротивно, разговорите- преговорите стануваат бесмислени.

Логично, типично опозиционерско мислење (што ќе рече во сегашниот „контекст“ и неконструктивно) на еден од потпретседателите на СДСМ, Андреј Петров:

„Кај Папандреу приодот веројатно ќе биде многу подобар и јас не верувам дека тој ќе го користи ова прашање за дневно политички цели, како што го правеше тоа Караманлис, како што впрочем тоа го прави и нашата влада (?!), и очекувам од тој аспект приодот да биде поинаков. Да има една желба за започнување на суштински преговори, бидејќи ние во моментот имаме само козметички разговори (?!)“.

Многу подециден и конзистентен став има Александар Спасеновски од ВМРО- ДПМНЕ:

„Република Македонија преговара и е подготвена да продолжи тоа да го прави во иднина, со цел да најде соодветно решение во однос на спорот којшто го имаме со Република Грција…Независно која политичка струја, која политичка партија, која коалиција ќе биде на власт во Република Грција, нашиот пристап останува ист“.

Ставот на Рафиз Алити од ДУИ, владиниот албански коалиционен партнер, е само повторување на „исто“, во уценувачки тон од кој се уште многумина политичари македонски Албанци (како и тој) не можат да се ослободат:

„Ако се случи, хипотетички да кажеме, Република Македонија да не се интегрира во НАТО и ЕУ, можно е ДУИ да ја напушти Владата. Бидејќи Македонија дефинитивно го губи тој чекор“. (Изјавата дадена за А1 ТВ е прилично конфузна, па си зедов право да ја „средам“ водејќи сметка за суштината.)

Како решението на „спорот“ за името да зависи исклучиво од Република Македонија.

Куса, но прецизна оценка изјава за очекувањата во наредниот период на премиерот на Република Македонија, Никола Груевски (дадена пред официјалното објавување на резултатите од гласањето): Македонија во наредниот период ќе биде под силен меѓународен притисок за што поскорешно решавање на проблемот со името (како да е тоа нејзин, а не на соседна Грција!).

„Независно кој ќе победи, ние ќе бараме конструктивни начини да се дојде до решение, Македонија да ги продолжи своите евро- атлантски интеграции. Се разбира, како и тие и ние имаме свои линии, свои црвени линии, свои важни работи, така што тоа си продолжува да биде дел од разговорите. Независно од се, ние ќе бараме решение за подобрување на односите со Грција и за наоѓање на решение за спорот“.

Многу пореални се проценките (на пример на Билјана Ванковска) дека со победата на ПАСОК Република Македонија не треба да очекува каков било позитивен пресврт во однос на решавањето на проблемот, кој несомнено е пречка за нејзината евро- атлантска интеграција. Па и тоа дека поголем е проблемот во Мкакедонија, мислејќи на поделеноста- не постои национален консензус каков што со години наназад има Грција: едни се за компромис што значи промена на името на државата, други за негова заштита „по секоја цена“, трети за прекин на разговорите- преговорите…

Мојот став искажан во насловот на овој прилог:

Реално е да се очекува поразумен и порелаксиран пристап од страна на Грција, а тоа значи конструктивност, заложба за вистински компромис (кој значи разбирање и почитување на двете „црвени линии“ и изнаоѓање на онаа „помеѓу“- можеби „жолта“) и значајна, видлива, траснпарентна маргинализација на проблемот за сметка на поинтензивен развој на другите „позиции“ од добрососедските односи (пред се економските, културните, но и на македонското малцинство во Грција).  Тоа ќе биде и патот до компромисно решение само за името, а не и за други прашања, на што потсетува претседателот на Македонија, Ѓорге Иванов, на средба со уредници на политички редакции на 30- тина германски пишани медиуми (пренесе А1 ТВ):

„Проблемот е што во овие повеќегодишни разговори беа вклучени прашања за кои не може да се разговара. Не може да се оспорува идентитетот на Македонија, македонскиот јазик… Затоа бараме тие да се вратат во рамки на она што е утврдено во резолуциите на ОН, односно да се разговара исклучиво за проблемот што го има Грција со нашето име. Доколку се вратат разговорите во тие рамки, тогаш решение е можно.

Прашањето е чувствително, навлегува во сферата на идентитетот, кога некој се обидува да го руши вашето достоинство, да ви ја одземе гордоста дека припаѓате на еден народ и кога ви го оспорува основното право на секој поединец на планетата, а тоа е правото на самоопределување и самоидентификација. Во историјата луѓето што живеееле на овој простор се идентификувале како Македонци. Тие Македонци ја создале Македонија. И тие биле и ние сме горди што сме Македонци и го имаме тоа право што му припаѓа на секој на оваа планета“.

За очекувањата на Македонија во процесот на евроинтеграциите:

„Истото го правиме и со одредниците што ни беа дадени како услов за да можат да почнат преговорите. Не сакаме да се споредуваме со други, но сепак оценките што доаѓаат се позитивни за тоа што се прави во Македонија. Затоа сме убедени дека тоа ќе биде вреднувано. Наше е да го одработиме она што ни е задача и тоа успешно го правиме. Сега оној што го оценува сработеното, треба соодветно да го вреднува“.

Притоа потенцира дека постигнувањата не можат да се вреднуваат исто во различни општества:

„Не е исто дали ќе живеете во општество што е моноетничко или мултиетничко. Ако е мултиетничко како нашето, тогаш трошите дополнителна енергија, време и средства да постигнете консензус и успех за тоа што е ваша обврска и затоа бараме тоа да ни се вреднува“.

