Предупредувањето на Шефер дека постои реална закана за ракетен напад на Европа изненади многумина, но во меѓувреме сомнежите се потврдија: дека зад тоа се крие оправдување односно поддршка на планот на САД да изгради систем на ракетна одбрана на европско тло, а на што жестоко реагира Русија.

Генералниот секретар на НАТО Јап де Хоп Шефер во интервју за лондонскиот весник „Фајненшл тајмс“ (13.03.) изјави дека за Европа постои реална закана од ракетни напади од страна на Северна Кореја и Иран.

На прашањето дали американскиот систем за противракетна одбрана може да ја намали ранливоста на Европа тој одговори дека меѓународната заедница спровела проучување според кое теоретски е можно антиракетниот штит да го заштити стариот континент.

„Но за таков систем е неопходна политичка дискусија. Треба да се разгледа кој колку ќе плати“, реше Шефер.

Во Европа веќе се води дискусија за противракетна одбрана која прераснува во вистински спор, објави весникот. Тој беше предизвикан од барањето на американскиот претседател Џорџ Буш освен базите од системот за противракетна одбрана во Алјаска и Калифорнија да се се изгради и трета за ракети пресретнувачи во Полска, како и за радари во Чешка.

„Фајненшл тајмс“  потсетува дека во САД главна тема во дискусијата за противракетна одбрана е нејзината ефикасност, а во Европа дали тој систем ќе му даде безбедност на континентот или ќе го дестабилизира.

Најновата вест (20.03) од Америка:

Кондолиза Рајс изјави дека ракетната одбрана во Европа ќе биде стабилизирачки фактор со давањето на помош за да се заштити од потенцијалните закани на Иран:

„Живееме во свет во кој се соочуваме со помали нукеларни закани, помали потенцијални ракетни закани, од, на пример, Иран. И во таков свет ограничената ракетна одбрана, која може да се соочи со такви мали закани, е во голема мера стабилизирачки, а не дестабилизрачки фактор“.

Рајс вчера во Вашингтон за прашањето на ракетниот систем разговараше со министрите за надворешни работи на ЕУ.

Да повторам, Русија е против. Владимир Путин изјави дека тоа би претставувало закана за руската сигурност. Сомнеж во ефикасноста на системот изрази и Франција, а Германија е загрижена дека тоа би можело да доведе до нова трка во вооружувањето. Германскиот министер за надворешни работи Франк Валтер Штајнмеер по средбата рече дека САД би требале да ги прошират своите разговори со европските земји за нивните ставови да бидат во хармонија. Притоа додаде дека треба да се почитува потребата на Америка да се заштити од можни закани.

Најголемата поддршка што во последно време САД и ја даваат на една земја е Република Македонија. Во подолг период, а вистинска кулминација доживеа на штотуку завршениот самит на НАТО во Букурешт- Романија. Тоа не значи никаква утеха за „поразот“ со недобивањето на покана за членство (во наводници зашто веќе го искажав и аргументирав ставот дека всушност е поразена, и тоа жестоко, Грција- удавена во сопственото примитивно националистичко мочуриште), туку нешто што веќе ги загрижува и нашиот јужен сосед (поради последиците од „Пировата победа“ која е пред се над најмоќната сила на светот), но и нејзините европски сојузници во НАТО (не сите). Ова особено се однесува на земјите од „стара Европа“.

Од говорот на претседателот на САД, Џорџ Буш, на централниот плоштад во Загреб, пред илјадници граѓани, како и државните раководители на Хрватска, Македонија и Албанија:

„Американската позиција е јасна: Македонија треба да го заземе своето место во НАТО што е можно побрзо“.

Изразувајќи жалење поради тоа што НАТО не и врачи покана на Македонија на самитот во Букурешт само поради нејзиното име, тој истакна:

„Македонија спроведе тешки реформи во земјата и придонесува значајно во мисиите на НАТО во странство. За жал, поканата за Македонија беше одложена поради несогласувањето околу нејзиното име. Во Букурешт сојузниците во НАТО се согласија дека штом ова прашање биде решено, на Македонија ќе и биде упатена покана.

Почестен сум што сум овде со лидерите на Македонија, Албанија и Хрватска. САД ја ценат водечката улога што ја покажавте во остварување на целите за слободата. Се радуваме што Албанија и Хрватска се поканети во НАТО и го очекуваме моментот Македонија наскоро да се придружи на овој голем сојуз за слобода“.

Тој нагласи дека поканата за влез во НАТО за Хрватска и Албанија е глас на доверба дека ќе продолжат со потребните реформи и силно ќе придонесуваат за вредностите на Алијансата.

„Од овој момент па натаму, ако каква и да е опасност им се закани на вашите народи, САД и НАТО ќе стојат со вас и никој никогаш повеќе нема да може да ви ја земе слободата“, нагласи Буш пред претседателот и премиерот на Македонија, Бранко Црвенковски и Никола Груевски.

„Денес војниците од Македонија, Албанија и Хрватска храбро служат во Авганистан, да му помогнат на народот и да обезбедат посигурна иднина. Денес силите на Македонија, Албанија и Хрватска служат и во Ирак, помагајќи да се изгради општество кое го одбива теророт и живее во слобода“, потенцира американскиот претседател.

Сепак има. Денеска разбрав(ме) дека до овој ден сме живееле токму во таква, ама отсега живееме во нормална, што ќе рече држава со сите нишани, како секоја друга, пред се полнолетна?! Се разбира, тоа значи дека пред се оние што ја водат, што владеат со нас, до денеска биле малолетни, а на овој ден го положиле „испитот на зрелоста“ (нема промашување- дека некој ќе „падне“), но и ние, нејзините граѓани.

Каква ступидарија!

Бидејќи долго време се занимавам со поетскиот (и прозниот) говор, секојдневно „баратам“ со симболи и метафори, можам мошне „стручно и комептентно“ (во наводници оти не треба да се биде ептен таков) да тврдам дека ниту во „најопшта“ смисла „полнењето“ на 18 години не симболизира полнолетство или некаков „заокуржен“ период, а особено не на „меѓудржавно“ односно „светско“ ниво. Денес го има изгубено симболичкото значење дури и Денот на полнолетството, од проста причина што границата помеѓу адолесцентниот период и зрелоста на личноста, во која било смисла, а особено „сексуално- психолошката“, е одамна поместена под 18 години.

Меѓутоа, кога станува збор за Република Македонија, за мојава- нашава држава, судејќи според „назнаката“ на денешниов ден (не само од медиумите- новинарите), таа досега го минувала токму адолесцентниот период, „созревала“ (и ние во неа и со неа), а отсега, од денеска стапува на меѓународната сцена како „зрела“, полнолетна! Никако не можам да си простам на заблуденоста дека во сиве изминати 18 години сум живеел, дејствувал, работел во самостојна, суверена, независна, пред се „зрела“ односно сериозна држава, а со мене владееле зрели, полнолетни и одговорни ( таа- одговорноста е во темелот на полнолетството) политичари, јавни и тајни административци, шефови, директори, па и полит- бизнис олигарси.

Добро, се согласувам, „шубе“ ми е привремената референца ПЈРМ (ептен привремена!), бидејќи значи дека и државата така именувана „автоматски“ е привремена, ама од друга страна е добро познато (им е познато и на оние во ЕУ и НАТО и на Атина) дека 125 земји ја признаа под уставното име- Република Македонија, што ќе рече дека и ја признале „полнолетноста“ пред овој „пресвртен“ ден. Денеска Република Боцвана, најголемиот извозник на дијаманти, сместена на југот на Африка со приближно два милиона жители, се „запиша“ како 126-та земја која го стори тоа (помеѓу нив и 3 од постојаните членки на Советот за безбедност на ОН – САД, Русија и Кина). Коминикето, како што соопшти Министерството за надворешни работи, го парафирале шефовите на мисиите на двете држави при Обединетите нации во Њујорк, Слободан Ташовски и Чарлс Нтваге. Двајцата амбасадори потпишале и заедничко писмо, упатено до генералниот секретар на ОН, Бан Ки-Мун, со кое тоа се доставува  и се замолува тој да го дистрибуира како официјален документ на ОН до сите земји- членки. (Минатиот месец Република Македонија воспостави дипломатски односи под уставното име и со Принципатот Андора.)

