Зошто протестираат младите во Скопје и други градови во Македонија? Поводот е познат: во понеделникот припадник на специјалната единица „Тигри“ до смрт претепа 22-годишно момче. Два дена по настанот МВР соопшти дека осомничениот е приведен, по што судот му одреди 30 дена притвор.
Опозицијата ќе се врати во Парламентот (очекувано), во меѓувреме СДСМ најавува формирање на Влада во сенка, што ќе биде нејзин голем адут на претстојните предвремени парламентарни избори (предвидов); конгреси одржаа ВМРО- ДПМНЕ (со воздржавни и прилично „општи“ пораки) и ЛДП (со мошне забавни „поенти“); „брат Љубе“ и Селмани се шетаат низ селата во Македонија (а „И јас сум А1“ редовно и ревносно ги следат, но не како платен политички маркетинг); се формира „Демократска десница“; квазианалитичарите и прогонозерите „уткаџии“ најавија конечно заминување на Црвенковски од челната позиција на СДСМ (како не им текнвуа дека челната позиција е многу посилна од сенка?!), а албанските опозициони партии бараат нови изборни граници.
Да, најзначајното нешто поврзано со претстојните избори ќе биде средбата во четири очи помеѓу Груевски и Црвенковски, овие денови, а на иницијатива на премиерот. (Црвенковски се пожали дека му била „прочитана“ и „украдена“ идејата за неа- тврди дека го прислушкуваат).
На големо се шпекулира дали наскоро ќе има или не вонредни парламентарни избори во Македонија (редовните се догодина). И медиуми и политички аналитичари, но и „засегнати“ политичари различно оценуваат дали се можни или не, дали се нужни со оглед на парламентарната криза- напуштањето на Парламентот од страна на најголемиот дел од опозицијат.
Некои велат дека е неспорно оти станува збор за политичка криза во Македонија, а не само парламентарна, притоа заборавајќи на нејзината суштина: таа е состојба во која темелните институционализирани вредности на политичкиот систем се практично доведени во прашање и во која рутинските одговори на системот се покажуваат како неделотворни и неадекватни (Леонард Биндер); односно тоа е криза на ефикасноста, на политичкиот легитимитет и на политичкиот идентитет.
По бројните неуспешни штрајкови, пред се на земјоделци со што се правеа „удари“ врз еден од најуспешните економски програми (претходно на стечајни работници кои не можеа да прикријат кој им „кумуваше“), опозицијата се реши на последниот чекор (лесно предвидлив) во обид да се урне актуелната владина коалиција.
Еден од мариналните лидери на минорна политичка опозициона партија во својата „поетска вдахновеност“ не се ни обиде тоа да го скрие: изјави дека е дојдено време власта „ако треба“ да да се урне „и во буквална и во пренесена смисла“.
Според позицијата, сценариото е одамна прочитано: да се предизвика парламентарна криза и на тој начин да се изнудат предвремени избори. На кои опозицијата нема да победи, но ќе успее да „обезбеди“ техничка Влада, па после…
Не треба многу умување за да се „погоди“ кој. Секаде, во секоја мултиетничка средина таа доаѓа на „дневен ред“ како последен, но најопасен терен на кој би можело да се ублажи неминовен пораз од погрешна стратегија и тактика против власта. Да, и со валкани, дури со крвави раце да се извојува привремена победа. Тоа се партии во опозиција и медиуми- нивни трабанти или „блиски“ до нив.
Власта и лично премиерот Никола Груевски „јасно и гласно“ кажаа дека не планираат предвремени парламентарни избори, ама „превејаните“ политичари од македонската политичка опозиција (како Тито Петковски и нему сличните) се „сигурни“ дека ќе има, но не се плашат бидејќи нивните партии се подготвени и ако се организираат „деновиве“. Својата „сигурност“ ја темелат на „засилената активност“ на теренот на владејачката ВМРО-ДПМНЕ, а истата на опозицијата- пред се на СДСМ е „нормална работа со членството“ (демек е „ненормална“ за противникот кој „мора да падне“).
