Затоа е тоа „главната црвена линија“ на Грција, од која нема да остапи „по никоја цена“.

Затоа и експлицитните ступидни барања за ограничена (зло)употреба на „придавката“ македонски (во случајов таа воошпшто не е тоа) имаат предвиден „празен простор“ за премолчена „отстапка“.

„Едно име за севкупна употреба“ не значи ништо друго, освен самоукинување, самообезличување, „доброволно бришење“ од мапата на народите на светот. Имено, доколку се прифати, тоа неминовно ќе се „рефлектира“ и на името на народот (мнозинската заедница во Република Македоникја) и на неговиот јазик, култура, корени, традиција, минато…

Конкретно: ако се прифати „се чини најприфатливото“ решение „Северна Македонија“ (сеедно дали „Република“ пред или помеѓу) со „севкупна употреба“ (значи и внатре- во земјата и на меѓународен план), неминовно е народот во неа да се вика „северномакедонски“, што значи „дојден од север“, и се од него и што се однесува на него да биде „северномакедонско“. Со други зборови, дека е тоа народ кој се изделил од „некој“ што се нарекувал македонски, а во меѓувреме исчезнал (зашто нема негови други „делови“). „Паднал од небо“ на ова тло, со „зачувана меморија“ за изделувањето, па се нарекол „северномакедонски“. Никако не значи дека постојат и јужно… и западно…и источномаедонски, како што поддржувачите на овој предлог наивно веруваат. Од проста причина што не можат никаде да се лоцираат (каде се, каде „егзистираат“?).

Како минува времето, без оглед на надворешните и внатрешните притисоци, се повеќе „само по себе“ се наметнува единстеното решение на овој ступиден проблем- кал што сама си го создаде Грција, па сега не знае како да излезе, да се спаси: не „двојна формула“, туку, како што веќе се заложив, алтернативно (едно) или алтернативни (повеќе) имиња на земјава. Само тоа ја овозможува бараната „клучна отстапка“ од Република Македонија: имиња за севкупна употреба (и внатре и надвор). Едновремено не остава никаков простор за наметнато или постапно-премолчено губење на идентитетот на македонскиот народ во сета негова комплексност.

Инаку, се почесто познати, истакнати европски политичари и аналитичари недвосмислено изразуваат неразбирање, неприфаќање, па и револт од однесувањето на Грција.

Една од нив е европратеничката Дорис Пак, која пред два дена изјави на прес конференција во Софија, на меѓународната трибина „Европа 2020- граѓанска визија“:

„Македонија не е падната од небо. Како е возможно да се оспоруваат имиња? Се срамам оти една европска држава може да се однесува на начин на кој што се однесува Грција“.

Бугарската агенција Бгнес пренесе дека таа изнела редица препораки до Грција поврзани со подобрувањето на нејзините односи со соседите.

Изнесувањето на ваков јасен и дециден став на Пак не и е првпат. Таа на неколку наврати застана во одбрана на правото на Македонија да го користи своето уставно име и ја осуди Грција што го оспорува приемот на државата во ЕУ.

Во земјава престојува финскиот шеф на дипломатијата, Александар Стуб, се разбира со јасна цел: да „придонесе“ за што поголем притисок врз Македонија.

Гостинот од Хелсинки април го одреди како временска рамка до кога би требало проблемот да се реши, а за што е потребно многу посуштински да се навлезе во него.

Тој потенцира дека Финска нема намера да посредува во македонско- грчкиот дијалог, но смета дека е неопходно да се инволвира некоја од моќните земји на ЕУ, како на пример Германија, Франција или Велика Британија:

„Се надевам и верувам дека она што не успеавме да го постигнеме во декември 2009- тата ќе успееме да го постигнеме во март или најдоцна до април годинава. Сметам дека треба да водиме сериозни разговори за спорот со името“.

Во пресрет на посетата на медијаторот Нимиц на Скопје и Атина, најавена за крајот на месецов, домаќинот- министерот Милошоски упати порака до јужниот сосед да демонстрира искрена волја, а не само декларативно да се залага за изнаоѓање на компромис:

„Македонија ќе биде подготвена за компромис што се однесува на спорот за името, но кој ќе го зачува нашето национално достоинство, нашиот национален идентитет, идентитетот на нашиот јазик и нашето суверено право. Крајната одлука за сите важни прашања, вклучувајќи го и името на Р. Македонија, ќе ја донесат нашите граѓани“.

Во меѓувреме продолжуваат јаловите обиди на Грција оние што не и се премногу наклонети (пред се поради свои интереси и позиции) да го разберат нејзиниот проблем и да и дадат поддршка. Особено сега, кога е јасно дека и на Европа и на „големите и малите“ надвор од неа „спорот“ им е веќе преку глава.

Грчкиот заменик- министер за надворешни работи Димитрис Друцас замина во посета  на САД, на разговори за „спорот“, но и за грчко-турските односи, кипарското прашање, соработката помеѓу Атина и Вашингтон, како и за можноста за укинување на американските визи за грчките граѓани.

Во интервју за грчкиот весник „Етникос кирикс“, тој вели дека очекува од САД да играат конструктивна улога во напорите да се најде решение „и затоа е важно Вашингтон да биде добро запознаен со грчките позиции, кои се познати и јасни: име со географска одредница за севкупна употреба“.

Договорени се средби со американскиот државен секретар Хилари Клинтон, првиот заменик- државен секретар Џејмс Стајнберг, како и со повеќемина сенатори и конгресмени. За утре се закажани средби во седиштето на Обединетите нации, а на 4- ти февруари тој ќе разговара со генералниот секретар на ОН, Бан Ки-мун.

Со веќе познати ставови „се јави“ и претседавачот со Советот на министри на ЕУ, Мигел Анхел Моратинос. Тој во интервју за белградскиот весник „Вечерње новости“ нагласува дека шпанското претседателство со ЕУ ќе настојува да биде постигнат напредок во однос на стартот на пристапните преговори со Македонија, штом биде решено прашањето за името „за што сме оптимисти“.

А едно многу важно филмско остварување почнува да го обиколува светот и да го потсетува на апсурдниот, ступидниот проблем што го наметна  Грција. Имено, филмот „Име си е име“, посветен на македонскиот народ и проблемот со името на неговата држава што го има Грција, започнува да се емитува „тргнувајќи“ од САД. Тој е дел на исландскиот режисер Сигурјон Еинарсон, продуцент е Џејсон Мико, а музиката ја напиша и ја изведува фронтменот на групата „АХА“, Мортен Харкет.

На еден скандинавски патник неколкумина Македонци му објаснуваат што значи да си Македонец. Еинарсон Македонците ги нарекува „нација во заложништво поради своето име“.

Премиерата ќе се одржи со помош на Обединетата македонска дијаспора во САД, а се очекува присуство на политичари, претставници од американскиот конгрес и дипломатскиот кор, како и Македонци кои живеат во Вашингтон.

Во изработката на „Име си е име“ учествуваа луѓе од Македонија, Исланд, САД, Норвешка, Велика Британија. Светската премиера веќе се одржа, во октомври минатата година во Торонто, Канада.

Интересно е што американската премиера на филмот беше предвидено да се одржи во резиденцијата на исландскиот амбасадор во Вашингтон, но е откажана поради притисок на грчката дипломатија и дијаспора. Тоа секако значи јасна најава дека допрва ќе има проблеми со “одот низ светот“. Впрочем, како што има проблеми секоја вистина болна за оние на кои таа се однесува. ѓ

Во земјава, пак, „нормално“, не „мирува“ тн. невладин сектор, поточно делот од него кој е директно илио индиректно „врзан“ за „неутралниот“ Институт Отворено општество (на чело со „неутралниот“ Владимир Милчин). Најновиот „успех“ е „откритието“ дека „загрижува назадувањето на Македонија во исполнувањето на европските закони“.

Институтот Отворено општество и Македонскиот центар за европско образование „МЦЕО“ дојдоа до „големо откритие“: во денеска презентираниот квартален извештај потенцираат дека од вкупно 108 Владата донела „само“ 46 закони со европското знаменце, а голем дел од донесените минатата година не се според програмата НПАА 2009/10 година која подразбира целосно преземање на законодавството од ЕУ.