(Патем, се уште многумина не разликуваат одбележување на датум или настан од прослава, па велат дека државава одбележува 18 години од успешно спроведениот референдум, на кој македонските граѓани се изјаснија за самостојна и суверена држава (како малолетни или полнолетни?), но и дека ги слави односно го прославува денов. Што и не е којзнае колкав грев. Всушност, имаат право ако се прифати „испитот на зрелоста“. Значи, се одбележуваат 18 години, но и се слави полнолетство!)

Да остане забележано и од мене:

Денот на независноста на Република Македонија се одбележа „свечено и манифестационо“. Претседателот на Собранието Трајко Вељаноски вчера приреди прием во Парламентот, а вечерва во Македонската опера и балет се одржа свечена академија на која се обрати шефот на државата Ѓорге Иванов.

АРМ традиционално го одбележа денов со почесна стрелба на 10 плотуни од 12 артилериски орудија во касарната „Илинден“ во Скопјe, a во Охрид се одржа Вториот воен атлетски маратон.

Македонските иселеници во Канада првпат годинава, по повод Денот на независноста, организираа манифестација „Кревање на знамето“. Пред Парламентот на Онтарио во Торонто цел ден се вее македонското знаме, на јарбол висок 15 метри.

„Мало“ потсетување:

Убедливо мнозинство- над 95% од граѓаните што излегоа на референдумот на 8- ми септември 1991- ва година, позитивно одговорија на референдумското прашање: „Дали сте за самостојна Македонија со право да стапи во иден сојуз на суверени држави на Југославија“. На референдумот му претходеше Декларација за независност, која првиот повеќепартиски македонски Парламент ја усвои на 25- ти јануари истата година. Формално волјата на народот за самостојна држава беше потврдена со Декларација за прифаќање на референдумските резултати, на 18- ти септември 1991- ва во Собранието на Република Македонија. Следен важен чекор во зацврстувањето на државата (не полнолетството!) беше усвојувањето на новиот Устав, на 17- ти ноември таа година. Сенка врз настаните со кои се поставија темелите на самостојна Македонија е и ќе остане бојкотот на референдумот од страна на дел од албанската етничка заедница и неподдржувањето на новиот Устав од пратениците Албанци. 10 години подоцна, по конфликтот во 2001- ва и потпишувањето на Рамковниот договор, Уставот беше надополнет.

Државноста на Македонија прва ја призна Република Бугарија, по што следуваа признавања и од Турција, Словенија, Хрватска, Русија, Босна и Херцеговина…

Меѓународно- правниот субјективитет на државава дефинитивно беше потврден на 8- ми април 1993- та година, кога со акламација во Генералното собрание на Обединетите нации Македонија беше примена за 181- ва полноправна членка на светската организација. Поради противењето и притисоците на Данајската република (Грција), која не го прифаќа името Македонија, зачленувањето во ОН беше направено под привремената референца „Поранешна југословенска Република Македонија“. Под покровителство на ОН, Скопје и Атина почнаа разговори односно преговори (и едното и другото!) за решавање на проблемот, а кои се уште траат.

Но, ај да не бидам премногу „тврд“, некој ќе рече „буквалист“ ( а не „симболичар“ или „метафоричар“), па да го прифатам денов (овој ден, денеска) како „Ден на полнолетството на Република Македонија“. Дали таа навистина од денеска е полнолетна?

Мојот колега Александар Чомовски ќе рече (на плоштадот „Македонија“ во Скопје односно на А1 ТВ):

„Како хроничар на полнолетноста на третата Македонија, ме фаќа срам и бес што политичките елити, кои биле или се водачи на државава, како да не го ценат и вреднуваат чинот на самостојноста. Изгледа граѓаните имаат повеќе чувство на државотворност од неговите лидери.

Некои од нив ги ископаа коцките од овој плоштад на самостојноста, а новите сакаат да го насадат Александар Македонски. И двете политички групи имаат заеднички именител- левите сили и немаа храброст за самостојна земја, вмровските групации со антиквизацијата како да ја погребуваат третата Република.

(…)

Надворешната политика нема константа. Не знаеше да го прифати признавањето на Македонија под уставното име од Елцин и Русија, втората власт потоа не оддалечи од Кина со признавањето на Тајван, а денешната поткрепа на САД како константа на обезбедената државност актуелната власт може да ја прокоцка со тврдокорноста на новиот балкански патриотизам. Сите три големи членки на Советот на безбедност се гаранти на уставното име и идентитет.

Македонија ги помина етапите од „Оаза на мирот“, како што милуваше да каже првиот премиер Кљусев, но да стане и последно „Буре барут“ со воениот конфликт 2001- ва година.

(…)

Со оваа Македонија владееја политичари пубертетлии. Премиерите Црвенковски и Георгиевски влетаа на „Илинденска“ без еден ден работно искуство. Првиот го изведе криминалниот трансфер на капиталот, создаден од генерации, вториот брутално се збогати. И Груевски беше најмлад премиер во Европа. На почетокот тој се самопромовира како технократ, медиумите се повеќе го критикуваат дека владее како автократ“.

Го потенцирам она за политичарите пубертетлии, сосе „описот“ (како целосна согласност). Но никако не смее да се остане во тој „тесен круг“ кога се „анализира“ досегашното „пубертетство“ на државава. Списокот би морал, освен политичарите (значи не само првите двајца премиери), да опфати и лица (не личности оти такви не можат да бидат доколку не се полнолетни) од многу, да не речам сите „бранши“. Освен граѓаните на оваа од денеска „полнолетна“ држава. Да, тие се докажаа како ептен „зрели“ (полнолетни) уште на референдумот во 1991- ва, а беа такви и кога грешеа при изборот на оние што владееја, како позиција и опозиција (парламентарна) владеат со нив.

А тоа што се уште држава се уште има привремен грб, уште од ПЈР, не во преносно односно симболичко значење, тоа е поради небрежност или преангажираност на политичките елити во „зреењето“, во нивното минување низ пубертетските, адолесцентските години.

Може ли (не)полнолетството на Република Македонија да се „постави“ во корелација со нејзиното евро- атлантско интегрирање?

Во 2005- та година Македонија доби статус на земја кандидат за членство во ЕУ, а во последниве години го интензивира процесот на прилагодување на законодавството кон легислативата на Европската унија, децентрализација на власта, реформите во одбраната. Се очекува најновиот извештај од Брисел за напредокот на земјата на патот кон евроинтеграциите, како и датум за почеток на преговорите за членство. И покрај исполнувањето на сите критериуми за полноправно членство во НАТО, на самитот на Алијансата во Букурешт во април минатата година Република Македонија доби само условена покана за членство, откако Данајската република (Грција) поради спорот за името го искористи правото на вето и го блокира приемот. По примерот со НАТО, таа повторно се заканува дека ќе го блокира и членството на земјата во ЕУ.

Во што е пубертетството? Во прилагодувањето? А колку се прилагодени, на пример, соседна Бугарија и Кипар како членки на ЕУ? Дали членките на НАТО ги исполнуваат сите услови што ги исполни Република Македонија? Не ќе да е.

Напротив, со толерирањето, па и поддршката на ступидното, неразумното однесување на Атина (токму така оценети), членките на ЕУ и НАТО покажуваат и докажуваат дека се незрели, дека се уште не го положиле „испитот на зрелоста“, дека се далеку од полнолетство. Без оглед на повеќедецениското „растење“.

Меѓутоа, круцијалното прашање што се наметнува во овој „полнолетен миг“ е: дали со ново, „компромисно“ име, со што ќе се надмине „привременоста“ на нејзиното постоење (како тоа- привременото именување односно референцата да е conditio sine qua non), земјава конечно ќе им докаже на „белосветските“ дека е „полнолетна“?

Ако е така, работата е веќе задоцнета. Од денеска, од завршувањето на овој ден почнува броењето на нејзините „полнолетни години“. Па зошто и натаму да разговара- преговара со јужниот сосед со посредство на Нимиц?

Имено, Андерс Фог Расмусен по стапувањето на должноста на 1-ви август годинава на првата прес конференција изјави:

„Јас сум целосно посветен на политиката на отворена врата на НАТО. Но, членството не е право, земјите мора да бидат подготвени за него. Сепак, проширувањето на НАТО веќе ја покажа својата моќ да ја шири стабилноста и да промовира реформи. Очекувам дека тоа ќе продолжи за време на мојот мандат“.