А всушност се работи само за едно „нешто“: на „раздрнданата“ опозиција и е „совршено јасно“ дека помина времето кога народот беше можно да се „обработи“ (читај: придобие) само за време на предиозборна кампања, сосе вообичаениот нејзин предвремен „неформален“ период. Особено ако се има предвид нејзината (пре)длабока „однароденост“.
Оние што во континуитет ги следат изборите во Македонија, од првите до последните предвремени парламентарни и досегашните локални (помеѓу нив и мојата дребност), забележуваат дека почнува да се случува токму како што е потенцирано со насловот: ако не е се исто, се е ептен слично. Уште една од многуте потврди за тоа е прилогов под наслов „Затишје пред бура или ‘чаша култура’“, објавен на 12.05. 2006. година, а кој се однесува на еден мошне важен, еден од (нај)приоритетните „сегменти“ на секоја програма со која се сака да се освои власта. Без оглед дали се вика „Решенија“ или „Преродбата продолжува“.
Најнапред зашто малите и помалку важните (неважни нема) се секојдневни или попатни до нив, а потоа поради фактот дека големите и важните се колективни- општествени односно државни, што ќе рече се остварени со заеднички сили, во заеднички интерес и им припаѓаат на сите.
Се разбира, за паметење се и големите и важни неуспеси, пак поради општествените односно државните интереси и цели, а пред се нивната последичност (причинското е важно според зависноста од личното и/или колективното, како и влијанието „однадвор“).
Кога се прави годишна рекапилуација, на пример во годишно обраќање на претседателот на државата, за очекување е многу повеќе внимание да се задржи на големите и важни успеси отколку на неуспесите (за нив е нужна стручна односно експертска проценка- оценка). Поточно нивна (ре)валоризација, пред се во контекст на пошироките процеси (меѓународни, но не само тие), а и како насочување, поттик на натамошните заложби и конкретни ангажмани.
Предлог- буџетот за идната година е поголем за 100 милиони евра во однос на годинашниов, и тоа со пораст и на приходите и на расходите. Станува збор за 2, 3 милијарди евра или зголемување за 3,4%. Приходите од даноците ќе се зголемат за 65 милиони евра, а вкупното трошење ќе биде поголемо за 2,8% или 2,5 милијарди евра. Проектираниот- пресметаниот дефицит ќе изнесува 170 милиони евра.
Интересно, експертите се воздржуваат од првични анализи и проценки, а тоа посебно се однесува на опозицијата. Ставот дека при креирање на дефицит е поважно за што се трошат пари, со „задолжителната- дежурната“ забелешка за мали деца, дека „едно е инвестиција да направите споменик, друго е капитална инвестиција да направите два километра автопат“, потврдува дека развојноста и реалноста не се спорни. (повеќе..)
Два главни принципа на работење или две суштински заложби беа и се „најзаслужни“ за контнуираниот висок рејтинг на Владата на Никола Груевски и на лично неговиот: посветеноста и транспарентноста. Првата е се уште во „игра“, премиерот секогаш ја потенцира, особено сега во секојдневната битка со економско- финансиската криза односно рецесијата, а втората… (повеќе..)
Ништо ново во разговорите и преговорите околу спорењето (не станува збор за спор, ниту за билатерален проблем) на Данајската република (Грција) на името на нашата држава. Оптимизмот на Метју Нимиц по најновата рунда разговори (околу проблемите што ги „оптоваруваат“ преговорите) е сигурно одново разнишан, ако не и „збришан“ по повторениот став на Груевски за двојна формула како „природна позиција на Македонија“, а особено по денешната закана на Бакојани дека нејзината земја ќе продолжи да ја блокира евро- атлантската интеграција на Република Македонија се до изнаоѓање, односно „прифаќање на сложено име со јасна географска одредница за севкупна употреба“.
Време е Македонија да го преземе неопходниот чекор: да ги прекине преговорите (има многу аргументи за тоа), а да продолжи многу посилно и позабрзано на достигнување, па и надминување на евро- атлантските стандарди. Со што на јужниот сосед и неговите сојузници нема да им се даде уште една шанса за покажување на сила и ароганција. Поточно, како што е се поевидентно, да ја продолжат специјалната војна против неа.