„Триумфална“ изјава на Лидија Димова од МЦЕО:

„Весела математика се тврдењата на владините претставници дека земјава исполнила 75% од ЕУ законите. Овој извештај јасно покажува дека од вкупно 184 донесени закони само 46 се со европското знаменце, додека останатите се антикризни закони на Владата“.

Забележан „делумен напредок“ има само во донесувањето на законите од областа на полицијата, царината и статистиката, додека како проблеми кои се уште и пречат на земјава во ЕУ – интеграциите се големите измени на веќе постоечките закони, паѓањето на голем број на закони пред Уставниот суд, донесувањето на закони по скратена постапка, како и спорот за името со Грција.

Се разбира, ваквите „невладини институции“ не би биле тоа ако не и упатат „сериозна порака“ на Владата, односно ако не ја советуваат и предупредуваат: во наредниот период таа треба во целост да се ангажира во усогласување на македонските со ЕУ законите, во делот на изготвување на подзаконските акти од Законот за државна администрација, зајакнувањето на внатрешната контрола и во делот на ревизијата.

Усогласувањето на македонското со европско законодавство бил и е еден од приоритетите- предусловите на земјава за побрзо евроинтегрирање, но малиот број на веќе усогласените во моментов не е „горлив проблем“. Поинаку ќе „изгледаше“ оваа „невладина активност“ (квартален извештај) доколку Димовска не „згрешеше“ во „сериозната порака“: наместо последен во редот проблеми, спорот за името со Грција да го ставеше прв.

Токму проблемот на Република Грција со името на Република Македонија во последниот извештај на ЕК е „посредно“ забележан како „недобрососедски“. Не во негативна смисла , туку како „билатерален проблем“ за чие решавање се дава „силен поттик“. Македонската опозиција и нејзиниуте медиуми исто така „силно го поттикнаа“ решавањето на проблемот (дури и со закани дека, доколку Советот на Европа на состанокот на 7- ми и 8- ми декември не утврди датум за почеток на преговори за членство во ЕУ, поради тоа „во земјава сешто ќе се случува“). Притоа „подзаборавајќи“ дека односите со Грција, особено на економски план, се извонредни, а проблемот ги „залади“ само политичките.

Доказ за „добрососедството“ на Република Македонија е непречениот развој на односите со Косово. Без оглед што според многумина тие би требало да добијат на интензитет. Се разбира дека така и ќе биде во наредниот период, по скорешното отворање на амбасади во двете земји.

Шефот на косовската дипломатија Скендер Хисени престојуваше во прва официјална посета на Република Македонија. Тој имаше разговори со својот домаќин, македонскиот министер за надворешни работи Антонио Милошоски, со претседателот Ѓорге Иванов, премиерот Никола Груевски, потпретседателот на Собранието Рафиз Алити и со пратеничките групи на ДУИ и Нова Демократија. Најавено е дека најмногу за три месеци ќе бидат отворени амбасади во Приштина и Скопје.

„Очекувам дека во скоро време Владата на Република Македонија ќе може прво да донесе одлука за подигање на нивото на канцеларијата на врски во амбасада и после тоа да следуваат консултациите со сите релевантни, вклучувајќи го Претседателот на државата, за да можеме да одиме со номинација за првиот македонски амбасадор во Приштина“, изјави Милошоски.

Заедничка е оценката дека односите помеѓу двете земји се развиваат непречено, што придонесува и за стабилноста и економскиот развој на регионот. Потенцирани се затворањето на прашањето на демаркација на границата, воспоставувањето на дипломатски односи, но има се уште „широко поле“ на заедничко работење: на ратификација на двете држави чекаат десетина билатерални договори соседни држави, меѓу кои и договорот за избегнување на двојно оданочување, соработка во областа на енергетиката, полицијата, одбраната, а треба да се разговара и за пациентите и студентите од Косово кои имаат недефиниран престој во Македонија, како и за враќање на околу 1.800 косовски бегалци.

Оценка на шефот на косовската дипломатија Хисени:

„Ја поздравувам Комисијата за демаркација на граничниот премин. Ако некое семејство е оштетено, тоа е сепак прашање на добро решение. Како и да е, ќе се преземат санкции за решавање на тоа. Сепак, дојдено е до добро решение со овој вид на демаркација“.

Договорено е Македонија да и помага со искуства на Косово во евроинтегративните процеси, а за почеток Приштина ќе ги користи искуствата во преговорите со ЕУ за добивање на визна либерализација.

Токму така: „меѓународната“, односно ЕУ, НАТО и САД знаат или во меѓувреме дознаа дека не станува збор за промена на името на Република Македонија (одамна е јасно дека не се бара промена на уставното име), туку на идентитетот на македонскиот народот во сета негова комплексност (не и малцинствата или „немнозинските заедници“). Тоа е причината за разочарувањето и скептицизмот дека ќе нема брзо, скорешно решение на спорењето на името „Македонија“ од страна на Данајската република (Грција), а не на „спорот“. Па и на нервозата (пред се на пријателите и сојузниците на Атина, а особено на оние во ЕУ) и се поострите критички „стрели“ кон македонскиот државен врв поради негова „нефлексибилност“.

Дволно е да се потсетиме на дволичноста на поранешниот генерален секретар на НАТО, Јап де Хоп Шефер (по „прошталната“ посета на Скопје и Атина) и децидниот став на Саркози дека земјава не може да смета на евро- атлантска интеграција под постојното уставно име „Република Македонија“ (што значи дека бара и уставно преуредување на земјава; толку му сече умот).

Само политичките дилетантни и манипуланти, домашни и странски, заедно со нивните новинарски трабанти и морони, мислат дека Македонија треба да „прифати“ компромис, а во името на „светлата евро- натовска“ перспектива, и оти последниот предлог на Метју Нимиц (всушност стар цели 8 години) е „најдобар“, како што сметаат и Данајците, па треба „под итно“ да се прифати.

Патем, каков е тој компромис што се „прифаќа“? Да не се мисли на „компромисно решение“ до кое се доаѓа по пат на компромис (попуштање односно отстапки) на страните што се договараат?

Претседателот на Република Македонија Ѓорге Иванов сепак мораше, токму поради се поголемата нервоза и притисок, на политикантите, трабантите и мороните да им објасни што е тоа разумен компромис. Едновремено и да и порача на „меѓународната“ дека мора да има само таков и никаков друг:

„Ние сакаме да постигнеме решение со кое нема да биде засегнат македонскиот идентитет, нема да биде урната гордоста на населението, нема да биде – онаа чест да припаѓате на некој идентитет, некој да ви го одземе. Затоа ние кажавме дека мора да дојдеме до некој компромис, меѓутоа тој компромис мора да биде прифатен и од населението“.

За шпекулациите и манипулациите во врска со подготвеноста за разумен компромис (не каков било) и „добриот“ предлог „Северна Македонија“:

„Немојте со толку шпекулации. Ќе има сега притисок од сите страни, секој ќе сака да изјавува се и сешто. Прифатете го тоа како лични ставови на одредени луѓе или лични лапсуси или личен нивен став“.

Грчките весници го анализираат изјаснувањето на македонскиот шеф на државата. Едни тоа го толкуваат како напуштање на тврдата позиција, алудирајќи на двојната формула, а други оценуваат дека нема промена на македонскиот став, освен што двојната формула е „заменета“ со ново име „разумен компромис“.

Чудно толкување, дури неразумно доколку не се има предвид „разочарувањето“ за „непроменетиот став“, алудирајќи токму на „придружниот пакет“ со барања за промена на идентитетот.

Дали „Северна Македонија“ е разумен компромис? Се разбира не, зашто значи токму одземање на идентитетот (види го мојот коментар на овој блог под наслов „Северна Македонија не е разумен компромис“), и тоа не само на македонскиот народ во Македонија, туку и во другите два дела на етничка Македонија: во „Северна Македонија“ ќе живеат „Северномакедонци“, во Егејска односно делот што и е подарен на Данајската република (Грција) “Гркомакедонци“ (тогаш ќе нема проблем и со признавањето на македонското малцинство како такво), а во Пиринска „Бугаромакедонци“. Може ли кој било да даде „гаранции“ дека ова нема да се случи (некои политички дилетанти велат дека треба да ги дадат ОН)?