Реакцијата на Атина (засега воздржаност, а преку медимуите „мала непријатност“) може да се оцени само како „продолжена“ на се поголемите притисоци во однос на нејзиниот проблем со името на Република Македонија (значи „Македонија“) кој таа, со посредна, но и непосредна помош и на македонски политички и медиумски медиокритети, успеа да го издигне на ниво на „билатерален“.

Генералниот секретар има строго дефинирани задолженија односно обврски. Не изнесува лични ставови, а само во извесна мера има „слобода“ при дефинирањето на приоритетите на алијансата. Следствено, оние што Расмусен ги соопшти при стапувањето на должност се заеднички дефинирани, а „заедничкото“ најчесто значи решение на „надеднаквите“, без оглед на консенсуалното обезбедување на еднаквоста. Што ќе рече дека „непријатноста“ на Атина поради заложбата за што поскорешен прием на Република Македонија е всушност јасен показ на нејзината веќе незавидна „еднаква“ позиција во НАТО, а која допрва, од ден на ден ќе се „усложнува“ се повеќе.

Мир во Авганистан, идно проширување на НАТО со поранешните советски републики Украина и Грузија и нова стратегија според која ќе функционира алијансата (најверојатно ќе биде донесена на самитот во Лисабон во октомври идната година; најавено е дека 12- мина експерти ќе работат на неа, а ќе ги предводи поранешната американска државна секретарка Медлин Олбрајт.)- се клучните приоритети на новиот генерален секретар на НАТО односно на неговите земји членки.

„Дојде моментот од теоријата да ја ’фатиме‘ практиката и да ја одредиме заедничката политика за натаму. Од последниот стратегиски концепт, пред 10 години, алијансата речиси се зголеми двојно и презеде мисии и закани, што не можеа да се замислат во тоа време. Време е да ја направиме оваа голема вежба“, потенцира Расмусен.

Од отворените прашања секако „најотворени“ ќе бидат состојбата на Косово и заложбите на земјите од Западен Балкан да се приклучат на НАТО, но и нормализирање на односите со Русија и зачувување на светскиот мир.

Инаку, Расмусен има 49 години, завршил воена поморска академија, се стекнал со магистратура по политички науки, а е специјалист и по социјална економија.

Што се однесува на Република Македонија, некои аналитичари сметаат дека тој ќе ја следи позицијата на неговиот претходник Јап де Хоп Шефер, но ги демантира со јасната порака при посетата на Атина. Уште на стартот од својот мандат тој го покажа и докажа континуитетот на својата 30- годишна политичка кариера (се смета и како негов природен талент)- да создава прагматични сојузништва и да наоѓа флексибилни начини да се дојде до компромисна одлука. Пораката на Атина е почеток на уште едно такво негово „создавање“. Таа не може да се процени како „нова страница“ за Република Македонија, најмалку некаква предност за неа или „нов импулс“ во преговорите за проблемот на јужниот сосед со името Македонија. Особено ако се има предвид дека и тој, како и „главните“, но и многу „споредни“ членки на НАТО, смета дека проблемот е билатерален (тоа го потенцира при неодамнешната посета на Приштина).

Како што информира атинскиот весник „То вима“, новиот генерален секретар на НАТО побарал од Атина да го реши спорот со Скопје околу името  за да може Македонија да се приклучи кон алијансата и да учествува во обучување на авганистанската армија. Тоа е потврдено и во соопштението што го објави неговиот кабинет по средбите со грчкиот премиер Костас Караманлис, шефицата на дипломатијата Дора Бакојани и министерот за одбрана Евангелос Меимаракис:

„Генералниот секретар потенцира дека Грција може да игра улога на лидер во рамките на Алијансата и ЕУ за да се постигне вистинска евро- атлантска интеграција за целиот Балкан“.

Расмусен истакнал дека приемот на земјите кандидати од Балканот многу ќе придонесе за стабилноста и безбедноста на овој дел од Европа. Побарал Данајската република (Грција) да покаже поголема отвореност за соработка со земјите кои учествуваат во мисијата во Авганистан, а очекува во неговиот мандат да се подобрат нејзините односи со сојузникот Турција.

Во наредниот период може да се очекува поголем притисок врз Атина отколку врз Скопје за решавање на „билатералниот проблем“. Бидејќи е очигледно дека до брзо решение нема да се дојде, може да се очекува и почеток на деблокирање на блокадата на приемот на Република Македонија во НАТО, која се покажа не само како „непродуктивна“, туку и спротивна на основните, темелните принципи на досегашната, се разбира и на новата стратегија на алијансата. Од друга страна, тоа не значи и „лесен прием“. Напротив, можно е да се бара нејзина „додатна подготвеност“, а имајќи го предвид ставот на Расмусен дека „членството не е право, земјите мора да бидат подготвени за него“.

Време е Македонија да го преземе неопходниот чекор: да ги прекине преговорите (има многу аргументи за тоа), а да продолжи многу посилно и позабрзано на достигнување, па и надминување на евро- атлантските стандарди. Со што на јужниот сосед и неговите сојузници нема да им се даде уште една шанса за покажување на сила и ароганција. Поточно, како што е се поевидентно, да ја продолжат специјалната војна против неа.

Патем, да повторам (веќе пишував во друг прилог на блогов), Македонија нема спор со јужниот сосед, бидејќи не го спори неговото име, а не станува збор ниту за билатерален проблем- Македонија нема никаков проблем со сопственото име. Напротив, е и треба да биде горда на него, како и секоја друга држава. Можеби е време, доколку остане во преговорите, спорењето да го прифати како што и се наметнува- како спор односно билатерален проблем, што значи да побара „реципроцитет“- и јужниот сосед да го смени името со „композитно име со географска дефиниција за употреба со сите држави“.

Најнапред за нужноста од прекин или напуштање на преговорите, инаку заложба на се поголем број на домашни експерти (посредно и на угледни меѓународни- со укажувањето на нивната апсурдност и ступидност):

Мазкедонија одамна ги има сите аргументи за тоа и, доколку смета на сериозен, рамноправен и достоинствен третман во меѓународната заедница, треба час поскоро- веднаш да ги искористи. Помеѓу нив е најмал проблемот на излегувањето на Метју Нимиц од мандатот што му е доверен од страна на Обединетите нации (лесно е да се врати или да го вратат на „стариот колосек“). Исто така, одамна му е секому јасно (и на оние во ЕУ и НАТО и на оние надвор од нив) дека преговорите се незаконски, претставуваат прекршување на Повелбата на ОН, а јужниот сосед ја прекрши Времената спогодба. Проблемот е, како што мошне прецизно го дефинира Јован Донев од Институтот „Евро- Балкан“, што Македонија е изложена на специјална војна! Да, одамна ја води Данајската република (Грција), и тоа, за жал, со сестрана поддршка на некои (се разбира, не сите) членки на ЕУ и НАТО.

Конкретно: што значи негирање на идентитетот на еден народ (во сета негова комплексност- потекло, историја, култура, религија, а пред се јазик; потсетувам на поетскиот исказ на Блаже Конески: „јазикот е мојата татковина“), ако не војна за негово бришење од „картата на народите“ на планетата Земја? Можна ли е држава без идентитет на народот и нејзините малцинства (единствено кај нас „немнозински заедници“)? Или: колку е опасна држава која  се именува себе си според името на народот, а друг(и) упорно настојуваат да ја преименуваат според регионот? Да, за минатото, сегашноста, а особено за иднината е премногу. Не само за соседите, туку и за многу други со мултиетнички состав (како иницијална каписла).

(Примерот на Северна и Јужна Кореја, кој во овој контрекст често се приведува, е всушност именување на една, засега поделена држава, со различни државни устројства. Следствено, доколку, на пример, се прифати Северна Македонија, ќе треба „јасно и гласно“ да се каже дека Македонија е поделена, а и да се одговори на прашањата кој ја поделил, на колку делови и зошто (Букурешки договор). Едновремено, тоа ќе значи и легитимна борба за нејзино идно обединување).