Очигледно е дека актуелната опозицијa (пред се СДСМ) од ден на ден зема се поголем „замав“ во својата „конструктивна“ активност, едновремено обидувајќи се да се соземе од претрпениот шок поради катастрофалните порази на претседателските и локалните избори (да се престрои во од). Дури не води сметка дека е едноставно неможно, „неприродно“ да се смени власта, да се преврти расположението на граѓаните кон неа за само месец- два. (повеќе..)
Следејќи внимателно и објективно (крајно непристрасно односно неутрално) што се случува по одлуката на Уставниот суд на Македонија да го укинe членот 26 од Законот за основно образование, со кој беше овозможено да се организира верско образование за основците, се наметнуваат низа прашања и дилеми од кои, особено по некои коментари на домашни експерти и сугестии- оценки на странски дипломати, две се чинат најважни: дали се работи за точно и прецизно толкување на македонскиот Устав (гарантираната секуларност) и можно ли е тоа да претставува еден од главните проблеми што ги загрозуваат демократските придобивки, граѓанските слободи и права, меѓунационалните- меѓуконфесионалните односи итн.
И на политичкиот лаик веќе му е јасно дека Саакашвили не води „гола борба“ за власт, и натаму да остане претседател на Грузија, туку „мора да остане“ поради остварување на пошироки геополитички и геостратешки интереси: држејќи ги во латентна криза руско- грузиските оноси НАТО, односно западните сили предводени од САД да бидат што поблиску до Русија, на самата нејзина граница, со единствена цел да се спречи ширење на нејзиното влијание. Сферите на влијание се од исклучителна важност во овој само навидум глобализиран свет, а всушност во сериозна и веројатно долгорочна нова Студена војна, во нова „софистицирана“ форма.
Тешко е да се одговори на прашањето дали опозицијата, која упорно, со постојани штрајкови врши притисок врз Саакашливи, бара негова оставка, има „допирни точки“ со Русија; ја има или не непосредната поддршка од неа, без оглед што сериозно разнишаниот претседател ја обвинува Москва дека е се во нејзина режија. (повеќе..)
Не е прашањето дали и кога ќе се урне, дали и кога претседателот Воронин ќе биде принуден да поднесе оставка, особено ако се има предвид дека засега опозицијата е неорганизирана, необединета и немоќна, туку колку крваво, со колку (непотребни) жртви ќе бидат фрлени тој, неговата комунистичка партија, системот што се одржува осум години, со економско- социјални и секакви други катастрофални последици за народот. Првите две жртви се „поднесени“- загинаа во демонстрациите во кои се повредени над 100 лица.
Активисти на антикомунистичката опозиција успеаја да упаднат во зградата на Претседателството и Парламентот на Молдавија. Претходно демонстрантите, од кои најголем број од нив студенти, се судрија со полицијата пред претседателската палата. Полицијата употреби солзавец и водени топови. (повеќе..)
Јавната администрација е проблем кој „се влече“ уште од почетокот на независниот опстој на Република Македонија, и тоа како несоодветна и во квантитативна и во квалитативна смисла (бројна, неефикасна и партизирана). Всушност, намерно „го влечеа“ сите досегашните власти- Влади, а обидите таа да се реформира (осовремени- рационализира и модернизира) претставуваа само „шминка“ и замајување на домашната јавност и меѓународните „набљудувачи и контролори“ на процесот на европеизација и натоизација на државата.
Се чини дека она што се случува(ше) со неа конечно почна да се именува со вистинското име: манипулација. Значи, веќе не е најголем проблем нејзината гломазност и постојано зголемување, ниту неефикасноста и нефункционалноста, туку манипулирањето со нејзините „ресурси“ и се уште неосвоени (сменувачки) „простори“. Токму барањето (веројатно и се посилен притисок во наредниот период) да се престане со тоа, дава надеж дека конечно егзистенцијата и кариерата преку политика (највулгарно со „шетачко членство“ од една „добитна“ партија во друга) ќе ја замени искрениот и чесен ангажман за доброто на народот и државата, а едновремено ќе значи почеток на нужниот процес на деполитизација на македонското општество.
Нудам за (пре)прочит еден мој прилог токму за јавната администрација (под тој наслов), објавен на 25.01.2006. (повеќе..)
