Денешниот 24- часовен генерален штрајк, со засега 8-мина повредени, сигурно нема да биде последен. Реакциите и отпорот на народот од ден на ден се се поголеми.

Во целата земја се паралзиирани многу јавни и приватни служби, како и фирми, а се случија и судири на демонстрантите со полицијата во текот на маршот во Атина.

Штрајкот го организираат двете водечки синдикални конфедерации во грчкиот јавен и приватен сектор- ADEDY и GSEE , кои имаат околу 2 милина членови. И вработените во атинското метро одржаа повеќечасовен прекин на работата во знак на солидарност, а тоа го направи и синдикатот кој ги претставува вработените во банките- OTOE, притоа нагласувајќи дека одбива каква било дискусија за намалување на платите. Денеска штрајкуваа и грчките новинари кои се исто така незадоволни од својата ситуација поради острите мерки на штедење.
Штрајкот е еден од најголемите во оваа година, а е организиран како одговор на работниците, службениците и пензионерите на се поголемиот товар врз нив од економската стабилизација и мерките на штедење.

Судирот во Атина го предизвикаа млади кои учествуваа во демонстративниот марш низ Атина. Со камења ги гаѓаа полициските сили, а тие одговорија со солзавец и шок- бомби.
Владата на Папандреу е со став дека мерките се единствен пат да се намали дефицитот во државниот буџет и предуслов да се добијат кредитите кои на Атина и ги ветија Меѓународниот монетарен фонд и европските финансиски институции, во износ од 110 милијарди евра.
Според многумина, Владината политика е без излез, само создава сиромаштија и невработеност, па се бара нејзина оставка.

Еве некои интересни согледби:

Државните службеници во Грција начелно можат да одат во пензија и пред да наполнат 50 години, а тоа предизвикува дефицитот на пензискиот фонд да расте побрзо одошто каде било во Европа. Реформите би требало да го отежнат заминувањето во предвремена пензија, но постојат и низа специфични правила. На пример, немажените или разведените ќерки на државни службеници, по смртта на двајцата родители, и натаму ја примаат нивната пензија. Таа повластица ја уживаат околу 40.00 Гркинки и само тоа ја чини државата 550 милиони евра годишно.

Вработените во Грција навикнале нивната плата да е само основа кон која се додаваат разни награди, па заработката на државен службеник може додатно да се зголеми дури и до 1.300 евра месечно. И тоа доколку знае да користи компјутер, знае странски јазик, но и ако не доцни на работа!

На другите Европјани особено им пречи навиката на Грците да делат не само 13-та, туку дури и 14-та плата.  Половина месечна плата се добива за Велигден, втората половина за годишен одмор, а 14-та плата се дели за Божик. Со мерките на штедење Владата веќе ги намали повеќето награди за 12%, а додатните плати за цели 30%, со што се надева дека ќе заштеди 1,7 милијарди евра.

Уште еден грчки „специјалитет“:

Обичај е кога за некој проблем постојат различни мислења и интереси да се формира посебен совет кој го решава. Бидејќи проблеми има многу, и советите не можат да се избројат. Посебно се истакнува советот кој управува со езерото Копијас, кое пресушило уште во 30-тите години на минатиот век, а што, се разбира, не им пречи на членовите на тој совет за својот труд и работа и натаму да примаат плата. Впрочем, како и повеќето од 10.000 „стручњаци“ кои Владата во Атина ја чинат повеќе од 100 милиони евра годишно. Најавено е дека најмалку 200 комисии или ќе бидат укинати или повеќето од нив споени во една.

Од околу 11 милиони жители на Грција, државата е работодавач за над половина милион, и покрај тоа што некои државни претпријатија создаваат со години големи загуби. Посебно се истакнува авиокомпанијата „Олимпик ервејз“, која со години не била дури ни на нула, но на вработените воопшто не им е лошо- и тие и нивните семејства имаат право бесплатно да летаат каде што ќе посакаат.

Државата е сопственик на 74 претпријатија и речиси во сите има многу повеќе вработени отколку што е потребно. На пример, во грчката државна железница има 9.000 вработени, а во 2008. имала 800 милиони евра загуба.

Освен САД, ретко која држава троши толку пари за одбрана како Грција. Во изминатите години беа издвојувани дури 6% од БДП, односно 14 милијарди евра годишно, од кои речиси 80% се трошок за персоналот и управата.

Меѓутоа, од друга страна некои државни службеници заработуваат многу помалку од нивните колеги во други земји на ЕУ. Така, учителите, пожарникарите или ѓубреџиите добиваат во просек 41% од она што за истата работа го добиваат нивните колеги во Германија.

Грчката влада во мај минатата година пропиша минимална плата од 740 евра, што е одвај доволно за живот. Платите надвор од Атина се уште помалку, а трошоците за живот се се повеќе слични на оние во Европа. Всушност, помеѓу „старите“ членки на ЕУ постои само една земја во која државните службеници добиваат помали плати- Португалија.

Предноста на ПАСОК на Јоргос Папндреу од 6 поени (според последните две анкети) пред стартот на предизборната кампања сигурно ќе се зголемува, а на крајот ќе биде недостижна. Големото незадоволство на народот, таложено со години, разгорено особено во последниве неколку месеци, не може да се „преврти“ со какви било предизборни потези и ветувања, најмалку националистички, па вонредните избори закажани на 4- ти октомври воопшто не се неизвесни.