Патем, дали денес во Егејска Македонија (до 1988- ма „Северна Грција“, а сега „Македонија“; поделена на 3 периферии- Западна, Централна и Источна Македонија и Тракија, и Света Гора како посебна црковна држава во рамките на Грција, со 13 префектури) живеат „Северногрци“ или „Македонци“?

Крајно ступиден е „ироничниот“ коментар на некои домашни новинарски трабанти и морони дека„“државниот врв имал изградено стратегија, но во интерес на земјата детали од неа засега не се откриваат“, а „прв ќе ги слушне“ медијаторот Метју Нимиц.

А можно ли е државниот врв на Данајската Република (Грција) да нема стратегија? Има, ама не се познати деталите? Зошто?

Неофицијално, на 20- ти овој месец во Виена или Женева тој ќе има средба со преговарачите Зоран Јолевски и Адамантиос Василакис за лично да слушне дали постои подготвеност за обновување на преговорите кои подолг период се во мирување поради изборите во Македонија и јужниот сосед. Речиси е сигурно дека разговорите ќе бидат подготовка пред посетата на медијаторот на Скопје и Атина, најавена за крајот на месецов.

Потврда на исказот на претседателот Иванов и од страна на Антонио Милошоски, македонскиот министер за надворешни работи:

„Ние сме подготвени за разумен компромис со Грција, којшто нема да ги прекрши принципите на самоидентификување, на самоопределување на еден народ, којшто нема да ги запостави принципите на сувереност на една држава којашто одлучува за своите суверени обележја. Вклучително е тука и уставното име. Компромис којшто нема да биде противуставен и којшто нема да ги исклучи граѓаните на РМ како носители на суверенитетот од одлучување или од учество во донесувањето на одлуките за ова национално прашање“.

Во исто време е најавен и самитот на Крф, на кој ќе учествуваат Бакојани, Милошоски и Хилари Клинтон. Тој се оценува како можност за заедничка средба, но според високи функционери од МНР таа засега не е предвидена.

Што се однесува, пак, на инсистирањето на референдум односно изјаснување на народот за разумно компромисно решение на спорењето, кое е сосема в ред и не е јасно зошто е стравот од него, зачудува исказот на новиот секретар на СДФСМ, Андреј Петров:

„Референдумот подразбира дека тој треба да биде успешен. Доколку не го даде тој резултат и на тој начин престанат или бидат забавени перспективите на РМ како држава, одговорност за тоа некој ќе мора да поднесе“.

Што е „успешен референдум“? Потребна, законска излезност или однапред подготвен, режиран резултат на изјаснувањето, каков шпто беше за локалното реорганизирање на државата? И дали оној „некој“ одговорен за слободно изјаснување може биде Владата на Македонија, односно „владејачката структура“? Ќе нема ли соодветен дел и за опозицијата? Можеби најважното за „дообјаснување“: што Петров подразбира како „неуспех“ со кој ќе „престанат или бидат забавени перспективите на РМ како држава“?

Ваква небулозна изјава не би смеел да дава, да си дозволи секретар на најголема опозициона партија.

За продолжението на преговорите и евентуалниот скорешен успех- решение за ступидното спорење на името на државава од страна на јужниот „добрососед“ клучно е дали ќе бидат распишани предвремени парламентарни избори во Данајската република (Грција), а по тешкиот пораз на изборите за Европскиот парламент од опозициониот ПАСОК.

Денеска чувме и признание на тенденциозната изјава на потпретседателот на ЕК, Жак Баро, за словенечката агенција СТА, во која земјава ја нарече Северна Македонија. Тоа било „момент на слабост“. Тешко на Европа која има „политичар“ на толку висока позиција кому му се случуваат такви „моменти“. А згора на тоа, наместо извинување признанието го даде мошне нервозно.

Имено, на прашањето на дописникот на А1 ТВ од Брисел, Тања Милевска:

Минатата недела го употребивте терминот Северна Македонија во Луксембург, во изјава за словенечката прес агенција. Дали ова беше лапсус или имаше политичка порака зад тоа? А второ прашање, кога ќе мислите да предложите укинување на визите?

Баро со одговор:

„Тоа беше слабост! Признавам! Јас само ја спомнав Поранешната Југословенска Република Македонија со погрешно име. А ја спомнав за да кажам дека е се поблиска до укинувањето на визите. Запомнете го позитивниот дел на мојата порака и заборавете ја оваа моја мала грешка, оваа слабост“.

Потпретседателот не даде одговор на прашањето кога ЕК ќе предложи визна либерализација. Првичната амбиција на Европската комисија беше овој чекор да се преземе ова лето, но поради изборите во Германија најверојатно предлогот ќе се одложи до есен.

Да потсетам, веднаш по објавувањето на изјавата од кабинетот на Баро кусо порачаа дека станува збор за грешка и оти за нив името на нашата држава е ФИРОМ.

Со право се потенцира коментарот на некои аналитичари дека е индикативно што Баро беше вториот европски политичар во само една недела кој го спомна името „Северна Македонија“. Претходно шпанскиот пратеник Аграмунт оцени дека е тоа најреален предлог и на него Македонија треба да фрли попозитивен и пообјективен поглед.

Притисокот за „флексибилност“ на Македонија е пред се поради стравувањето за нов „конфликт“ во регионот, наспроти геостратешките интереси на големите сили? Многу веројатно ако се имаат предвид амбициите на Албанците за „духовно обединување“.

Очигледно, единственото решение на ступидното спорење е се поблиско: прекин на преговорите (поради кршење на Времената спогодба од страна на „едната страна“) и барање на прием (или „пререгистрација“- во ООН) на земјава во сите меѓународни организации и институции под нејзиното уставно име.

Во врска со „билатералниот проблем за името“ со јужниот сосед на Република Македонија (за него подолу) во изминатиот период се изнаслушавме секакви небулози и нонсенси, од кои најголемиот нонсенс е дека е тој лесно решлив „само да се  гарантира македонскиот национален идентитет“. Притоа без да се наведе  макар  очекуваниот гарант (одвреме- навреме слушаме оти тоа се „нашите пријатели во ЕУ и НАТО“, а пред се „најголемиот“- САД). И уште, дека Данајската република (Атина) „прави проблем“ единствено со придавката  „македонски“ (често сведувајќи го на (пре)именувањето на народот и јазикот).

Во многу мои досегашни текстови укажував дека идентитетот е мошне комплексна „материја“, особено националниот, и оти зачудува искажаното основно непознавање на некои од македонските „политички врвови“. Кога тој проблем, што е очигледно суштински за Атина, би се поставил на експертско ниво, „билатералниот“ во разговорите или преговорите (и за ова подолу) би добил сосема нова „димензија“.

Неколку општопознати стручни односно експертски нафрлоци за идентитетот воопшто и за националниот посебно (може да се прочитаат во секоја општа енциклопедија и во бројни текстови на Интернет):

Посочувајќи на „основната поделба“ на личен и колективен, многумина учени, признати авторитети за ова прашање (не само мојата дребност) најнапред потенцираат дека поимот на идентитетот е мошне сложен, бидејќи пред се подразбира потврда на зрелоста на личноста односно зрелоста на колективитет (со сопствено својство). Едноставно, единката е суштество на природниот свет (или дело на Бога), а личноста е она што мора да се изгради (преку воспитание, образование, социјализација, и тоа како „бескраен“ процес).

Зборот идентитет доаѓа од латинскиот јазик и значи исто, но не во смисла на исто, некое повторување, туку исто во смисла на истоветност. Со други зборови, се работи за својство кое човекот го има и кога се формира на него се придржува.

Личноста ја одржуваат знаењето и искуството. Од нејзиниот капацитет зависат промените, нивното прифаќање, прилагодување, но и сопствената надградба.

Темелен идентитет е личниот. Оние што го немаат, немаат никаков! А токму преку него се гледа што уште може да се создаде или што може да се покаже од другите идентитети (постојат повеќе видови!). Личниот идентитет е мера на сите идентитети. Тоа значи дека кој било групен или колективен што го доведува под прашање личниот идентитет со таа личност нешто не е в ред, а пред се нема капацитет да се поддржува себе си (несигурна е, па му треба водач).

Главната препознатлива карактеристика на личниот идентитет е доследноста, и тоа во битните ставови (не во се). Еден голем филозоф, Лешек Колаковски, има напишано есеј под наслов „Пофалба на недоследноста“, во кој потенцира дека луѓето кои би биле доследни во сите детали на животот би биле мошне опасни. Таквите, кога ќе фатат некоја позиција, да организираат нечиј живот, а потоа се држат до таа доследност,  стануваат неупотребливи. Од едноставна причина што, познато е, искуството и новите знаења ги менуваат луѓето.