Високата дипломатка Дора Бакојани (не мислам на позицијата или дипломатската вештина и искуство, туку во буквална смисла- мошне импресивно делува помеѓу нејзини „сојузнички“ за глава или повеќе повисока од нив) вчера повторно и упати закана на Република Македонија: Атина ќе продолжи да ја блокира нејзината  интеграција во НАТО, но сега потенцирано и во ЕУ, доколку не се најде решение за „спорот“ со името.

(Во еден мој скорешен прилог на овој блог предупредив дека не се работи за „спор“, најмалку за „билатерален проблем“, како што го третира „меѓународната“, туку за спорење. Можам само да ги жалам оние што не ја разбираат разликата.)

Притоа, за да не остане „покусо“, за некој да не ја разбере „недобронамерно“, додаде дека нејзината земја „работела“ на тоа и продолжува да води „тешка преговарачка борба во рамките на ОН“.

И уште: решението на „проблемот“ ќе го отворело патот за идна соработка и безбедност, а него го гледа во „прифаќањето на сложено име со јасна географска одредница за севкупна употреба“.

Очекувано, јас велам папагалски, Бакојани „вината“ за „проблемот“ повторно ја префрли на властите во Скопје кои „со политиката што ја водат им ја ускратуваат евроатлантската интеграција на своите граѓани“.

Патем, мудроста, па и онаа старогрчката односно античкогрчката, вели дека оној што гледа само едно нешто е всушност слеп и се плаши да прогледа.

Најновата закана Бакојани ја упати при обраќањето на завчерашниот собир на Светската грчка интерпарламентарна асоцијација во Атина.

А за да си ги „покрие“ сопственото слепило и страв, повторно излажа (по којзнае кој пат, без „срам и перде“) дека ставот на Атина во врска со „спорот“ го прифатиле и нејзините меѓународни партнери, како во Букурешт, на Самитот во НАТО, така и во Брисел, во рамките на ЕУ, за што придонес дала и грчката заедница во странство. Велам ноторна лага, бидејќи воопшто не станува збор за „прифаќање“, туку само за почитување на најголемата сопирачка на рамноправното членување во една заедница- консензусот и префрлањето на спорењето на „билатерален план“. (Тоа на ЕУ веќе и се удира од глава. „Од авион“ се гледа дека нервозата и кај оние што на Бакојани дипломатски и се смешкаат од ден на ден станува се поголема, па на нивните лица гледаме смешно- намуртени гримаси).

Од сето папагалски повтореното на Бакојани има едно „нешто“ што отвора дилема, а лично не верувам дека таа „ќе се сети“ да ја надмине или отстрани:  „работењето“ на нејзината држава и продолжувањето на водење на „тешка преговарачка борба во рамките на ОН“. Што таа конкретно работела или, поважно, сработила на пример во изминатите неколку месеци, пред и по последната посета на Метју Нимиц на Скопје и Атина и веројатно донесениот нов предлог за завршување на спорењето? И во што ја гледа „тежината“ на „преговарачката борба“?

Колку што можам да забележам, ниту од нејзината „шармерска фаца“, најмалку од нејзината широка насмевка нема трага од „тежина“ и „борба“. Ниту кај раговарачот- преговарачот Василакис. Да не е тоа најава на „премор“ и „решавачка рунда“? Ако некој „носи тежина“, па и води „борба“ (помеѓу оптимизмот и песимизмот), тоа е секогаш пристојно насмеаниот, но и сериозен (кога застанува пред микрофони и тв камери колку да каже нешто), Метју Нимиц.

Најдобриот одговор, поточно најдостоинствена, па и мудра реакција прочитавме во интервјуто на претседателот на Република Македонија за весникот „Дневник“. Тој старо- новите уцени ги оценува како „старомодна константа на грчката политика, која е во судир со времето“ (тоа е она на што укажав на почетокот од текстов- дека Данајската република (Грција) се однесува како да живее и дејствува во 19- от и 20- от век).

Меѓутоа, поважно е „објаснението“ на Иванов за одбраната односно гаранциите на македонскиот идентитет (пред се наменето за македонските новинарско- политикантски морони и трабанти кои се уште „туркаат“ некаква „антиквизација“ на Македонија, а главното во спорењето го премолчуваат заборавајќи на македонската одамна „консенсуално“ поставена „црвена линија“): гаранција за македонскиот идентитет се меѓународни норми и обичаи, а според кои за идентитетот на еден народ не може да се преговара бидејќи е тоа право на самоопределување кое е во сферата и на индивидуалните права.

Иванов вели:

„Само со почитување на меѓународното право и на добрата практика меѓу државите е можно да се изгради трајно партнерство меѓу двете земји и да се спречи евентуалното решение со Грција да биде вовед во нови препирања меѓу земјите“.

А во врска со „спорот“ и спорењето, на сето речено од мене ќе го доречам следново:

Време е Република Македонија еднострано да ги прекине преговорите или (доколку поради „повисоки цели“ се смета оти тоа би бил премногу радикален чекор, па е засега неприфатлив) разговорите- преговорите конечно да ги прифати како „спор“ и на Данајската република (Грција) да и го оспори именувањето (не така дамнешно) на северниот дел од нејзината територија:  трите провинции- Источна Македонија и Тракија, Средна и Западна Македонија одново да ги интегрира во една (какоод нејзините провинции-периферии) и да ја именува како што е „редот и обичајот“ во светот (случајот и со Македонија)- според името на народот, значи со „додавка“: Егејска Македонија.

(Спорењето, а не спорот со Република Бугарија допрва доаѓа, па и Пиринска Македонија ќе дојде „на дневен ред“.)