Обрнувајќи и се на јавноста преу телевизијата, Караманлис потенцира дека политичката слика на земјата мора да биде „појасна“ и власта мора да спроведе низа мерки што ќе овозможат економско опоравување. Притоа, тој оцени дека 2010- та година ќе биде тешка и решавачка и оти народот мора да избере Влада која ќе може да ја извлече земјата од кризата. Нормално, не крие дека сака повторно власт „за да продолжи со мошне острите реформи“, а кои, предупреди, ќе бидат мошне непопуларни.

Се разбира, реченото е само параван за сопствената неспособност и обид да се спаси „што се може“, отфрлајќи лична вина за севкупните катастрофални состојби во земјата. Меѓутоа, не е само кризата таа преку која народот не може да мине (нештата треба да се гледаат и оценуваат во глобални рамки), туку и две други мошне „црни дамки“ на Владата на Караманлис.

Најнапред тоа се низата на корупционерски скандали. Поранешниот министер Аристотел Павлидес наводно примал мито за доделување на шпедитерски договори, а во минатиот октомври двајца министри поднесоа оставка откако беше утврдено дека државно земјиште му е отстапено на еден манастир на Света Гора во замена за помалку вредно. Пред тоа еден министер на трудот мораше да ја напушти функцијата кога беше откриено дека вработувал имигранти без социјално осигурување.

Втората работа се социјалните немири откако полицијата уби едно момче во декември минатата година, а 10 месеци подоцна не мируваат ниту екстремистите кои беа активни во текот на минатогодишниот бран на протести.

Треба да се има предвид и големото незадоволство од власта при справувањето со неодамнешните пожари што ја зафатија околината на Атина.

Аналитичарите и експертите сметаат дека одлуката за вонредни парламентарни избори е последица пред се на натрупаните економски проблеми и тешкотиите во спроведувањето на неопходните структурни реформи. Помеѓу нив доминираат јавната потрошувачка, која мора да биде драстично намалена и грчкиот дефицит кој годинава ќе изнесува помеѓу 5% и 6% од бруто националниот доход- а како членка на еврозоната земјата има обврска тој да не биде под 3%. Се посочува и на „пензионата бомба“- пари за пензии нема. Спасот е во нивно намалување или подигнување на старосната граница за заминување во пензија, а што е мошне непопуларна мерка особено во однос на последиците од кризата.

Многумина сметаат дека одлуката за вонредни избори е тешка, но неопходна. Тие станаа извесни по поразот на партијата на Караманлис на изборите за Европскиот парламент, а главната опозициона партија- ПАСОК на Папандреу предупреди дека во март идната година следуваат претседателските избори кои би можеле да прераснат во парламентарни.

Што се однесува, пак, на можниот резултат од изборите на 4- ти октомври годинава, се стравува да не се добие убедлив победник кој сам би составил Влада. Тоа би предизвикално нови избори и продолжение на политичката неизвесност.

Во наредните недели се очекува бурна предизборна кампања, а решавачки дел од избирачкото тело, на кој ќе се насочат сите партии, е тн. генерација „700 евра“. Се работи за млади луѓе со минимални плати кои учествуваа во декемвриските протести и немири поради влошувањето на економската ситуација.

Што се однесува на преговорите за името на нашава земја (постојано нагласувам: проблемот на јужниот сосед е „Македонија“, а не уставното име- Република Македонија), тие практично се замрзнуваат. Судејќи според најавите на ПАСОК, можно е „омекнување“ на ддосегашниот „тврд став“ на Атина и изнаоѓање на заемно прифатливо решение. Меѓутоа, со голема резерва и пред се како предизборен потег (а не дури со „олеснување“ и „навивачки тон“- како што пренесоа некои македонски медиуми) треба да се третира изјавата на еден од најблиските соработници на Папандреу, Андреас Ловердос (кој се смета за најверојатен нов шеф на дипломатијата доколку победи ПАСОК), за една веб страница – дека кога ќе дојде ПАСОК на власт ќе го реши проблемот со името и ќе им биде дозволено на „славомакедонските бегалци, кои ја напуштија земјата по Граѓанската војна, да се вратат, а враќањето на имотите да го побараат по судски пат“. Сегашните закони не дозволуваат враќање, освен на оние кои ќе се декларираат како Грци по род и националост.

Ловердос најави дека идната Влада на Скопје ќе му испрати порака на помирување, а не на конфронтација, и ја обвини Владата на Караманлис за ескалација на разликите во преговорите за името. Тој смета дека Дора Бакојани прави голема грешка оти не влегува во директни преговори со Скопје, туку остава посредникот Метју Нимиц да изнајде заемно прифатлив компромис (иако Привремената спогодба го налага токму посредувањето).