Втора карактеристика на идентитетот е предвидливоста. Постои изрека која најконцизно ја изразува: „Она што го мисли, тоа го зборува, а по тоа што го зборува- тоа и го прави“. Познато е дека се опасни оние луѓе кои едно мислат, друго зборуваат, а трето прават. Во тоа е суштината на предвидливоста.

Кај личниот идентитет секогаш треба да се разликува промена на личноста од она што се нарекува промена во личноста. Оној што врши промена во личноста се прилагодува на новите околности и е подготвен за „модернизација“. Оние што тоа не го прават или не можат да го прават (со оглед на ограничениот капацитет) остануваат во традиционалните начини на живот.

Според психолозите, прашањето на идентитетот е прашање на негово чувствување. Имено, кај некого постои психолошко чувство дека се разликува од другите и таа разлика на некој начин ја прави специфична. Социолозите, пак, идентитетот го разбираат како идентификација која доведува до поистоветување со некоја група (национална, религиска, политичка односно партиска). Во тоа поистоветување тие посочуваат на опасноста од целосно губење на идентитетот. Филозофски тој се разбира според прашањето кој е човекот и во што се разликува од сите други суштества, а теолошкото прашање за идентитетот се поставува како прашање на поистоветување со најдобрите свои можности и она што го поседувате во однос на Бог (тој е симболичка мера).

Постојат повеќе видови на колективен идентитет: историски, биолошки, културен… (На пример, обележјата на културниот би биле заедничките симболи, заедничкиот систем на вредности, начинот на живот.) Некои сметаат дека суштествен е демократскиот идентитет (демократска личност), кој, според Харолд Васер, е човек што е демократ и како личност на демократ поседува отворено его (прифатлив, има став спрема се она што друго и поинакво), но поседува и способност со другите да ги дели вредностите, а пред се универзалните (оние според кои ги мериме нашите поединечни и посебни вредности-  „прочуените“ осум: вистина, правда, добро, љубов, убавина, солидарност, слобода и човечко достоинство).

Личниот и колективниот ги вмрежува граѓанскиот идентитет. Граѓанинот е човек што на некој начин добро го вкомпонирал својот личен идентитет, кој никогаш не губи, никогаш не се идентификува со која било група, а притоа да ги изгуби своите својства. Тој може да има силно национално чувство, но никого да не опоменува поради тоа, дека е тоа негова приватна работа; потоа да има силно религиско чувство што треба да се почитува, а никому не му се заканува поради тоа, ниту опоменува. А можеби е најважно тоа дека граѓанскиот идентитет има во себе и дел од тн. политички, односно припаѓање на различни политички групи- политички партии, движења, разни форми на здружување на луѓето, и во таа смисла е тешко да се изгради бидејќи всушност се работи за едно вмрежување на идентитетот.

Содржината на граѓанскиот идентитет ја сочинуваат слободите, правата и должностите. Постојат две слободи: едната е слободата на мислење, а другата слободата на движење. Слободата на мислењето е само дел од слободата, меѓу другото и во политичка смисла.

Колку граѓанскиот идентитет е важен, зборува и тоа дека оној што го има изградено лесно ги прифаќа новите идентитети- на пример регионалните, затоа што ги носи тие оклопи и со нив лесно се спогодува, потоа континенталните (европски идентитет; треба да се истакне дека тој не е никаков „надидентитет“, туку „мета- идентитет“; „мета“ значи покрај, што ќе рече дека имате идентитети и уште еден, што во основа значи богатење на сопствениот).

Веќе спомнав, кога е збор за колективните идентитети некои авторитети сметаат дека нивното време денес во светот завршува. Влегуваме во тн. постнационално доба, во една транснационализација на идентитетот, во доба на индивидуален идентитет (нацијата е секундарен идентитет). Тоа најдиректно се поврзува со фиксациите на национална држава што во суштина е ригидна спрема какви било достоинства, а пред се социјалните кои се цел на секое нормално општество. Во тој контекст тие ја поставуваат потребата од редефинирање на „знамето на француската буржоаска револуција“, познатото „единство, брастство и слобода“. Новите пораки треба да бидат „различност, доверба и солидарност“. Образложуваат дека приказната за почитување на различности, за довербата и солидарноста е приказна во која секој човек има потреба да го добие тој вид на „импулс“ на средината, на заедницата и на општството во кое живее и работи. Се работи за потреба од редефинирање на комплетното наследство.

Во врска со идентитетот постои еден термин што се повеќе се (зло)употребува и кај нас, а против кој досега се изјаснував на повеќе наврати (во повеќе објавени текстови на овој блог): мултикултурализам. Го споделувам ставот на оние мислечки луѓе дека тој на Балканот се уште не е можен, во своето суштинско значење. Ниту, пак, некогаш бил тоа. Главната причина е дека национите, партикуларните егзистенции не биле рамноправни, па не можеле да го воспостават. Се посочува и на сегрегацијата како форма на мултикултурноста. Од неа произлегува нешто што се означува како некаква агресивна мултикултурност која ја поништува самата суштина на културалноста.

Заложбата е за интеркултурност. Се работи за допири на културрите, како вредност во некоја заемност која се почитува и која се вреднува.  Од аспект на вредностите, сите култури, според она што го носат, не се еднакви, но мора да се воспостави комуникација помеѓу нив.

Во однос на проблемот што го има Данајската република (Атина) со постојното име на нашава држава- Македонија (значи не уставното!), нужно е да се посвети посебно внимание на тн. етнички односно национален идентитет.

Познато е дека во однос на припаѓањето на поединецот или група најпрво се поставува етничкото потекло, особено кога процесот на социјализација и еманципација е „подзапрен“ на етносот, кога желбите, стремежите, па и севкупниот живот се ставени во служба на етничката заедница. Тој е производ на социјализација многу повеќе отколку некои други колективни идентитети. Се смета дека на човекот му е даден по раѓање, што ќе рече дека нема слобода на избор, дури и кога поединецот се наоѓа просторно оддалечен од главната етничка група (матица, заедница). Низ националниот идентитет постојано се бара од него да ја открива својата култура, да сознава и памети „кои сме“ биле во минатото и во сегашното опкружување, да се пронаоѓа себе си и своето место во тоа, да се самосознава и самоодредува. Некогаш тоа е долг процес, не е секогаш без тешкотии, и за поединецот и за нацијата, а предизвикува појава на нционална хомогенизација каде што поединци се одрекуваат од сопствената индивидуалност, специфичност, самобитност, слобода и духовност во име на колективниот, националниот идентитет. Тие се подготвени да ги потиснат сите други форми на колективна идентификација во корист на нацијата, но тоа го бараат и од другите припадници на својата нација.

Важно е да се спомне дека националниот идентитет може да егзистира без национализам. Тогаш тој е традиција која не го притиска и не го ограничува поединецот.

За „билатералниот проблем“ мора да се биде прецизен за да се има јасен став и конкретна заложба.

Имено, не постои „билатерален проблем за името“, туку „билатерален проблем помеѓу Република Македонија и Грција во врска со тн. спор за името“. Кој, се разбира, мора меѓусебно да се реши, а со помош- посредништво на меѓународната заедница, пред се со оние нејзини „делови“ кои поради него не можат да реализираат неспорна цел- интеграција односно членство на нашава земја во ЕУ и НАТО (значи, не само на Република Македнија, туку и на нивните пред се геостратешки интереси). Затоа е нужно нивното непосредно ангажирање кое Македонија треба да го побара, што, пак, не го исклучува медијаторството на Метју Нимиц. Целиот тој процес, на кој како да му нема крај (намерно одлоговлекување на Атина) не е и не може да биде друго, освен преговори. А компромисно решение лесно и брзо може да се изнајде: со географска одредница- додавка пред уставното име Република Македонија. Не е проблем и Северна Република Македонија, доколку соодветно (значи исто така географски) се одреди- дефинира кои се другите три од четирите нејзини страни. (Патем, ова решение не може да се поистоветува со поделената Кореја- Северна и Јужна, бидејќи таа е историски поделена „наполу“ со „хоризонтална гранична линија“; исто така барањето за таквото одредување не може да се толкува како „сон за Голема Македонија“ (како на пример за Голема Албанија), зашто не се работи за голема или мала, туку за единствена каква што некогаш била- а поделена со Букурешкиот договор.)