Вториот мошне важен дел од специјалната војна е борбата за ексклузивно право на античкиот период, а за која инфантилните, недоветните домашни- македонски политиканти и нивни новинарски трабанти и морони, ја обвинуваат сопствената земја (Македонија) со некаков „процес на антиквизација“. Тоа е исто како, на пример, Италија ренесансата да ја смета само за „своја“ , иако едновремено започнала и во Холандија, а потоа се проширила во Германија и Франција и остатокот на Европа. Всушност, како што посочија некои експерти, се работи за негирање на правото на одредена суверена нација за самоидентификација и оспорување на нејзиниот идентитет, што недоветните и инфантилните, трабантите и мороните, како такви, едноставно не знаат и не можат да го разберат.

Најновите закани на Атина, конкретно на Дора Бакојани, се нервозна реакција на искажан (повторен) став на македонскиот премиер Никола Груевски во едно интервју за списанието „Форум“, имено дека „двојната формула е природна позиција на Македонија во спорот околу разликите за името“. Можеби не толку тој став, колку обелоденувањето дека „Грција и понатаму е за промена на уставното име со името Република Северна Македонија, за севкупно надворешно и внатрешно користење, а по однос на идентитетот нема подготвеност за признавање на македонската нација и јазик, ниту расположение да се разговара за тоа“.

На ова се надоврзува и искажаниот (веќе познат) став на претседателот на Република Македонија Ѓорге Иванов во интервју за српскиот весник „Блиц“:

„Македонија и нејзините граѓани остануваат доследни на стратегијата за дијалог и компромис. Меѓутоа, и медијаторот и нашите партнери и сојузници во ЕУ и НАТО, како и многу грчки лидери, знаат дека непринципиелниот компромис нема да и донесе добро на ниедна од земјите, затоа што повредена и навредена држава не може да биде вистински сојузник и пријател. Поради тоа сите решенија и компромиси кои ги бараме мора да водат сметка за тоа да не се навредуваат и занемаруваат идентитетот и достоинството на нашите граѓани“.

Очекувана остра реакција на Атина. Шефицата на дипломатија, Дора Бакојани, изјавила дека Груевски јасно не ја разбрал пораката на меѓународната заедница! Имено, како што таа ја разбрала, за евроатлантската перспектива на неговата земја Груевски „е должен за изнаоѓање на решение на спорот за името врз база на композитно име со географска дефиниција за употреба со сите држави“. (Нејзиниот „капацитет на разбирање“ е докажано поголем, особено кога станува збор за вето кое за неа не е тоа, туку „едногласна одлука од сите членки на Алијансата дека услов за прием на земјата е решавање на спорот за името“, притоа „заборавајќи“ дека во НАТО владее „консензус“ што е синоним за вето.)

Најновата закана, се разбира не за вето туку за „едногласна одлука“: Атина ќе продолжи да ја блокира интеграцијата на Македонија во НАТО и ЕУ ако не се најде решене за спорот со името:

„Решавањето на прашањето за името е неопходно за европската и евроатлантската иднина на земјата. Грција работи на тоа и продолжува да води тешка преговарачка борба во рамките на ОН“.

Во обраќањето на вчерашниот собир на Светската грчка интерпарламентарна асоцијација во Атина Бакојани потенцира дека е неопходно решение на проблемот кое би го отворило патот за идна соработка и безбедност, а него го гледа во „прифаќање на сложено име со јасна географска одредница за севкупна употреба“.

Вината за проблемот повторно ја префрли на властите во Скопје кои „со политиката што ја водат им ја ускратуваат евроатлантската интеграција на своите граѓани“.

Значи, уште сега е јасно дека, и по исполнувањето на одредниците односно условите до најновиот извештај на ЕК („бенчмаркови“), нема шанси за добивање на датум за почеток на преговорите за членство во ЕУ. Пред се на македонската опозиција не може да и е појасно, па белким конечно ќе го смени „вокабуларот“ против Груевски и актуелната македонска Влада. Белким не мисли некој дека до прекинување на спорењето на името на државава (со ново компромисно и ненавредливо) може да дојде во наредните 2- 3 месеци? Освен ако се прифати бришење на идентитетот, за кој и опозицијата многупати досега изнесе став дека не треба ниту да се разговара, а камо ли да се преговара.

За мојата заложба: алтернатива или алтернативи наместо двојна формула. Овојпат сосема накусо, а во некој нареден текст и детално:

Многу држави во светот, па и нашиот јужен сосед, имаат алтернативни имиња (две и повеќе), но во нивните устави постои само едно кое не е наметнато од друг(и), од некој или некои кои имаат проблем со него. (Впрочем, во највисокиот правен акт на една држава не може да има алтернатива- алтернативи.) И сега тој најчесто ја именува со „Скопје“, а во ниеден момент Македонија не реагирала поради тоа. Сигурно нема да реагира и ако почне да ја нарекува со „композитно име“ кое може да им го предложи и на други држави, па и да се „избори“ да го прифатат. И толку.

Да, и ова: може Македонија да и помогне на Данајската република (Грција) со предлог, на пример досега најсоодветниот (со прифаќање на географска одредница) на амбасадорот Ристо Никовски (сегашен советник на претседателот Иванов)- Република Македонија (Вардар) или Вардарска Македонија, но и веднаш да ги напушти, односно да ги прекине преговорите за „билатералниот проблем“. (Најнапред затоа што таков ниту постоел досега, ниту постои сега.)

Доколку тоа не го направи, повеќе од сигурно е дека во специјалната војна, која е во тек, ќе доживее тежок пораз. Од разнебитување до самоуништување.

Токму така: „меѓународната“, односно ЕУ, НАТО и САД знаат или во меѓувреме дознаа дека не станува збор за промена на името на Република Македонија (одамна е јасно дека не се бара промена на уставното име), туку на идентитетот на македонскиот народот во сета негова комплексност (не и малцинствата или „немнозинските заедници“). Тоа е причината за разочарувањето и скептицизмот дека ќе нема брзо, скорешно решение на спорењето на името „Македонија“ од страна на Данајската република (Грција), а не на „спорот“. Па и на нервозата (пред се на пријателите и сојузниците на Атина, а особено на оние во ЕУ) и се поострите критички „стрели“ кон македонскиот државен врв поради негова „нефлексибилност“.

Дволно е да се потсетиме на дволичноста на поранешниот генерален секретар на НАТО, Јап де Хоп Шефер (по „прошталната“ посета на Скопје и Атина) и децидниот став на Саркози дека земјава не може да смета на евро- атлантска интеграција под постојното уставно име „Република Македонија“ (што значи дека бара и уставно преуредување на земјава; толку му сече умот).

Само политичките дилетантни и манипуланти, домашни и странски, заедно со нивните новинарски трабанти и морони, мислат дека Македонија треба да „прифати“ компромис, а во името на „светлата евро- натовска“ перспектива, и оти последниот предлог на Метју Нимиц (всушност стар цели 8 години) е „најдобар“, како што сметаат и Данајците, па треба „под итно“ да се прифати.

Патем, каков е тој компромис што се „прифаќа“? Да не се мисли на „компромисно решение“ до кое се доаѓа по пат на компромис (попуштање односно отстапки) на страните што се договараат?

Претседателот на Република Македонија Ѓорге Иванов сепак мораше, токму поради се поголемата нервоза и притисок, на политикантите, трабантите и мороните да им објасни што е тоа разумен компромис. Едновремено и да и порача на „меѓународната“ дека мора да има само таков и никаков друг:

„Ние сакаме да постигнеме решение со кое нема да биде засегнат македонскиот идентитет, нема да биде урната гордоста на населението, нема да биде – онаа чест да припаѓате на некој идентитет, некој да ви го одземе. Затоа ние кажавме дека мора да дојдеме до некој компромис, меѓутоа тој компромис мора да биде прифатен и од населението“.

За шпекулациите и манипулациите во врска со подготвеноста за разумен компромис (не каков било) и „добриот“ предлог „Северна Македонија“:

„Немојте со толку шпекулации. Ќе има сега притисок од сите страни, секој ќе сака да изјавува се и сешто. Прифатете го тоа како лични ставови на одредени луѓе или лични лапсуси или личен нивен став“.

Грчките весници го анализираат изјаснувањето на македонскиот шеф на државата. Едни тоа го толкуваат како напуштање на тврдата позиција, алудирајќи на двојната формула, а други оценуваат дека нема промена на македонскиот став, освен што двојната формула е „заменета“ со ново име „разумен компромис“.

Чудно толкување, дури неразумно доколку не се има предвид „разочарувањето“ за „непроменетиот став“, алудирајќи токму на „придружниот пакет“ со барања за промена на идентитетот.