Некои македонски аналитичари грешат во оценките дека „спорот“ за името нема да биде „дежурна тема“ во предизборната кампања. Напротив, таа сигурно ќе биде една од „константите“ и главна во надворешно- политичката агенда на сите партии- и од позицијата и од опозицијата. Впрочем, надворешната политика во изминатите години и се сведе на проблемот на „разликите околу името“ со „Скопје“ и долгогодишните нерешливи спорови и судири со Турција и (за) Кипар. За сите други меѓународни прашања и проблеми или самата се „оддалечи“ или ја маргинализираа нејзините сојузници во НАТО и ЕУ.

Имено, Андерс Фог Расмусен по стапувањето на должноста на 1-ви август годинава на првата прес конференција изјави:

„Јас сум целосно посветен на политиката на отворена врата на НАТО. Но, членството не е право, земјите мора да бидат подготвени за него. Сепак, проширувањето на НАТО веќе ја покажа својата моќ да ја шири стабилноста и да промовира реформи. Очекувам дека тоа ќе продолжи за време на мојот мандат“.

Реакцијата на Атина (засега воздржаност, а преку медимуите „мала непријатност“) може да се оцени само како „продолжена“ на се поголемите притисоци во однос на нејзиниот проблем со името на Република Македонија (значи „Македонија“) кој таа, со посредна, но и непосредна помош и на македонски политички и медиумски медиокритети, успеа да го издигне на ниво на „билатерален“.

Генералниот секретар има строго дефинирани задолженија односно обврски. Не изнесува лични ставови, а само во извесна мера има „слобода“ при дефинирањето на приоритетите на алијансата. Следствено, оние што Расмусен ги соопшти при стапувањето на должност се заеднички дефинирани, а „заедничкото“ најчесто значи решение на „надеднаквите“, без оглед на консенсуалното обезбедување на еднаквоста. Што ќе рече дека „непријатноста“ на Атина поради заложбата за што поскорешен прием на Република Македонија е всушност јасен показ на нејзината веќе незавидна „еднаква“ позиција во НАТО, а која допрва, од ден на ден ќе се „усложнува“ се повеќе.

Мир во Авганистан, идно проширување на НАТО со поранешните советски републики Украина и Грузија и нова стратегија според која ќе функционира алијансата (најверојатно ќе биде донесена на самитот во Лисабон во октомври идната година; најавено е дека 12- мина експерти ќе работат на неа, а ќе ги предводи поранешната американска државна секретарка Медлин Олбрајт.)- се клучните приоритети на новиот генерален секретар на НАТО односно на неговите земји членки.

„Дојде моментот од теоријата да ја ’фатиме‘ практиката и да ја одредиме заедничката политика за натаму. Од последниот стратегиски концепт, пред 10 години, алијансата речиси се зголеми двојно и презеде мисии и закани, што не можеа да се замислат во тоа време. Време е да ја направиме оваа голема вежба“, потенцира Расмусен.

Од отворените прашања секако „најотворени“ ќе бидат состојбата на Косово и заложбите на земјите од Западен Балкан да се приклучат на НАТО, но и нормализирање на односите со Русија и зачувување на светскиот мир.

Инаку, Расмусен има 49 години, завршил воена поморска академија, се стекнал со магистратура по политички науки, а е специјалист и по социјална економија.

Што се однесува на Република Македонија, некои аналитичари сметаат дека тој ќе ја следи позицијата на неговиот претходник Јап де Хоп Шефер, но ги демантира со јасната порака при посетата на Атина. Уште на стартот од својот мандат тој го покажа и докажа континуитетот на својата 30- годишна политичка кариера (се смета и како негов природен талент)- да создава прагматични сојузништва и да наоѓа флексибилни начини да се дојде до компромисна одлука. Пораката на Атина е почеток на уште едно такво негово „создавање“. Таа не може да се процени како „нова страница“ за Република Македонија, најмалку некаква предност за неа или „нов импулс“ во преговорите за проблемот на јужниот сосед со името Македонија. Особено ако се има предвид дека и тој, како и „главните“, но и многу „споредни“ членки на НАТО, смета дека проблемот е билатерален (тоа го потенцира при неодамнешната посета на Приштина).

Како што информира атинскиот весник „То вима“, новиот генерален секретар на НАТО побарал од Атина да го реши спорот со Скопје околу името  за да може Македонија да се приклучи кон алијансата и да учествува во обучување на авганистанската армија. Тоа е потврдено и во соопштението што го објави неговиот кабинет по средбите со грчкиот премиер Костас Караманлис, шефицата на дипломатијата Дора Бакојани и министерот за одбрана Евангелос Меимаракис:

„Генералниот секретар потенцира дека Грција може да игра улога на лидер во рамките на Алијансата и ЕУ за да се постигне вистинска евро- атлантска интеграција за целиот Балкан“.

Расмусен истакнал дека приемот на земјите кандидати од Балканот многу ќе придонесе за стабилноста и безбедноста на овој дел од Европа. Побарал Данајската република (Грција) да покаже поголема отвореност за соработка со земјите кои учествуваат во мисијата во Авганистан, а очекува во неговиот мандат да се подобрат нејзините односи со сојузникот Турција.