Проблем кој не е „билатерален“, ниту може да биде, е оспорувањето на македонскиот национален, но и историски, културен и јазичен  идентитет од страна на Данајската република (Атина). Имајќи го предвид сето она што го пренесов за индивидуалниот и колективниот идентитет, треба конечно, по толку години „разговори- преговори“ да се „расчисти“: за тоа може и треба да се разговара (со цел да и се помогне на Атина), и тоа исклучиво експертски, а што подразбира не некој да го гарантира нивното постоење (смешно!), туку да се брани со силата на аргументот, не со аргументот на силата.

И Времената спогодба што „Првата страна“ и „Втората страна“ ја потпишаа во Њујорк во 1995- та година, а за чие пекршување Република Македонија ја тужи „Првата страна“ во Хаг, е мошне прецизна. Во член 5 точка 1 стои:

„Страните зе согласуваат да ги продолжат преговорите (подвл. Љ.Д.) под покровителство на Генералниот секретар на Обединетите нации, предвидени со Резолуцијата 845 (1993), со намера за постигнување на согласност во врска со разликите опишани со таа резолуција и со Резолуцијата 817 (1993)“.

И данајската (грчката) министерка за надворешни работи, Дора Бакојани, во својот одговор на предлозите  содржани во писмото што на 13- ти март на нејзина адреса го испрати македонскиот министер за надворешни работи, Антонио Милошоски, потврдува дека се работи за „двоен проблем“: освен името на државата, предмет на оспорување е и идентитетот на македонскиот народ. Таа потенцира дека Грција направила „значаен чекор напред прифаќајќи во името за сите употреби да се користи терминот „Македонија“, со одредница со која ќе се одреди разликата помеѓу вашата земја и народ и грчка Македонија и нејзиното население“.

Што се однесува на одговорот на предлогот за формирање на заеднички Комитет за образование и историја, треба да се биде толерантен и да и се припише на глупост и непознавање на нештата. Имено, таа тврди дека „историјата не е нешто за што може да се преговара“ (се разбира дека предложениот Комитет не би преговарал), но откривајќи „топла вода“- дека „историјата е наука која ја утврдува историската вистина преку научни методи“, тврди дека „историјата на античкиот свет е веќе напишана и документирана, веќе со векови, преку макотрпни научни истражувања од страна на меѓународно угледни историчари и археолози“, што ќе рече дека е „завршена работа“ и нема што натаму да се истражува, испитува и преиспитува (?!)- значи треба веднаш да се прекине со археолошките ископувања на античките „пластови“ во светот!

Уште еднаш ја потенцирам мојата заложба за разграничување: со посредство на ОН (Метју Нимиц), но и на ЕУ и НАТО единствено да се преговара за компромисно ново име на Македонија, и за внатрешна и за надворешна употреба („двојната формула“ можеме сами да ја „обезбедиме“ со Уставот и никој никому не ќе може да му забрани да ја користи; како што, впрочем, одамна ја практикува јужниот сосед-   Хелас и Грција)  -  а да се прифати (во името на конструктивноста) исклучиво експертски да се разговара за македонските идентитети.

По дебатите организирани во две сесии, министрите за надворешни работи и високи претставници од 30-тина земји ќе потпишат заедничка декларација со порака за поголема толеранција и за зачувување на мирот и стабилноста во светот.

Македонскиот министер за надворешни работи Антонио Милошоски утре, во рамките на првата сесија, ќе зборува за интензивирање на глобалниот дијалог преку кој може да се надминат цивилизациските разлики од социјален, етнолошки, културен и религиозен аспект.

Некои акценти:

Македонија, како мултиетничка демократија која последниве неколку години мина низ многу предизвици, може да биде одличен пример за тоа како на национално ниво се воспоставува и одржува дијалог помеѓу припадници на различни култури и религии. Градење на општество на еднакви можности за сите е основната цел. Секој, без оглед на неговата национална или верска припадност, има можност да се вклучи во политичките, економските и останатите општествени процеси. Токму различностите треба да се искористат како инструмент за промовирање на соживот, толеранција и разбирање.

„Наша обврска, како политичари, е да создадеме услови за градење толеранција и разбирање во општеството, но за тоа ни е неопходна помош од локалните власти, религиозните групи, цивилниот и приватниот сектор“.

Според Милошоски, секоја држава е одговорна за креирање на социјални политики што ќе базираат на дијалог и, пред се, на почитување на човековите права. Политичките лидери треба заеднички да се заложат и да ги обединат своите напори за создавање на свет во кој дијалогот на различности и меѓусебната почит ќе им речат „Не“ на немањето комуникација и на недоразбирањата.

Две средби на шефот на македонската дипломатија на оваа конференција имаат особено значење.

Русија и натаму ќе ја поддржува Македонија во однос на признавањето на нејзиното уставно име и неговото постојано користење, изјави Милошоски по средбата со шефот на руската дипломатија Сергеј Лавров:

„Оваа политика очекуваме, и ни беше дадено уверување, дека ќе продолжи да биде принцип на Руската федерација и во следниот период“.

Како што јави известувачот на МИА, тој го информирал Лавров за признавањето на Косово од македонска страна.

„Нашето објаснување беше дека тоа е одлука што би ја донела секоја држава, доколку би била во позицијата во која се наоѓаме ние- и етнички, и географски и политички“.

Лавров на тоа напомнал дека признавањето на Косово е одлука на суверена држава и нејзина самостојна проценка како треба да постапува во такви ситуации.

Двајцата министри се согласиле дека Македонија и Русија треба да ја интензивираат соработката, посебно на економски план. Заеднички било констатирано и оти постои добра пријателска клима помеѓу двете земји која треба да се искористи, не само за средби на министерско, туку и за што почести и повисоки посети на претседателско и премиерско ниво.

„Економската соработка засега е скромна. Изразивме желба руските компании, особено од областа на енергетиката, да ги разгледаат можностите што ги нуди Македонија, но и плановите на македонската Влада за проширување на гасоводната мрежа“, истакна Милошоски.

Тој оцени дека од руска страна има подготвеност за стапување во директен дијалог и за разгледување на македонските инвестициски можности.

На средбата Милошоски го покренал и прашањето за подмирување на клириншкиот долг помеѓу Македонија и Русија кое, како што рече, се очекува да биде решено во следните неколку месеци.

„Нашите влади веќе разговараат и очекуваме следните месеци да постигнеме решение што ќе го затвори ова прашање“, рече министерот.

Во текот на разговорите станало збор и за прашањата од највисок интерес за Русија – состојбите со Грузија, Абхазија и Јужна Осетија.

Од наведеното, најважна е натамошната поддршка на Русија на уставното име на земјава и  заложбата за јакнење на економската соработка. А што се однесува на прашањата од највисок интерес за Русија – состојбите со Грузија, Абхазија и Јужна Осетија, има „недореченост“ која најверојатно наскоро ќе се „дорече“: се уште е „на сила“ веќе „испорачаното“ барање Македонија да ја признае независноста на Абхазија и Јужна Осетија. Позицијата малку ја „олеснува“ Лавров со ставот дека признавањето на Косово е одлука на суверена држава и нејзина самостојна проценка како треба да постапува во такви ситуаци,  што, се разбира, еднакво (ќе) се однесува и на спомнатите. Што се однесува, пак, на Грузија како „комплексно прашање“, тоа сигурно нема да го „заобиколи“ и нашава  земја.

Македонија е заинтересирана за отворање на дипломатско претставништво во Казахстан и тоа најверојатно ќе се реализира идната година, е една од темите за разговор на министрите за надворешни работи на двете земји Антонио Миолошоски и Марат Тажин. Тоа е и дел од протоколот за соработка на двете министерства.

Македонија нуди одлични можности за инвестиции. Се предлага организирање на македонско- казахстански бизнис форум во најскоро време.

Посетата на Милошоски е прва работна посета на Казахстан на високо државно ниво.