Дали „Северна Македонија“ е разумен компромис? Се разбира не, зашто значи токму одземање на идентитетот (види го мојот коментар на овој блог под наслов „Северна Македонија не е разумен компромис“), и тоа не само на македонскиот народ во Македонија, туку и во другите два дела на етничка Македонија: во „Северна Македонија“ ќе живеат „Северномакедонци“, во Егејска односно делот што и е подарен на Данајската република (Грција) “Гркомакедонци“ (тогаш ќе нема проблем и со признавањето на македонското малцинство како такво), а во Пиринска „Бугаромакедонци“. Може ли кој било да даде „гаранции“ дека ова нема да се случи (некои политички дилетанти велат дека треба да ги дадат ОН)?

Патем, дали денес во Егејска Македонија (до 1988- ма „Северна Грција“, а сега „Македонија“; поделена на 3 периферии- Западна, Централна и Источна Македонија и Тракија, и Света Гора како посебна црковна држава во рамките на Грција, со 13 префектури) живеат „Северногрци“ или „Македонци“?

Крајно ступиден е „ироничниот“ коментар на некои домашни новинарски трабанти и морони дека„“државниот врв имал изградено стратегија, но во интерес на земјата детали од неа засега не се откриваат“, а „прв ќе ги слушне“ медијаторот Метју Нимиц.

А можно ли е државниот врв на Данајската Република (Грција) да нема стратегија? Има, ама не се познати деталите? Зошто?

Неофицијално, на 20- ти овој месец во Виена или Женева тој ќе има средба со преговарачите Зоран Јолевски и Адамантиос Василакис за лично да слушне дали постои подготвеност за обновување на преговорите кои подолг период се во мирување поради изборите во Македонија и јужниот сосед. Речиси е сигурно дека разговорите ќе бидат подготовка пред посетата на медијаторот на Скопје и Атина, најавена за крајот на месецов.

Потврда на исказот на претседателот Иванов и од страна на Антонио Милошоски, македонскиот министер за надворешни работи:

„Ние сме подготвени за разумен компромис со Грција, којшто нема да ги прекрши принципите на самоидентификување, на самоопределување на еден народ, којшто нема да ги запостави принципите на сувереност на една држава којашто одлучува за своите суверени обележја. Вклучително е тука и уставното име. Компромис којшто нема да биде противуставен и којшто нема да ги исклучи граѓаните на РМ како носители на суверенитетот од одлучување или од учество во донесувањето на одлуките за ова национално прашање“.

Во исто време е најавен и самитот на Крф, на кој ќе учествуваат Бакојани, Милошоски и Хилари Клинтон. Тој се оценува како можност за заедничка средба, но според високи функционери од МНР таа засега не е предвидена.

Што се однесува, пак, на инсистирањето на референдум односно изјаснување на народот за разумно компромисно решение на спорењето, кое е сосема в ред и не е јасно зошто е стравот од него, зачудува исказот на новиот секретар на СДФСМ, Андреј Петров:

„Референдумот подразбира дека тој треба да биде успешен. Доколку не го даде тој резултат и на тој начин престанат или бидат забавени перспективите на РМ како држава, одговорност за тоа некој ќе мора да поднесе“.

Што е „успешен референдум“? Потребна, законска излезност или однапред подготвен, режиран резултат на изјаснувањето, каков шпто беше за локалното реорганизирање на државата? И дали оној „некој“ одговорен за слободно изјаснување може биде Владата на Македонија, односно „владејачката структура“? Ќе нема ли соодветен дел и за опозицијата? Можеби најважното за „дообјаснување“: што Петров подразбира како „неуспех“ со кој ќе „престанат или бидат забавени перспективите на РМ како држава“?

Ваква небулозна изјава не би смеел да дава, да си дозволи секретар на најголема опозициона партија.

За продолжението на преговорите и евентуалниот скорешен успех- решение за ступидното спорење на името на државава од страна на јужниот „добрососед“ клучно е дали ќе бидат распишани предвремени парламентарни избори во Данајската република (Грција), а по тешкиот пораз на изборите за Европскиот парламент од опозициониот ПАСОК.

Денеска чувме и признание на тенденциозната изјава на потпретседателот на ЕК, Жак Баро, за словенечката агенција СТА, во која земјава ја нарече Северна Македонија. Тоа било „момент на слабост“. Тешко на Европа која има „политичар“ на толку висока позиција кому му се случуваат такви „моменти“. А згора на тоа, наместо извинување признанието го даде мошне нервозно.

Имено, на прашањето на дописникот на А1 ТВ од Брисел, Тања Милевска:

Минатата недела го употребивте терминот Северна Македонија во Луксембург, во изјава за словенечката прес агенција. Дали ова беше лапсус или имаше политичка порака зад тоа? А второ прашање, кога ќе мислите да предложите укинување на визите?

Баро со одговор:

„Тоа беше слабост! Признавам! Јас само ја спомнав Поранешната Југословенска Република Македонија со погрешно име. А ја спомнав за да кажам дека е се поблиска до укинувањето на визите. Запомнете го позитивниот дел на мојата порака и заборавете ја оваа моја мала грешка, оваа слабост“.

Потпретседателот не даде одговор на прашањето кога ЕК ќе предложи визна либерализација. Првичната амбиција на Европската комисија беше овој чекор да се преземе ова лето, но поради изборите во Германија најверојатно предлогот ќе се одложи до есен.

Да потсетам, веднаш по објавувањето на изјавата од кабинетот на Баро кусо порачаа дека станува збор за грешка и оти за нив името на нашата држава е ФИРОМ.

Со право се потенцира коментарот на некои аналитичари дека е индикативно што Баро беше вториот европски политичар во само една недела кој го спомна името „Северна Македонија“. Претходно шпанскиот пратеник Аграмунт оцени дека е тоа најреален предлог и на него Македонија треба да фрли попозитивен и пообјективен поглед.

Притисокот за „флексибилност“ на Македонија е пред се поради стравувањето за нов „конфликт“ во регионот, наспроти геостратешките интереси на големите сили? Многу веројатно ако се имаат предвид амбициите на Албанците за „духовно обединување“.

Очигледно, единственото решение на ступидното спорење е се поблиско: прекин на преговорите (поради кршење на Времената спогодба од страна на „едната страна“) и барање на прием (или „пререгистрација“- во ООН) на земјава во сите меѓународни организации и институции под нејзиното уставно име.

Притоа, „читањето“ е полесно ако е ветувањето роковно поблиску отколку подалеку. Потешко е подалечното затоа што секојдневно многу читаме, па со време, во зависност од „мемориската истренираност“, забораваме на прочитаното.

Да, добро забележавте, не ја спомнувам „тежината“ на ветувањето. Од проста причина што таа, пак, не се поврзува со сериозноста и зрелоста, туку со способноста и подготвеноста на еден политичар и на оние околу него и со него (сопартијци, членови на неговата Влада, негови или независни стручњаци- експерти- советници ангажирани од него (со и без наводници), „оперативен штаб“, „извршно тело“ итн.)

Во предизборнава кампања за претстојните вонредни парламентарни избори, закажани за 1- ви јуни, одново, како „еднаш порано“ (кога од тогашниот лидер на СДСМ Бранко Црвенковски беше дадено ветување за задолжително вработување на еден член во семејството), се соочуваме со едно ветување во кое лесно се препознава политичката несериозност и незрелост. Најнапред беше дадено на митинг, а потоа „вградено“ и во предизборен ТВ клип што го гледаме секојдневно.

Имено, лидерката на СДСМ, Радмила Шеќеринска, буквално рече:

„Гарантирам дека за шест месеца Македонија ќе добие покана за НАТО, за шест месеци ќе добиеме европски преговори, а во 2009-та година младите и другите граѓани на Македонија ќе патуваат гордо и со македонски пасош, доколку дојдеме на власт на овие избори“.

А како „гаранција“ дека сето тоа ќе се случи, рече дека ќе биде направено „не со фалби и рекламирање, туку ќе работиме и ќе собираме пријатели низ целиот европски континент. Ова наше ветување доаѓа со гаранција и затоа толку многу ја боли власта“.