Во наредниот период може да се очекува поголем притисок врз Атина отколку врз Скопје за решавање на „билатералниот проблем“. Бидејќи е очигледно дека до брзо решение нема да се дојде, може да се очекува и почеток на деблокирање на блокадата на приемот на Република Македонија во НАТО, која се покажа не само како „непродуктивна“, туку и спротивна на основните, темелните принципи на досегашната, се разбира и на новата стратегија на алијансата. Од друга страна, тоа не значи и „лесен прием“. Напротив, можно е да се бара нејзина „додатна подготвеност“, а имајќи го предвид ставот на Расмусен дека „членството не е право, земјите мора да бидат подготвени за него“.

Ако се изгуби (залудно) време досега, не е (пре)доцна сега- Република Македонија веднаш  „да даде на знаење“ дека, доколку и најавениот нов предлог (како досегашните) ја минува „црвената линија“ (за да се задоволи јужниот сосед), тоа ќе значи крај на разговорите- преговорите. Одамна укажувам дека е тоа неминовно. Решение на спорењето едноставно не е можно, па единствено логично е да се констатира жалење оти Република Македонија и покрај добрата волја не може да и помогне на Атина.

Има еден ново- стар „момент“ во позицијата на посредникот на Обединетите нации: тој по пропаѓањето на предлогот (кој, види чудо, беше добро решение не само за Данајците, туку „најдобро и единствено“ за некои домашни политички и новинарски медиокритети) се најде помеѓу две „црвени линии“. Македонската е одамна позната- решение кое треба да ги зачува идентитетот, дигнитетот и интегритетот на македонските граѓани, а така ја именува и својата Атина (исто така позната)- името „Северна Македонија“ да се употребува во односите со сите држави и меѓународни организации (што значи менување на македонскиот Устав, а тоа не е ништо друго освен мешање во внатрешните работи на друга држава!). Во таква „позиција“ решение едноставно не е можно. Исто така е очигледно дека „посредно“ и двете преговарачки страни го објавија она што е исто така одамна познато: дека Атина преку спорењето на името „Македонија“ всушност го негира- се бори против идентитетот на македонскиот народ во сета негова комплексност (јазик, култура, традиција, историја, милениумски континуитет на живеење на овие простори…).

Значи, ништо ново и во, односно по јунскиот предлог- пакет на Метју Нимиц. И досега (за претходните пакети) постоеше начелно позитивно изјаснување, но со сериозни забелешки и на Македонија и на Данајската република (Грција).

Иако македонскиот преговарач начелно позитивно се изјаснил, сепак на Нимиц му биле пренесени и сериозни забелешки за предложениот сет идеи. Како што изјави на брифинг за новинарите Дарко Ангелов, од кабинетот на шефот на државата, главните забелешки на Македонија се нотирани околу опсегот на употреба на името, а е повторено оти е важно да биде заштитен јазикот и националниот идентитет. Ново е нагласувањето (не е нов став)- „цврстата“ порака дека нема да се дозволи да се менува Уставот, ниту, пак, откажување од признавањето на постојното уставно име од страна на 125 земји.

Амбасадорот Јолевски на разговорите со Нимиц му ја пренел подготвеноста на Македонија и натаму активно да партиципира во преговарачкиот процес, а се со цел да се дојде до компромисно решение.

Негова изјава по вчерашната средба во Њујорк:

„Ние на оваа средба ја искористивме можноста да ги презентираме нашите ставови на начин што ќе овозможи овој континуиран дијалог да продолжи. Македонија е посветена активно да учествува во разговорите за името и очекуваме заемно прифатливо решение, кое треба да го зачува идентитетот, дигнитетот и интегритетот на македонските граѓани, и да се базира врз евроатлантските вредности и принципи на демократијата. Македонија ги исполни сите критериуми за да стане членка на НАТО и затоа нејзините граѓани со право очекуваат нејзино брзо интегрирање, бидејќи тоа го имаат заслужено и ги споделуваат вредностите на евро- атлантските институции“.

По средбата со данајскиот (грчкиот) преговарач Василакис (на 18- ти овој месец), Нимиц изјави дека Атина има сериозни забелешки, но не го отфрла во целост предлогот „Република Северна Македонија“ како компромисно решение за името. За неа е неприфатлива понуда која не предвидува име за севкупна употреба.

Нимиц за одделни грчки медиуми рекол дека неговиот последен сет идеи бил досега најизбалансирана и фер понуда што им ја презентирал на Скопје и Атина. Тој не се откажува од намерата решението да се бара околу предлогот „Република Северна Македонија“.

Меѓутоа, дипломатски извори во Скопје за весникот „Катимерини“ изјавиле дека кај македонските власти нема волја за тој предлог, но би можело сериозно да бидат разгледани предлозите како „Северна Република Македонија“ или „Република (Северна) Македонија“.

Грчки аналитичари оценуваат дека некаков прогрес не треба да се очекува, бидејќи Данајската република (Грција) влегува во предизборна атмосфера. Владата е сериозно разнишана, нестабилна, па може да има избори есенва или најдоцна во март.

Токму затоа мојот став (не само мој) за прекин на разговорите- преговорите добива на „тежина“: да не им се даде „в раце“ на Кареаманлис и Бакојани уште една „победа на цврстата дипломатија“, поткрепена со заканата (доколку Македонија продолжи да се „инаети“) оти, како што „успеа“ со членството на земјата во НАТО, ќе го спречи и добивањето на датум за почеток на преговори со ЕУ.