Казахстан е самостојна држава од 1991- ва година. Последна се издвои од поранешниот Сојуз на советските социјалистички републики и денес е една од од 9- те најголеми земји на светот. Економски се развива многу интензивно. Лани бруто домашниот производ на Казахстан пораснал за 8,5% и изнесувал 11.000 долари по глава на жител. Извозот бил 48,35 милијарди долари, а увозот 33,2 милијарди.

Казахстан зафаќа територија колку 110 Македонии, а има 15,3 милиони жители. Најбројно население се етничките Казахстанци кои потекнуваат од турски и монголски номадски племиња, а по нив се Русите. Од 1998-ма година главен град е Астана, а Алма Ата останува најразвиен бизнис центар.

Да потсетам, таа изјави дека македонскиот премиер „прави сериозна грешка и сноси одговорност за каква било пречка во преговорите, и пошироко, за евро- атлантскиот курс на државата“.

Додавам: Бакојани би требало да дознае, ако случајно не знае, дека не станува збор за враќање односно „активирање“ на двојната формула, бидејќи таа е цело време на маса и „активна“, туку за потсетување дека од македонска страна секогаш имало и има подготвеност за компромис. Имено, постои од самиот почеток на разговорите- преговорите токму со понудата за тн. двојна формула. Друг е проблемот што оние кои во сиот изминат разговарачко- преговарачки период „гранитно“ стоеја зад неа сега тврдат дека таа никогаш не била „официјализирана“ (значи цело време го лажеле, го замајувале македонскиот народ) и оти треба да се отстапи од неа бидејќи „не дава резултати“.

Впрочем, и „активирањето“ не е поради тоа што се смета оти е таа најдобро решение, туку е „балансиран одговор“ на барањето на Атина за едно име и за внатрешна (во земјава, значи со промена на Уставот) и за надворешна употреба.

Мала „дигресија“:

Моето инсистирање на преименување на јужниот сосед во Данајска република (наместо сегашното двојно- Грција/ Елада) го сметам за вистинско компромисно „билатерално“ решение на „билатералниот проблем“. Едновремено, со тоа од двете „страни“ ќе се признае и/или потврди неприкосновеното „сеопшто“ право секој секого да нарекува- именува како што сака (што е всушност едниот дел од тн. двојна формула- јужниот сосед да ја нарекува нашава земја како што сака и и одговара).

Во врска со владиниот став за двојна формула за името се јави и го предочи (во најголем дел) истото македонскиот министер за надворешни работи Антонио Милошоски: дека тоа одговара како преговарачка позиција во однос на грчкиот став за едно име за севкупна употреба. Притоа „дообјаснува“ дека Грција, а не Македонија е страната во разговорите која не е подготвена за компромисно решение за името:

„Изјавата на Бакојани е само потврда на претходните најави дека Грција, како прво, работи на сценарио со кое, употребувајќи го спорот за името, сака да покрие некои домашни прилично големи корупциски скандали, а како второ, за неуспехот на решавањето на овој од Грција наметнат проблем, да најде друг виновник, освен грчката влада.

Сметам дека нивната фригидност и закопаност во рововите на една непопустлива позиција, која има за цел да го наруши нашиот суверенитет, достоинство и право на самоопределување, е вистинската причина, заедно со нивните домашни корупциски скандали, зошто засега немаме поместување напред во разговорите за името“.

Во врска со владиниот став за двојна формула за името, Милошоски потенцира дека тоа одговара како преговарачка позиција во однос на грчкиот став за едно име за севкупна употреба.

Избирам само неколку прашања и одговори:

Вие зборувате за признавањето на „македонското малцинство“ во Грција, иако таму има само неколку илјади луѓе кои зборуваат различен јазик, но тие не значат малцинство во смисла на интернационалните договори. Какво е Вашето мислење за тоа?

- Свесен сум дека секоја моја проценка за бројноста на македонското малцинство во Грција ќе биде погрешно сфатена. Затоа е најдобро да се консултираат независни извори, како онаа на Human Rights Watch од 1994 -та, со наслов „Denying Ethnic Identity – Macedonians of Greece“. И кога се зборува за малцинствата, помалку е важна нивната бројност, а повеќе подготвеноста на државата да им пружи квалитетна заштита на нивните основни права. Би било добро кога Грција би била правична кон домашните малцинства, како што е правична кога се работи за грчките малцинства во соседството. Според таа правичност, ако 3.000 Грци во Истанбул можат да претставуваат грчко малцинство во Турција, тогаш зошто бројката на етничките Македонци од, како што велите вие „few thousand“, не би можела да биде параметар за македонското малцинство во Грција? Овие дилеми ги дискутиравме и со колешката Бакојани на маргините на една конференција во Мадрид минатата година. Во секој случај не станува збор за дојденци т.е просфиги, туку станува збор за домородно население кое на грчки се нарекува „ендопи“. Тоа се реални луѓе и пред се мирољубиви, скромни и лојални граѓани на Грција. Пред повеќе години, при една посета на едно село во близината на Edessa/ Воден, имав прилика да бидам дел од една семејна веселба каде што се танцуваа локални ора и се пееја народни песни на македонски јазик. Беше многу убаво. А за судбината на македонскиот јазик во Грција повеќе можете да разберете од книгата „I Apogoreumeni Glosa“ од грчкиот автор Костопоулос, издадена во 2000-та година во Атина.

Во изминативе години Република Македонија ја зголеми агендата на таканаречените „разлики“ помеѓу двете земји. Поранешниот претседател Глигоров  велеше дека вашата нација потекнува од Словените. Денес Вие се декларирате  како потомци на Александар Велики и го преименувавте Скопскиот аеродром во „Александар Велики“. Дали тоа е покажување на добра волја кон Грција?

- Кој како се чуствува и кој како гледа на своето потекло е приватна работа на секој поединец. Но, заблуда е да се верува во концептот на чисти нации. Како и да е, Александар Велики немал пасош и затоа не би се обложувал на тоа дали тој се чуствувал како Македонец по род или како Грк по род. Но, сигурен сум дека тој не би бил среќен кога би знаел дека неговото име ги оддалечува македонскиот народ и грчкиот народ еден од друг. Ликот и делото на Александар Велики се доволно големи за во него да се препознаат нашите два народа, но и другите народи каде шот тој го оставил културниот белег на својата империја. Ако Французите и Германците немаат проблем заеднички да го слават Карло Велики, тогаш зошто Грците и Македонците не би можеле да се согласат дека секој има еднакво право да му оддаде почит на Александар Велики? Нарекувањето на скопскиот аеродром „Александар Велики“ е токму еден таков гест на оддавање почит кон оваа историска личност, и ништо повеќе. Впрочем, во 1992-ра година и грчката Влада исто така со одлука го преименува солунскиот аеродром „Микра“ во „Аеродром Македониа“, а Република Македонија тоа го прифати како легитимно право на грчките власти.

Грчката страна вели дека таа веќе направила компромис во врска со прашањето за името со прифаќањето на сложено име со географска одредница и „Македонија“ како втор дел од името. Каква е вашата позиција за предлозите на Нимиц (Северна или Горна Македонија)?

- Во Атина лесно е да се тврди дека е направен компромис за нешто што ја засега само другата страна. А и не е нов квалитет или нов компромис тоа што Грција не се спротивставува на зборот Македонија во името на мојата земја, бидејќи Грција не има и признаено како држава под името „Поранешна југословенска република Македонија“, кое го вклучува и зборот Македонија. Што се однесува на предлозите од Г-нот Нимиц, за неговиот последен предлог „Republic of Macedonia (Skopje)“ како замена за „Former Jugoslav Republic of Macedonia“, кај македонските политичари постоеше расположение тоа да се разгледа како основа за решение кое би имало и референдумска верификација. За жал, на Владата во Атина, делумно поради внатрешно политички скандали, поважно и беше да ја примени стратегијата на вето, отколку да оптира компромис. Други официјални предлози не биле разгледувани и затоа не би можел да одговарам хипотетички. Но, за нас името е суверено право на нашата нација. За македонскиот народ името на земјата е камен- темелник на нашиот национален идентитет. Затоа сметаме дека ниедна земја во светот ниту имала, ниту може да има право да и одредува или со притисок да и наметнува име на друга држава. Впрочем, одговорот може да биде и во вид на прашање: Дали Грција и грчкиот народ би прифатиле под надворешен притисок да се откажат од својот идентитет или би дозволиле да им се наметне неприфатливо име за државата?