Дали „ја боли власта“ или не воопшто не ме интересира, но живо ме интересираат следниве нешта:

Бидејќи ветувањето не е гаранција, очевидно станува збор за суштинско неразбирање на едното и другото, па би требало мене, како на заинтересиран граѓанин и можеби „давател“ на доверба на коалицијата „Сонце“, што ја предводи токму Шеќеринска, и на сите вас како мене, да ни/ ви одговори најнапред дали ветува или гарантира.

Доколку ветува, сакам тоа да го образложи со реална и цврста аргументација, но уште повеќе со точно и презицно кажано „самоказнување“ доколку не го исполни. Со оглед на тежината на ветувањето, губењето на лидерската позиција или напуштањето на политичката сцена не значат ништо.

Доколку, пак, гарантира, молам да ми ја покаже гаранцијата со нејзин, но и со потписи на оние што ја гарантираат „нејзината“. Затоа што личната гаранција не значи ништо. Тоа е исто како да гарантираш дека кредитот ќе го вратиш во договорено време, а банката ти поверува на „гаранцијата“ и ти го дава без да си обезбеди хипотека. Која е хипотеката на Шеќеринска за дадената гаранција?

А дека лесно се „чита“ и неспособноста и неподготвеноста на политичарката, доволно говори „образложението“ односно начинот како таа ќе го исполни ветувањето или ќе ја реализира гаранцијата: „ќе работиме и ќе собираме пријатели низ целиот европски континент“.

Прво, „работењето и собирањето на пријатели“ воопшто не е и не може да бидат 6-месечни, од проста причина што за такво нешто треба да се праша и „другата страна“. Конкретно, дали оние што треба да не примат во НАТО и да прифатат европски преговори, а во 2009-та година на младите и другите граѓани на Македонија да им овозможат да патуваат „гордо и со македонски пасош“, се подготвени да работат со неа односно со коалицијата „Сонце“ толку интензивно (и да баталат се друго)? А второ, „вториот дел“- „собирањето на пријатели“ не само што не значи „завршување на работата“, туку е мошне дискутабилно, би рекол инфантилно, да се смета дека во ЕУ и НАТО може да се влезе преку или со помош на пријатели (народецов вели „преку Тасета“). Уште помалку на тој начин да се обезбеди „гордо патување со македонски пасош“.

Како што е познато, за сето тоа е потребно да се исполнат „издиктирани“ услови, но и „нешто друго“: она од што зависи членството на Република Македонија во НАТО покрај сето исполнето- „флексибилност“ при наоѓање на решение на „спорот“ со Грција, односно ново име за земјава.

(Да потсетам, „преку Тасета“, меѓу другото, се подразбира и „швалреанција“ односно „давање“.)

Последното, проблемот на јужниот сосед со името на земјава (не билатерален), е клучното и за несериозноста и незрелоста, и за неспособноста и неподготвеноста на „односниот“ политичар.

Би сакал навреме (до 1-ви јуни) да бидам демантиран:

Радмила Шеќеринска на митинг или во предизборен ТВ клип да каже дека ќе биде „флексибилна“ во промената на името на државава, а притоа да образложи како мисли да го одбрани националниот идентитет (кој не е само македонски јазик и култура, туку е мошне комплексен- со длабоко минато, цврста, сигурна- безбедна сегашнина и сигурна утрешнина). Може ќе поверувам(е) дека исполнувањето на ветувањето/ гаранцијата ќе биде и побрзо. Притоа да не се „издава“ како “фрчковист“- да тврди дека промената на името на државата со географска одредница нема врска со националниот идентитет (што е чист дилетантизам).

Дали лидерката на СДСМ и коалицијата „Сонце-Коалиција за европска
Македонија“ се свесни дека даденото ветување/ гаранција е клучното,
дури единственото важно во нивната предизборна кампања?

Што е за паметење од средбите на Црвенковски со Хавиер Солана, Јап де Хоп Шефер и Оли Рен? Досега нмемаше пораки односно барања од нив (всушност од ЕУ и НАТО) да се реши “спорот“ за името и да се продолжи негувањето на меѓуетничките односи? И зошто сега тие пораки се „се посилни“ до актуелната Влада и новоизбраниот претседател? Која е таа „нова потреба“ за нив?

Се случува ли сега нешто „неповолно“? Досега беа „помалку силни“? Кој во земјава не сака да се реши „спорот“? Има ли и колкумина се такви (релевантни, одлучувачки)? Има ли проблеми во меѓуетничките односи? Тие не се негуваат, се нарушуваат, па е нужна „посилна порака“ за тоа? Кој не ги негува, кој ги нарушува?

Подеталните извештаи за одделните средби кажуваат нешто друго. Дека минале „стандардно“, дури без никаква „новина“ што би можела да ја заинтересира домашната и меѓународната јавност. Со други зборови, се реализирале очекувано, со иста содржина и малку различна форма (доколку може да се сметаза тоа различниот повод за нив- последни, проштални средби на еден претседател).

Високиот претставник на Европската унија за надворешна политика и безбедност, Хавиер Солана, изразил надеж (не повеќе, на пример убеденост) дека оваа година може да биде „добра година“ за почеток на преговори за членство на Македонија во Европската унија:

„Вие (се мисли на Република Македонија- заб.м.) сте во позиција во која со мал напор може да влезете во преговарачкиот процес со Европската унија. Тоа е желба на македонскиот народ и се надевам дека ќе стане реалност“.

Во врска со прашањето за името тој изразил надеж (друго и не е за очекување) дека решението ќе биде постигнато. На заедничкиот прес претседателот Црвенковски повторил дека евроинтеграциите се врвен приоритет на Македонија, „а ние ги знаеме критериумите што треба да се исполнат во наредниот период“. Верува (проблематично; значи има воздршка; зошто како се уште актуелен претседател не е сигурен?) оти во Македонија има политичка волја за исполнување на критериумите, за во годинашниот извештај за напредокот на државата да има препорака за почеток на преговорите за асоцијација. Во однос на „спорот“ за името со јужниот сосед, тој смета дека решението „не е многу популарно“ (повторно проблематично; значи климата во земјава за какво било компромисно решение ја оценува како неповолна!;), ама е неопходно решение што ќе донесе позитивни резултати на долг рок:

“Клучните одлуки во историјата на една нација секогаш се многу тешки. Денес се тешки одлуките и во однос на прашањето околу името и во однос на евроинтеграцијата на државата“.

На средбата Црвенковски- Шефер исто така ништо ново, само повторени констатации: Република Македонија ги исполнува критериумите за членство во НАТО, но за да стане и формално дел од Алијансата треба да се реши „спорот“ за името со Атина. Притоа изразил благодарност за учеството на македонските војници во мисијата ИСАФ во Авганистан, а упатил и честитики за успешно спроведените избори во Македонија. Тој апелира до двете страни да се воздржат од националистички изјави кои не создаваат добрососедски односи и атмосфера за решавање . Според него, интеграцијата на Македонија и на целиот регион е услов за трајна стабилизација на тој дел од Европа.

Во врска со можноста од рефендумско изјаснување за претходно утврдено компромисно решение за проблемот што Данајската република (Грција) го има со името на нашата земја, во дел од медиумите беа пренесени дури и заканувачки предупредувања кои, со оглед на неговата функција (се уште Генерален секмретар на НАТО; наскоро заминува од должноста), засега треба да се третираат како груба шпекулација односно невистина (во надеж дека во меѓувреме ќе бидат демантирани). Наводно,  Шефер оценил дека референдум за името е суверено право, но и ризичен потег за Македонија, па затоа бара од властите во земјата, доколку го распишат, тоа да го сторат мудро и да не дозволат да пропадне. Во спротивно, последиците можат да бидат негативни за нашата земја. Дури предупредил дека, поради можните последици, „НАТО не сака за 10 или 15 години повторно да испраќа воени сили во регионот“ (?!).

Црвенковски посочил дека подолг период нема реални преговори за името поради изборите во Македонија, како и изборите за Европскиот парламент што во јуни се одржуваат во Грција. Се надева дека тие наскоро ќе се интензивираат.

На средбата со еврокомесарот за проширување Оли Рен се потврдени најавите на Брисел за се поизвесна скорешна визна либерализација, со оглед дека Македонија е најнапредна земја во регионот во однос на исполнувањето на критериумите. Препораката за датум за преговори ќе зависи од исполнувањето на осумте критериуми поставени лани во март. За тоа „спорот“ за името не е пречка, но предизвикува пошироки компликации.