Аргумент повеќе:

Што има поголема вредност: признание на уставното име „Република Македонија“ од 125 земји во светот или блокирање на членство во НАТО и датум за преговори за членство во ЕУ и покрај исполнети услови?

Европа и САД конечно „ја открија Америка“: Данајската република (Грција) нема проблем со името на државата Република Македонија, туку со идентитетот на македонскиот народ! Поради ова најново „откритие“ Атина е дефинитивно срамно „разголена“, па единствен спас гледа во евентуалното убедување на своите сојузници и пријатели по изборите во јуни; дека токму тој- идентитетот е опасен за целата западна цивилизација, а не само за неа. Не сум убеден дека во тоа нема да успее, а што, пак, од друга страна, ќе значи или „поголема флексибилност“ на Македонија, која подразбира „компромис“ околу „македонски“ (јазик, култура, корени, блиско и далечно минато- историја, традиција…-идентитетот во сета негова комплексност) или спорењето на нејзиното име (не уставно) да продолжи се до идното прекројување на регионот- негово „стопување“ во „преоден“ европски дел.

Патем, нужно е, и за нас и за меѓународниот фактор, да се „расчисти“ следнава „валканица“ на Атина: таа нема „спор“ за името на својот северен сосед, туку „го спори“ неговото постоење со уставното име (не со FYROM- БЈРМ или некое „заеднички прифатливо“). Да имаш спор и да спориш е  сосема различно. Кој не знае или не разбира нека стори напор да научи, а може   и да најде некој да му објасни (не мора да биде многу учен).Она што се случуваше деновиве може да се назначи како жесток дипломатски притисок врз Македонија, а по повод почетокот на претседателствувањето на Ѓорге Иванов. Најнапред да се добие „јасна претстава“ за неговата позиција во однос на спорењето на Данајската република (Грција) на името на државата, ако може и да се „смота нешто“ како конкретно решение, а потоа и да се откријат „слабите точки“ по кои во непосредна иднина ќе може да се „удри“. Весникот „Катимерини“ тоа го оцени како „сериозно раздвижување на процесот за решавање на спорот за името“, во што, по изборите во Грција идниот месец, значајна улога ќе има и Вашингтон:

„САД нема да останат неутрален набљудувач, имајќи ги предвид зачестените изјави на високи американски претставници во последно време дека Македонија треба што побрзо да стане членка на НАТО. Атина засега чека да види каква ќе биде позицијата на новата американска администрација и колку активно ќе се се вклучи во решавањето на спорот за името“.

„Навтемборики“, пак, наведе дека Вашингтон го засилува притисокот врз Данајската република (Грција) и Македонија за брзо решавање на прашањето за името. Во тој контекст е и посетата на американскиот заменик државен секретар Џејмс Штајнберг на Атина и на Скопје. Штајнберг јасно посочи дека САД сакаат брзо решение за името и приклучување на Македонија во Северноатлантската алијанса.

Пораката на САД, заедно со јасниот став дека се работи за „спор за името“ и за ништо друго, е поттикнувачка за македонскиот државен врв и влева оптимизам. Не за негово брзо решавање, туку за дефинитивно надминување на тој апсурден „спор“ со алтернативно име на државата (ништо ново, постојат многу такви примери во светот- Грција, Хрватска, Црна Гора, Германија, Финска…) или, доколку не се престане со спорењето на идентитетот на македонскиот народ, преговорите да се прекинат и Република Македонија да нема пречки за влез во НАТО и ЕУ. И досега Америка ги поддржуваше напорите во рамките на Обединетите нации што поскоро да се најде прифатливо решение во „спорот“ за името, па е многу позначајно тоа што таа останува стратешки партнер на Македонија. Со други зборови, новиот претседател Барак Обама и неговата администрација остануваат доследни на континуитетот во надворешната политика, на интересот за регионот и Македонија во него. Тоа едновремено значи дека и ЕУ ќе мора да „корегира“ нешто во своето досегашно однесување како сојузник, партнер и пријател на Атина. Во тој контекст треба да се третира и „раздвиженоста“ на „клучните“ европски држави и Брисел.

Во разговорите во Скопје македонскиот претседател Ѓорге Иванов и премиерот Никола Груевски го информирале Штајнберг дека државниот врв има единствен став околу преговорите, постои целосна согласност за стратегијата, а по изборите во Данајската република (Грција) Македонија суштински (?!) ќе се вклучи во преговорите.

„САД навистина ги поддржуваат напорите на господинот Метју Нимиц со цел да им помогне на Република Македонија и Грција да дојдат до заедничко прифатливо решение и нашата главна улога тука е да го поддржуваме тој процес и да ги охрабруваме двете страни да дојдат до заедничко разрешување на овој проблем“, изјави Штајнберг.

Смирување на „топката“ од страна на Груевски:

„Во целиот изминат период правиме напори прво за претставување на нашата позиција, нашиот проблем којшто ни е наметнат од страна на Грција, лобирање во тој правец, и ние тука немаме изостанато. Така што оваа збиена агенда што ја видовте деновиве е една случајност. Така излегоа работите. Инаку, ние и претходно, во изминативе две-три години, постојано, секогаш кога имавме можност, се обидувавме да имаме активности коишто ќе и помогнат на Република Македонија“.