Како ја оценувате иднината на односите помеѓу двете држави? Дали ќе има решение и под кои услови? Грција јасно кажа дека, доколку разликите за името не бидат решени, Вашата земја нема да добие датум за почеток на преговори со ЕУ. Што доколку вратите на НАТО и ЕУ останат затворени за вас и во иднина?

- Грција и Македонија ќе продолжат да имаат стабилни односи. Никогаш не сме имале воени конфликти помеѓу нас, ниту, пак, ќе имаме. Ние сме цивилизирани соседи. Пред нас имаме иднина на соработка и пријателство. Односите помеѓу нашите држави ќе ги краси одличната трговска соработка и ќе ги прави возбудливи овој популарен name-issue кој за многумина во светот е чуден. Како и да е, верувам дека овој ирационален политички спор, што вештачки го создаде Владата на премиерот Мицотакис во 1992-ра година, нема потенцијал драматично да ги загрози нормалните односи помеѓу Грција и Македонија кои се воспоставија по септември 1995-та. Не е неможно да се изнајде решение, но тоа би било полесно само преку заемно почитување, без уцени и без понижување. Колку посилни ќе бидат притисоците од Грција врз Македонија, толку помотивирани ќе бидеме ние да вложиме максимални напори за одбрана на нашето право на национално самоопределување. Во однос на членството во НАТО и ЕУ, ние веруваме дека политиката на интегрирање како општ европски интерес, е посилна од политиката на блокирање преку злоупотреба на билатерални спорови. Наш заеднички интерес е целиот регион што побрзо да се интегрира во евроатланските структури.

ЕУ треба да ги почитува принципите кои самата ги постави и прогресот на земјите кандидати да го цени врз таа основа.

Во Брисел се одржува европски политички самит  „Рекапитулар за Балканот“, на кој учествува и македонскиот министер за надворешни работи Антонио Милошоски.

„Една членка на ЕУ злоупотребува билатерално прашање- прашањето за името, за да врши притисок врз Македонија да се откаже од своето право на национално самоопределување и да ја блокира нејзината евроинтеграција. ЕУ не треба да биде заложник на неодговорното однесување на некои политичари“.

Одговарајќи на прашање како понатаму ќе се развиваат работите во врска со спорот со нашиот јужен сосед, Милошоски рече дека Македонија е подготвена да ги продолжи преговорите што се водат со посредство на медијаторот на ОН Метју Нимиц:

„Ќе продолжиме да говориме со аргументи дека една мала нација има право на национално самоопределување и заштита на своето национално име“.

Осврнувајќи се на ирското референдумско „Не“ на Лисабонскиот договор и можното влијание врз проширувањето на Унијата, шефот на македонската дипломатија оцени дека тоа не било „лоша вест од Брисел, туку лоша вест за Брисел“:

„Се чини дека некои надвор од Ирска се посреќни од Ирците. Најголем предизвик за ЕУ и за европските политичари сега е да се најде начин ирското „Не“ да не се користи како изговор за одложување на процесот за проширување“.

Европратеничката Дорис Пак, која беше еден од главните говорници на дебатата, укажа дека билатералните проблеми никогаш не биле и не треба да бидат пречка во процесот на проширување на ЕУ:

„Земјите членки кои се директни соседи на државите кандидати треба да бидат одговорни и да не заборават дека и ним им била потребна поддршка и пријателство кога пристапувале во Унијата“.

Според неа, проширувањето треба да продолжи и да заврши со успех или во спротивно ЕУ ќе го загуби кредибилитетот:

„Унијата нема да биде комплетна без земјите од Западен Балкан“, заклучи таа.

Референдумот во Ирска нема да влијае врз процесот на проширување, порача еврокомесарот Оли Рен:

„Проширувањето воопшто не беше дел од референдумската кампања во Ирска. Демократизацијата и евроинтеграцијата на Балканот одат паралелно со институционалните реформи во Унијата, но треба време и трпение“.

Претставници на европски институции на држави и влади, на влијателни организации и фондации, бизнисмени и експерти, на собирот на европскиот политички самит во Брисел дебатираат за политички и економски прашања кои се однесуваат на евроинтеграцијата на регионот.

Собирот го организираат Фондацијата „Конрад Аденауер“, „Пријатели на Европа“, Институтот за демократија „Константинос Караманлис“, „Галуп  Европа“, ОЕЦД и Сиси груп.

Од многу едноставна причина:  ранетиот лав е (секогаш) поопасен од оној што успешно се перчи со својата сила.

Нашиот јужен сосед е веќе речиси разголен, фали уште малку пред светот, а пред се пред своите сојузници, да излезе угул- гол, па е нормално (како ранет лав), претчувствувајќи го поразот (понижувањето), да биде се пожесток. Таквата „позиција“ Нимиц, по средбата со мнистерката за надворешни работи на Атина Дора Бакојани  дипломатски ја нарече „тешко време за водење на преговори“. Тоа за него очигледно депримирачко сознание го поткрепува со „искреноста“ дека се уште не знае во каков формат ќе продолжи процесот на преговори, што ќе зависи од анализата која ќе ја направи откако ќе ги среди впечатоците од последната турнеја.

Нема „расчистено“ ниту со тоа дали наскоро повторно ќе се врати во регионот или ќе ги повика преговарачите Василакис и Димитров на нова рунда на преговори во Њујорк.

Нимиц во Атина нагласи дека нема крајна препорака, нема крајна сугестија ставена на маса, но е (сепак) уверен(?) дека, без разлика на проблемите со кои се соочува процесот, тој ќе заврши со успех.

Патувањето во Скопје и Атина и позициите слушнати од Грција и
Македонија му даваат „охрабрување“ дека двете страни се искрени во
ставот за брзо надминување на спорот (што, се разбира, не е доволна за „увереност“). Тоа особено важи за Скопје, рече Нимиц, според кого во финалното коминике од самитот на НАТО на двете земји им се препорачува брзо да го надминат спорот во интерес на стабилноста на регионот.

Ваквото акцентирање може да се толкува не поинаку, освен како „личен придонес“ на Нимиц во процесот на разголувањето на јужниот сосед.

Имено, Атина тешко дека ќе може и натаму да се претставува како конструктивна, обвинувајќи го Скопје за неконструктивен, непопустлив, тврдоглав итн.

Изјавата на Метју Нимиц:

„Мислам дека во двете земји, а особено во Скопје, постои став дека решение за спорот ќе донесе голема придобивка. Среќен сум што двете страни ја разбираат важноста за изнаоѓање на финално решение. Атина исто така е многу заинтересирана за надминување на спорот. Охрабрен сум од позициите на двете земји и истовремено сум изненаден од цврстите позиции за прашањето за името, кои ќе мора да се премостат ако сакаме да дојдеме до решение. Очигледно е дека претставниците на Македонија сакаат решение кое ќе биде прифатливо за нацијата. Нема краен рок во кој треба да се реши спорот“.

Само ја регтисрирам изјавата на Дора Бакојани (друго и не заслужува):

„Нема само еден предлог за кој разговаравме. Постојат многу различни предлози, но ниту еден од нив не е на маса. Грција сака да продолжи со разговорите и колку што е можно побрзо да најдеме решение во спорот за името“.

А што се однесува на „разголувањето“ на Атина (само на чекор до „угул- гола“), мошне „илустративна“ потврда е враќањето „во игра“ на предлогот „Нова Македонија“ како „најдобро и најпосакувано“ име за неа, а кое има географска компонента. Уште повеќе, конечно ја симна маската (со неа и „угул- гола“ не е интересна за…) со тоа што, неофицијално, фокусот на нејзината дипломатија на средбата бил не на името, туку на пакетот кој оди заедно односно „паралелно“ со него. Таа се обидувала да го убеди Нимиц дека треба да го редефинира предлогот според кој Македонија во графата за нација и јазик во ОН треба да го добие атрибутот македонски.

Мислам дека во наредниот период токму на овој дел од предлог- решенијата македонската страна треба да го стави акцентот и, како што повеќепати нагласував во досегашни прилози, да отфрли каков било „придружен пакет“ со единствено образложение: дека Атина не инсистира(ше) на ништо друго и стави вето за членство на Република Македонија во НАТО (кое нејзините сојузници мошне вешто го „маскираа“) само поради „билатералниот проблем“ со името на нашава земја.