Чудна е, па и неумесна неговата констатација дека е важно „да се развие и политичка клима во Македонија за нејзино успешно пристапување во ЕУ“. Значи дека таа не е развиена?!

“Мојата најискрена желба и барање е да има брзо иницирање на преговорите за да се најде решение на проблемот за името. Ова е проблем кој постои долго време и се надевам дека нема да постои вечно. Со неговото решавање ќе се разрешат други проблеми и прашања и сигурно ќе се подобрат соседските односи, кои не се формален критериум за процесот на интегрирање во ЕУ, ниту дел од критериумите кои ќе се оценуваат од Комисијата. Но извесно е дека во вистинскиот живот прашањето за името ги спречува односите помеѓу двете земји, предизвикувајќи пошироки компликации“.

Веќе стана практика (недозволива) претседателот Црвенковски од странство да и упатува пораки и предупреди до властите во Македонија, а притоа мислејиќи исклучиво на Владата и премиерот Никола Груевски. И овојпат не пропушти, од Брисел, да ги „поучи“ да „засукаат ракави“ во решавањето на „спорот“ со името, „како што претходните тоа го сторија со Охридскиот рамковен договор“:

„Ако во 2001- ва година се поведевме по доминантното расположение кај граѓаните, без разлика дали зборуваме за Македонци или Албанци, политички договор немаше да биде постигнат, Охридскиот рамковен договор немаше да биде потпишан. Денес мнозинството граѓани, и Македонци и Албанци, го поддржуваат Охридскиот договор и сметаат дека е тоа добра основа за градење на иднината. Од тие причини мислам дека и носителите на државните функции во Македонија во овој период на ист начин треба да ја преземат одговорноста за донесување на тешки, меѓутоа значајни одлуки за иднината на државата. И во однос на спорот со Грција и во однос на нашето интегрирање во НАТО и ЕУ“.

Критиките кои не пропушти да и ги упати на актуелната македонска власт странските дипломати во земјава ги слушнаа како од човек кој не е се уште дел од неа и оти не сноси никаква одговорност за тоа што, според него, многу нешта од актуелниов миг се „црни“. Особено она што се однесува на динамиката со која земајва ги исполнува условите за својата европска интеграција.Црвенковски наведе 5 според него клучни прашања најнепосредно поврзани со иднината на Македонија: успешни евроатлански интеграции, одржлив економски развој, континуирано хармонизирање на меѓуетничките односи, развој на демократијата и владеење на правото и ефикасно и политички неутрално функционирање на државните институции.

Дипломатската култура не им даде на амбасадорите на ЕУ и земјите членки на Советот за безбедност при ОН да го прашаат Црвенковски зошто како претседател не се (из)борел да не се заборават 8- те услови за македонско членство во Унијата „на сметка на организирањето на изборите“ (и претседателските и локалните беа редовни, освен парламентарните минатата година):

„Но што станува со сите други обврски освен оние за визната либерализација каде што работата е практично завршена? Секоја објективна анализа ќе покаже дека последнава година, особено по самитот во Букурешт, преокупирани со организирањето избори и личниот и партиски успех на нив, како и со низа дневно- политички и популистички прашања, конкретните евроатлантски проекти практично исчезнаа од фокусот на политичката сцена во Република Македонија.“

Се разбира, главен акцент на средбата беше спорот што го има Данајската република (Грција) со името на земјава. Интересно, наместо гаранции, како досега (на чиј апсурд посочив во текст на овој блог), овојпат Црвенковски побара Македонија да се соочи со реалноста и да направи со јужниот сосед  „фер компромис“ кој нема да го „загрози“ македонскиот идентитет. Треба да се очекува да биде поконкеретен како „старо- нов“ опозиционен лидер. (Патем, за опозицијата, се чини, прифатливото решение „Република Северна Македонија“ воопшто не е „фер“, а директно го загрозува идентитетот; наместо „македонски“ (народ, јазик, култура, историја, традиција итн.) ќе имаме- ќе бидеме (и „внатрешно“ и „надворешно“) „северномакедонски“).

„Македонија треба да се соочи со реалноста и да најдеме фер компромисно решение за името за да не губиме драгоцено време, бидејќи мала држава како Македонија не смее да си го дозволи тоа“, истакна Црвенковски.

Претседателот во заминување излезе со очекувана критика и јасна заложба за она што е обврска и одговорност на Владата:

„Мора да се направи пресврт и да се прекине со игнорирањето на проблемите. На Македонија и е неопходен аранжман со ММФ и поради финансиска поддршка и поради дисциплинирање на државните финансии“.

Според водечките странски амбасадори во Македонија, ситуацијата не е розова. Некои отворено, а некои во ракавици упатија пораки за промена на политичкиот курс дома и во надворешната политика.

Амбасадорот на Кина, Донг Чунг Фенг, неколку пати повтори дека без добрососедство и „решавање на споровите со соседите“ е невозможен развој на Македонија.

„Пријателите може да се избираат, но соседите не“, порача тој.

За Британија идните години за Македонија ќе бидат тешки и поради последиците на светската економска криза.

„За Македонија прашањето кое треба да се реши во следните години е како таа да се справи со сите оние проблеми кои произлегуваат од разрешувањето на светската економска криза. Можеби најдобриот одговор е поттикнување на претприемништво, иновација и креативност“, рече амбасадорот Ендру Ки.

Францускиот амбасадор Бернар Валеро предупреди дека иднината на Македонија е во Европската унија:

„По изборите треба сите да се мобилизираат во спроведувањето на критериумите што ги постави ЕУ. А еден од нив е професионализација на администрацијата и на јавните служби“.

Очекувано, најотворени пораки упатија амбасадорите на САД, Филип Рикер, и на ЕУ, Ерван Фуере. Рикер истакна дека Америка ќе помогне за членство на Македонија во НАТО, но е потребна упорност за да се дојде до компромис за името. Истата порака САД му ја упатува и на јужниот сосед. Фуере оцени дека по изборите е многу важно Владата да вложи напори за да ја врати довербата на граѓаните во државните институции. Според него, одговорноста за раководењето со државата е уште поголема откако власта е во рацете на една партија. Ја советува Владата да прифаќа критика и да сослушува спротивставени ставови.

За разлика од дипломатите претставници на членките на НАТО, рускиот амбасадор Владимир Солоцински смета дека членството во Алијансата нема да и помогне на Македонија во натамошниот развој:

„Сериозно размислете дали Ви треба НАТО. Ние сме убедени дека проширувањето на НАТО, кој е идеолошки застарен воен блок, анахрон, кој му припаѓа на времето на студената војна, е стратегиска грешка“.

Притоа изби мала „полемичка искра“: Црвенковски се обиде да му ја објасни македонската надворешна политика, дека „Македонија не решава дали ќе биде со Брисел или со Москва“. Во одговорот Солоцински го имаше предвид предлогот на рускиот претседател Дмитриј Медведев, даден минатата година- да се организира европска средба на високо ниво за проблемите на безбедноста на која ќе биде разгледан општ европски договор со учество на сите европски држави, но не како обединети во блокови, туку како суверени држави:

„Очигледно е дека интеграцијата на Македонија во Алијансата нема да и нанесе штета на Русија. Прашањето е во друго, дали тоа ќе биде од корист за Македонија и европската безбедност во целина. Според нас не сосема“.

Оценка на сите дипломати е дека земјава треба да продолжи со реформите за да добие датум за преговори со ЕУ, а дел од нив искажаа загриженост од, како што велат, етничката поделба во земјата која може да биде пречка за иднината на Македонија.

Официјалното предавање на функцијата на Бранко Црвенковски ќе биде на 12- ти мај кога ќе ја преземе новоизбраниот претседател Ѓорге Иванов.

Тешко е да се одговори на прашањето дали опозицијата, која упорно, со постојани штрајкови врши притисок врз Саакашливи, бара негова оставка, има „допирни точки“ со Русија; ја има или не непосредната поддршка од неа, без оглед што сериозно разнишаниот претседател ја обвинува Москва дека е се во нејзина режија.
Треба да се има предвид дека целото Задкавказје (околу 170.000 км кв. со околу 15 милиони жители)- просторот јужно од планинскиот венец Кавказ, во кое спаѓаат Грузија, Ерменија и Азербејџан, е трусно политичко, економско, над се геостратешко подрачје. Северниот дел е поголем и и припаѓа на Русија, а е во составот на Јужниот федерален округ  кој, освен мнозинскиот руски народ, го населуваат и бројни малцинства, повеќето од муслиманска вероисповед: Грузијците, Ерменците и Осетинците му припаѓаат на православниот христијански свет (наклонет кон Русија), а Азерите, односно Азербејџанците, Чеченицте, Кабаридите, аварските етнички групи и др. историски се поблиски до Турција како своја културно- цивилизациска одредница.