Штајнберг во Скопје допатува од Данајската република (Грција), каде што имаше средби со данајскиот (грчкиот ) државен врв- премиерот Караманлис и шефицата на дипломатијата Бакојани. Портпаролот на МНР Кумуцакос пред неговата посета изјави дека Атина не очекува нова американска иницијатива и нема показатели кои би укажувале на тоа.

Во врска со „повторното откривање на Америка“ (поволно за Македонија, но и за ЕУ!) најдециден беше американскиот амбасадор во земјава, Филип Рикер, појаснувајќи ја изјавата на заменикот- помошник државен секретар за Европа и Азија, Стјуарт Џонс- дека преговорите се водат само за името:

„Прашањето е за името и затоа се вика спор за името. Македонија и Грција треба да работат за да го разрешат тоа. САД ќе направат се што можат за да помогнат, преку процесот што се одвива во Обединетите нации под водство на амбасадорот Нимиц кој е многу активен. Чувме и од новиот претседател Иванов во неговиот инаугуративен говор дека има намера да работи во таа насок. Тоа е билатерален спор помеѓу Грција и Македонија и ние ги охрабруваме двете страни да работат напорно за да најдат решение. Решение со кое Македонија ќе ја исполни својата желба за влез во НАТО и ќе и помогне во аспирацијата за влез во ЕУ. САД и понатаму ќе останат во блиска соработка со Македонија која и натаму ќе ја има целосната американска поддршка. И донацијата од половина милион долари во опрема за поголема безбедноста на македонските граници е во таа насока“.

Потсетувањето на единственото „нешто“ што го спори Данајската република (Грција), „повторното откривање на Америка“, некои македонски аналитичари го оценуваат како „враќање во игра“ на Времената спогодба од 1995- та година. Што може да се протолкува како аналитичко „промашување“, па дури и како политички инфантилизам. Имено, таа ниту била, ниту е отфрлена односно напуштена за сега да се „враќа“, туку била и е прекршена од страна на Атина, а Македонија поднесе тужба пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг (конкретниот повод е блокадата на македонското членство во НАТО). Значи, доколку досегашните државни и политички македонски „врвови“ беа достојни и доследни, конзистентни и принципиелни, не ќе чекаа некој друг (САД) да потсети кое е „суштинското“ спорење, па преговорите ќе беа прекинати во оној момент кога „едната страна“ (како што е наречена Данајската република (Грција) во Времената спогодба) ја почна амбицијата да негира постоење на еден народ, на неговиот идентитет, а што претставува еклатантен пример на „реинкарниран“ наци- фашизам! Меѓутоа, бидејќи во случајов не е доцна за да биде предоцна, барем додека трае, неуспешниот американско- европски притисоко нуди извонреден отворен простор за последен чекор: или компромис- „флексибилност“ со понуда на алтернативно име на Македонија (може и избрано од неколку предлози со претходно изјаснување на референдум- но не мора), запишано во Уставот заедно со „Република Македонија“, или едностран прекин на преговорите (од македонска страна)!

Интересно, дури и Љубомир Фрчковски, кој во својата предизборна кампања како претседателски кандидат ветуваше (тврдеше) дека, ако биде избран, лесно ќе го реши „спорот“, сега „ретерира“ и укажува на „суштинското“ спорење на Атина:

„Во секој случај треба да добиеме гаранции, од Американците веројатно, или во резолуцијата која ќе ја замени резолуцијата со која сме примени во ОН. Во неа една реченица мора да стои, она што Нимиц и нивниот шеф на дескот за Балканот Фрид го повторија- дека за нив е неспорно постоење на македонски народ и нација – тоа да стои таму. Со таква гаранција, паралелна, ние го имаме задоволено нашиот витален интерес и можеме да одиме во договор за меѓународното име, онака како што без тоа би било ризично, морам да кажам. Ние ќе бидеме изложени на изведување на националноста од новото име (подвл.мое)“.

(За гарантирањето на идентитетот види го мојот текст објавен на овој блог под наслов  „Иденитетот не се гарантира, туку се богати и брани!“.)

Во рамките на европскиот „дел“ од офанзивата Брисел и Париз уште еднаш се обидоа да „притиснат“: најнапред Македонија да не го „провоцира“ јужниот сосед со споменик на Александар Македонски на плоштадот „Македонија“ (смешно е, дури ступидно „тежината“ на спорот да се сведе на еден споменик, како што беше исто, но требаше време да се разбере како такво и „тивко“ да се заборави именувањето на аеродромот во Скопје со „Аеродром Александар Велики“; а посебно ако се има предвид дека Бакојани веќе договори подигање на споменик на Александар во Ирак!); потоа „стариот бисер“ дека Македонија треба да го реши спорењето на Атина(?!), за на крајот да „поентира“ францускиот претседател со ставот дека е неопходно да се најде решение, а тоа не може да биде Република Македонија.