Македонскиот министер за надворешни работи Антонио Милошоски тоа конечно експлицитно го изнесе во интервју во чешкиот весник „Лидове новине”:

„Многу е тешко да се постигне решение. Мислиме дека тоа не е спор околу името. Зад спорот околу името на нашата држава Грција само ја крие својата прикриена агенда, а тоа е на Македонија да не и го признае правото на национално и јазично самоопределување”.

Притоа, тој напомнува дека Македонија во изминатите 17 години повеќепати ја докажала својата подготвеност за компромис, посочувајќи на промената на државното знаме и Уставот на инсистирање на Грција.

Во врска со ветото на приемот на Македонија во НАТО, Милошоски наведува дека станува збор за грчко лицемерие, кое се ставило над пошироките интереси за регионална стабилност:

„Нашите војници се заедно со другите војници на НАТО во Авганистан, ги ризикуваат своите животи, а на своите униформи го имаат напишано името Македонија, и тоа никому не му пречи. Напротив, сите беа среќни кога македонските војници и се приклучија на мисијата. Ако Македонија беше добредојдена кога ги ризикува животите на своите војници, зошто за Грција не е добредојдена да стане членка на Алијансата? Таквиот застарен поглед на историските спорови има поголема тежина, отколку прашањето на стабилноста во балканскиот регион, бидејќи ние не сме соседи на Норвешка и Шведска, туку на Србија и Косово“.

Одговарајќи на новинарско прашање за шансите за членство во НАТО, Милошоски изјавува дека по грчкото вето на самитот во Букурешт, Македонија е повеќе „реалист, отколку песимист”. А во врска со признавањето на независноста на Косово, тој посочува дека процесот на одлучување за тоа ќе потрае уште некое време:

„Македонија се уште не го признала Косово. Тоа го разгледуваме.
Македонија не е Велика Британија, ние сме соседи со Србија и Косово и
сакаме со нив добри односи”.

Генералниот секретар на НАТО Јап де Хоп Шефер воопшто не мораше да доаѓа во Скопје за да ни „препорача“ да „најдеме“ решение со Грција до 9-ти јули за да ги „стасаме“ Албанија и Хрватска.

Тоа можеше да го напrави и од „дома“, во писмена форма или по телефон. Немаше ни да се обидуваме да го „прочитаме“ меѓу редови ако наместо во Скопје појдеше во Атина, па нејзе да и препорачашe да престане со фашизоидната хистерија и напад врз идентитетот на македонскиот народ.

Барањето на Шефер е во најмала рака проблематично, освен „образложението“ дека „евроатлантската интеграција е клучен предуслов за стабилноста на регионот“. (Му благодариме, тоа досега не ни беше баш познато!).

Меѓу редови:

Шефер очигледно (се уште) не го разбира основното: дека не станува збор за „македонска фрустрација“ по ветото во Букурешт (лутина да), туку за грчка националистичка шизофренија. Дека токму минатото односно „гледањето наназад“ стана „ноќна мора“ на Атина, поради што не и дозволува на Република Македонија да продолжи напред.

Меѓу редови:

Шефер дојде во Скопје за да изврши „личен притисок“, а всушност директно да и помогне на Атина. Тоа посредно самиот го призна:

„НАТО е сојуз кој работи врз принципите на консензус и сите 26 членки треба да се согласат со секоја одлука што Алијансата ќе ја донесе. Тоа, за жал, не беше можно во Букурешт, но се надевам дека ќе биде можно наскоро“.

Посочувајќи го 9-ти јули како најнов датум кој НАТО и го дава на Македонија да го реши спорот околу името (а не и на Атина односно со обостран компромис), датум кој е поврзан со потпишувањето на протоколот за пристапување кон Алијансата од страна на Албанија и Хрватска, тој сепак предупреди (или се закани) дека, и покрај неговиот оптимизам, за отворена ја остава можноста Македонија да остане надвор од НАТО, доколку не се најде заемно прифатливо решение за името.

(Грешите ако помисливте дека си противречи на самиот себе си. Напротив, многу е јасен и дециден: заемно прифатливото решение го бара не од членката на Алијансата, туку од Република Македонија.)

Претседателот и премиерот на Република Македонија (Шефер разговараше и со министерот за надворешни работи) му одговорија без меѓу редови, па можеби конечно (и не сакајќи) разбра „каде лежи зајакот“- кој е „слонот“, а кој „глушецот“.

Црвенковски побарал од Шефер во Брисел да ги пренесе пораките дека Македонија нема дилеми околу потребата да стане членка на Алијансата и да го стабилизира регионот, но не е подготвена тоа да го стори по цена на сопствената дестабилизација. Груевски, пак, му ја „објаснил“ црвената линија преку која Република Македонија не може да мине (губење на националниот идентитет) зашто, можеби и тој, како Атина, е „по малку“ далтонист (ги препознава другите бои).

Се разбира, воопшто не е случајно тоа дека веднаш по посетата на Шефер (можеби и поттикнат од неа), Бранко Црвенковски упати писмо до Генералниот секретар на ОН, Бан Ки-мун, во врска со прекршувањето на Привремената спогодба од 1995-та година од страна на Грција. Тој го информира дека:

„Република Македонија, и покрај целата апсурдност на прашањето, активно, конструктивно и посветено партиципира во процесот што се одвива под покровителство на ОН.

Република Македонија доследно ги почитува преземените правни обврски и ја потврдува својата конструктивност со повеќето предлози и отстапки сторени во текот на овој долгогодишен процес.

За жал, другата страна не ја покажува истата посветеност кон преземените обврски, што се потврди со неодамнешното флагрантно кршење на членот 11 од Привремената спогодба, според кој Република Грција е правно обврзана „да не приговара на пријавата за членство во меѓународни, мултилатерални и регионални институции и организации, во кои првата страна е членка“.

Со посоченото грубо кршење на обврските на Грција од Привремената спогодба се загрозува и сериозно се поткопува договорениот процес во член 5, како и принципите од Повелбата на ОН“.

Дали ова предупредување (а не, како што е соопштено, информирање,
што е само „обланда“) е најава или „отворање на можноста“ за прекин на преговорите за проблемот на јужниот сосед со името на нашата држава?

Читањето меѓу редови го потврдува токму тоа (белким читам „добро“).

А интересен за „читање“ е и коментарот од македонска страна за „непристојниот“ предлог од шефицата на грчката дипломатија Дора Бакојани, за „плаќање“ на 75 милиони евра и постепено укинување на визите во замена за името. Непристоен? Тоа е „најблаго речено“. Станува збор за безобразие, па и елементарно невоспитание. Всушност, тоа е израз на немоќ, на тотална разголеност и подготвеност за…

Дипломатскиот одговор на Антонио Милошоски:

„Лесно е за Грција да се фали со туѓи европски пари, но нашиот коментар е дека ние не сме трговци, ние сме Македонци и ќе останеме Македонци, и тоа не зависи од грчките пари“.

Притоа додава дека Македонија останува на патот на евро- атлантските интеграции, а потврда за тоа е и потпишувањето на договорот со САД за продлабочена билатерална соработка на 7-ми мај во Вашингтон.

Инаку, оваа изјава тој ја даде по разгворот со претседателот на Парламентот на Канада, Питер Миликен, кој е во посета на Скопје. И Канада ја поддржува Македонија за прием во НАТО, но не сака да се меша во спорот со името со Грција, иако лани го призна уставното име на земјава:

„Канада не би требало да има видување за ова прашање. Очекуваме да
се постигне решение и Македонија да продолжи со аспирацијата кон НАТО.

Ве поддржуваме и ќе продолжиме да ве поддржуваме“.

Македонците од Канада ги поддржуваат македонските политичари што останаа на ставот за неменување на името, ја пренесе пораката на македонската дијаспора во Канада единствениот пратеник во канадскиот Парламент со македонско потекло, Луј Темелковски.

А што се однесува на „прифатливото“ име за јужниот сосед (всушност, кое се чини дека најмногу го посакува) , „Нова Македонија“, можеби треба да се размисли за наш компромис (што го сугерираше еден наш стручњак и аналитичар): „Нова Република Македонија“. Се разбира, без „придружен пакет“ кој директно атакува на националниот идентитет. Можно е тоа да го прифати Атина? „Меѓу редови“ секако не.