Добрите познавачи на односите помеѓу Грузија и Русија потсетуваат дека конфликтот е започнат уште на крајот од Втората светска војна, кога Сталин извршил ревизија на границите помеѓу двете сојузни републики, доделувајќи и ги на Грузија Абхазија и Јужна Осетија. Абхазија има релативно мала површина со исклучително широк излез на Црното море (околу половина од вкупниот излез на морето на Грузија), а Јужна Осетија е со огромно мнозинство населено исто така со со православни христијани Осетинци, кои на тој начин се политичко- територијално раздвоени во однос на своите побројни сонародници од остатокот на Осетија- денес северна Осетија. Од тој аспект Грузија нема ниту историско, ниту етничко право над наведените територии, освен што во времето на СССР тие го признавале Тбилиси како центар на републиката, но и тогаш имале статус на автономни републики.

Еден од клучните моменти на етничка, па и територијална промена се случил при крајот на советскиот период, кога Грузините покажуваат се поголема желба за независност. За разлика од повеќето други советски републики, во нивните граници не било бројно руското малцинство- изнесувало помалку од 10% од населените, а во изминатите години во значаен дел се иселило во Русија. Абхазија и Јужна Осетија прогласија независност веднаш по распаѓањето на СССР, а потоа и со оружје успеаја да ја одбранат од грузиските вооружени формации.

Се додека на чело на Грузија беше Шеварнадзе односите помеѓу Москва и Тбилиси ба подносливи. Грузија беше постојана членка на Заедницата на независни држави во која Русија има доминантна улога. Меѓутоа, со револуционерната промена на власта, која на чело на земјата го доведе младиот Саакашливи, тие односи рапидно се влошија. Имено, Саакашливи уште на почетокот од својот претседателски мандат го поврати суверенитетот на Грузија над јужната област Аџарија, која исто така во поранешниот СССР имаше, како и Абхазија и Јужна Осетија, статус на автономна република и каде што главно живее муслиманско население со грузинско национално потекло. Охрабрен од тој успех, кој го призна и Турција (Аџарија се граничи со Турција, за разлика од Абхазија и Јужна Осетија кои географски, но и економски, културно и сообраќајно се потпираат на соседна Русија), Саакашливи уште поагилно тргна во процесот на „реинтеграција“ на Абхазија и Јужна Осетија во државно правните рамки на Грузија. Оттогаш односите помеѓу Грузија и Русија се повеќе се расипуваат и додатно се затегнуваат.

Саакашвили се повеќе се потпира на финансиска помош на САД. Потпиша спогодба со НАТО за користење на грузиската територија за потребите на Алијансата кога се во прашање нејзините акции во Авганистан. Раководството на Грузија очекува прием во НАТО, но е значајно што присуството на САД на овој простор, на кој тие досега никогаш не биле присутни, би му донел на официјален Вашингтон меѓу другото и можност подиректно да влијае врз целиот поширок регион околу Кавказ. Исто така и од северозападната страна додатно да му се приближи на Иран, кој е населен со Азербејџанци како најкомпактно малцинство во оваа средноисточна држава.

За опозицијата на Саакашвили: таа е се посилна во земјата, како и кај грузиските емигранти во странство. Поранешниот министер за одбрана на Грузија, Иракли Окруашвили, кој се смета за еден од најбогатите Грузијци со капитал од околу 250 милиони долари, го обвини претседателот Саакашвили дека е нерешителен, премногу мек и затоа не може да ја обезбеди територијалната целост на Грузија. Тој го формира движењето „За единствена Грузија“, а при првиот јавен настап изјави дека Саакашвили претходно нарачал убиство на своите политички конкуренти, ги спречувал истрагите против членови на претседателското семејство, кое според неговото тврдење ја конролира трговијата со оружје и се занимава со изнудување на мито од претприемачи.

И најновите демонстрации на опозицијата имаат „блиска предисторија“: на 15- ти минатиот месец околу 5.000 Грузијци протестираа во Тбилиси барајќи оставка на претседателот Михаил Саакашвили. Демонстрантите бараа власта и сите политички сили, вклучително и опозицијата, да обезбедат спроведување на правдата, да спречат насилство и оружени судири. Тогаш лидерите на неколку водечки опозициони партии ги најавија масовните протести што се одржуваат деновиве, доколку претседателот не поднесе оставка.

На 9- ти овој месец околу 120.000 демонстранти протестираа во главниот град на Грузија Тбилиси, барајќи оставка на Саакашвили. Грузискиот претседател изјави дека нема намера да се повлече од власта до 2013- та година, кога му истекува мандатот. Опозицијата го обвини Саакашвили дека не ги спроведува демократските реформи што ги вети во текот на „портокаловата рволуција“ во 2003- та, како и за неуспешната војна во август минатата година со Русија околу Јужна Осетија. Демонстрациите се организирани на 20- годишнината на антисоветските демонстрации (1989- та година; две години подоцна Грузија прогласи независност).

Поранешната претседателка на Парламентот, Нино Бурџанадѕе, која е сега во опозиција, изјави дека Саакашвили треба да сфати оти е време да си оди бидејќи мнозинството од населението не го поддржува. Лидерот на опозициското обединување „Алијанса за Грузија“, Иракли Алансанија, потврди дека протестот ќе трае се додека Саакашвили не поднесе оставка.

Оставка нема, а веќе 6- ти ден траат протестите во Тбилиси, пред зградата на Парламентот. Синоќа во нив учествуваа околу 15.000 Грузијци. Опозициските партии најавија демонстрации секој ден од 15 до 21 часот по локално време се додека не се исполни нивното барање за оставка на Саакашвили. Демонстрантите подигнаа камп од 20 шатори пред резиденцијата на претседателот.
Аналитичарите сметаат дека „Обединетото национално движење“ на Саакашвили  и натаму ја ужива поддршката на мнозинството, како и оти позицијата на претседателот не е сериозна разнишана.

Во меѓувреме е најавено дека НАТО ќе одржи вежби од 6- ти мај до 1- ви јуни годинава во Грузија, а целта е подобрување на координацијата помеѓу силите на Алијансата и нејзините партнери. Ќе учествуваат повеќе од 1.000 војници од 19 членки на НАТО и земји кои не се членки.

Очекувана реакција на Русија: тие ќе бидат провокација и треба да се одложат или откажат. Според рускиот претседател Дмитриј Медведев вежбата е „опасна“.

Руски учени сметаат дека протестите би можеле да доведат до промена на власта. Тоа е дури нужно ако се има предвид дека Западот е се повеќе незадоволен од Саакашвили, па посакува друг лидер кој би ја спроведувал сегашната политика на потиснување на Русија од црноморскиот регион. Особено е интересно мошне сериозното (аргументирано) укажување дека постојат врски помеѓу светската финансиска односно економска криза и „новото будење“ на опозицијата. Имено, кризата му дава динамика на преструктуирањето на економијата и развојот воопшто, а во овие моменти е најважно одржувањето на политичката стабилност (висок рејтинг на доверба на народот спрема своите лидери). Економииите на новите држави од бившосоветските се покажаа слаби во кризни услови, луѓето се повеќе осиромашуваат, па нестабилноста на власта во нив неминовно ќе предивика нејзина смена, но и ново „приближување“ до неспорно стабилната Русија.

Наредните денови и недели, можеби и неколку месеци, ќе покажат дали „доброволното“ заминување на Саакашвили од претседателската функција (со „препорака“ на неговите западни „пријатели“) ќе значи „доведување“ на нов лидер во Грузија кој ќе биде поуспешен во „потиснувањето“ на Русија или, пак, продлабочување на соработката помеѓу неа и НАТО. Да потсетам, на почетокот од минатиот месец Алијансата постигна договор за продолжение на формалните односи со Москва  кои беа замрзнати откако Русија испрати свои трупи во Грузија во август минатата година. Неформалните контакти продолжија во декември.