По средбата во Париз Груевки дипломатски го „спушти“ Саркози:

„Претседателот на Франција покажа волја да помогне процесот да се придвижи и да се реши за да може Македонија да оди напред. Тој сака да ја види Македонија да оди напред. Јас сум задоволен од неговите позиции, од неговите кажувања и искажувањето подготвеност да вложи повеќе напори во разрешувањето на тој спор и за влез на Македонија во ЕУ и во НАТО“.

Франција целосно ги поддржува европските амбиции на Македонија, што не е ништо ново. Впрочем, таа поддршка не недостасува ниту од Данајската република (Грција), но „само“ со променет идентитет на македонскиот народ. Француската поддршка беше потврдена и по средбата на премиерот Груевски со министерот за имиграција Ерик Бесон, кој јасно стави на знаење дека Париз ќе го поддржи укинувањето на визите за македонските граѓани што е можно поскоро.

Сепак, „светла точка“ во притисокот (се разбира не единствен) е јасниот став на Норвешка за евро- атлантската инеграција на Македонија без потенцирање на спорењето на името од страна на Атина. По средбите со претставници на македонското Собрание, претседателот на Парламентот на Кралството Норвешка, Торбјорн Јагланд, оцени дека интеграцијата „ќе придонесе за стабилноста и безбедноста во регионот“. Норвешка ја цени помошта што Македонија ја дава во мисијата на НАТО во Авганистан преку медицинскиот тим кој дејствува во областа во која се распоредени норвешките војници.

Во рамките на официјалната посета на Скопје тој ја промовираше кандидатурата за Генерален секретар на Советот на Европа (СЕ), истакнувајќи дека очекува поддршка од Македонија. СЕ е неопходен како организација затоа што ги поставува и ги вреднува заедничките вредности, без кои не ќе беа возможни ниту економската интеграција, ниту проширувањето на ЕУ по падот на Берлинскиот ѕид.

Во меѓувреме не мируваа и домашните медиумски „заговарачи“. Тенденциозно „громоглано“ најавија дека според изјавата на претседателот Иванов двојната формула веќе не е во „игра“! Иако и „најповршните“ проследувачи на спорот знаат дека таа е отфрлена многу одамна од страна на Атина. Нејзината реактуелизација од страна на Груевски односно Владата беше само една од варијантите која не „стаса“ ниту до преговарачот Нимиц. Во оваа смисла и во Брисел сосема јасен беше Ѓорге Иванов:

„Како што знам, предлогот за двојна формула беше во 2004- та или 2005- та година во преговарачкиот процес и тој беше отфрлен од грчка страна“.

Македонските медиумски „заговарачи“ не можат без шпекулации, па по првата средба на Иванов и Груевски посветена на името лиферуваа „заклучок“ дека токму „напуштањето“ на двојната формула како можен компромис е нова државна платформа. Малку ги „буни“ цврстиот став на советниците на Иванов, од кои посебно е потенциран на Ристо Никовски:

„Предлогот за името, Република Северна Македонија, апсолутно го игнорира и директно и индиректно го загрозува постоењето на македонскиот народ. Изворот на името на нашата држава произлегува од името на народот, а не од името на регионот“, изјави тој во емисијата „Резе“ на македонската телевизија Скајнет.

Никовски потенцира дека Македонија во решавањето на разликите околу името со Грција треба да се води од Времената спогодба и оти не смее да ја девалвира својата преговарачка позиција:

„Ние во Њујорк треба да разговараме точно по документот на Обединетите нации (ОН), каде прифативме да разговараме за разликата која постои, а тоа не имплицира никакво менување на нашето уставно име, додека тоа не се докаже дека е потребно. Никој тоа не го докажал. Досега во процесот на медијацијата на Метју Нимиц беше дозволено да се стават на маса работи кои немаат никаква врска со проблемот што го иницираше Грција, а се решава под покровителство на ОН. Компромисот на кој инсистираат САД и Европската унија и на кој можеме и ние да се согласиме мора да биде достоинствен“.

А како потврда на новинарската глупост, па и ограниченост односно неспособност за сериозно и сестрано промислување- аналитичност, чувме „старо- ново“ од еден „голем борец“ за итна промена на името, инаку искусен но „просечен“ новинар: дека „Северна Макдонија“ е најдоброто решение, и дури дека секој следен „што би бил искамчен од наша страна“ ќе било полошо од него!

Прво, нема ништо добро што не може да биде подобро, дури и моментно најдоброто (тоа е секогаш токму такво- моментно). Но најнапред треба секое нешто добро да се открие, оцени, процени како такво, да се сознае. Второ, во конкретниов „случај“ проблемот е во „искамчувањето“. Тоа едноставно не постои, а најверојатно така го „толкува“ досегашното пасивно однесување на Македонија, а кое треба да се напушти веќе на првиот преговарачки чекор. До кога таа ќе чека „едната страна“ или Нимиц да дадат предлог, односно друг да ја прекрсти? Зарем нема мислечки, идеен, интелектуален капацитет за сопствено не најдобро, туку најприфатливо преименување?

Инаку, за предлогот „Северна Македонија“ веќе пишував и го оценив како проблематичен. Најнапред затоа што имплицира постоење на уште 3 страни и нужност од нивно „навремено“ назначување- дефинирање (кои се Источна, Западна и Јужна?), а тоа значи и моментна поделеност на еден народ (во перспектива негово обединување). Не велам дека е тоа позитивно за Република Македонија, туку напротив. Кусогледоста односно глупоста, па и ограниченоста или непособноста за сериозно и сестрано новинарско промислување- аналитичност, е во тоа што во „Северна Македонија“, при недефинирање на другите три „страни“ на „цела“, денес не можат да живеат други освен „Северномакедонци“, кои говорат „северномакедонски јазик“, вредностите што ги создаваат се „северномакедонски“ итн. Нема други „страни“ затоа што до вчера (друго е прашањето  кога почнува „вчера“- веројатно од осамостојувањето односно независноста на Република Македонија) биле „некои“ што не можат да се наречат поинаку освен „југословенски“ (затоа и постојната само привидно апсурдна референца FYROM- БЈРМ)!

Колку за информација и предупреда: Западна, Источна (со Тракија) и Централна Македонија се наоѓаат во Данајската република (Грција). Тоа се 3 од нејзините 13 периферии односно покраини што го сочинуваат најголемиот регион- Егејска или Приморска Македонија, кој Данајците (Грците) го нарекуваат Македонија. Таа е најголемиот дел од етничка Македонија- 51% од нејзината географско- историска целост која со Букурешкиот договор од авуст 1913- та година е поделена: на Грција и е подарена Јужна (Егејска Македонија), Бугарија ја добила Источна, а Србија Северна и Средна (Вардарска Македонија). Подарокот го направиле големите сили (познато е кој), а по завршувањето на Втората балканска војна.

Некои новинарски политички, поточно политикантски дилетанти никако барем малку да се „смират“. Aко не можат да го контролираат својот дилетантизам, барем да не го откриваат толку често и наметливо што веќе  станува неподнослив. За жал, медиумите на кои се појавуваат, во кои се вработени, не ни помислуваат дека поради нив рејтингот им е низок, не се третираат и прифаќаат сериозно.

Најновиот дилетантски „бисер“ е прашањето кое го поставуваат, а оној од кого бараат објаснение со право не смета дека треба да го даде: што е тоа разумен компромис? Со додатно: дали тоа значи и промена на името? На нужноста од разумен компромис  потсети (не е негов „автор“, бидејќи е тој имплицитно предвиден со Привремената спогодба) претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов.

Одговорот (не објаснението) на Иванов:

„Тоа е разумен компромис. Не можам да ви објаснувам, сфатете го. Веројатно како новинар треба да знаете за што станува збор во преговорите. Јас не можам да ви објаснувам сега. Видете, не зборуваме за промена на името. Ве молам проучете го проблемот со преговорите што ги водиме со Република Грција и тогаш ќе можам да ви одговарам на прашањата“.

По средбата со лидерот на ДУИ, Али Ахмети, не беа дадени подетални информации, што се чини дека станува вообичаено за претседателот (однос и стил). Тоа, пак, некои новинари ги прави прилично нервозни, па „неофицијално“ шпекулираат со ноторни  и тенденциозни лаги од „блиски извори“. На пример дека „Иванов веднаш на почетокот се заблагодарил за гласовите на ДУИ, со што бил обезбеден и цензусот“(?!). „Ставот“ на ДУИ бил дека гласовите ги добил „од строго контролираните гласачи и оти толку можеле, бидејќи не понудил во кампањата повеќе за Албанците“.

Во однос на разумниот компромис при решавањето на спорењето на името на земјава од страна на Данајската република (Грција), изјавата на Ахмети е очекувано „стандардна“:

„Македонија е интерес и на Албанците и ние како заедница се солидаризираме со нашите сограѓани. Заинтересирани сме ова прашање да се реши во интерес на сите граѓани на Република Македонија“.

Бидејќи пред вчерашната средба е познато барањето во кабинетот на Иванов да има место и за Албанци интелектуалци, договорот за тоа нема никаква ексклузивност. Па и тоа дека наводно Ахмети побарал тоа да бидат функции кои се значајни за албанските прашања, но нема да инсистираат на партиски решенија.

А во однос на разумниот компромис само сосема накусо, без обид да го „толкувам“ Ианов (нема што да се толкува): тој не се однесува на промена на името на земјава (не  уставното име), туку на се она што досега беше во „придружен пакет“, а пред се барањето за промена- (само)губење на идентитетот на македонскиот народ (корени, историја, традиција, култура, твоештво…). Зарем е разумно тоа да се бара како компромис или „флексибилност“ на Македонија?

Едноставно, инсистирањето на разумен компромис е всушност порака до Атина дека посегањето по идентитетот е неразумно. Меѓутоа, од друга страна, не треба да се биде наивен и да се очекува од неа да прифати „проблемот“ да се сведе само на промена на името (што не би претставувало проблем- види го текстот на овој блог „Уште еден неуспешен американско- европски „фронтален притисок“ за името“). Доволен „данајски сигнал“ е инсистирањето новото име (со географска одредница) да биде единствено, за меѓународна, но и внатрешна употреба (уставно).

„Просто“ прашање за новинарските дилетанти: кој народ (ќе) живее во „Северна Македонија“? Може и ова: дали знаат за некоја постојна држава во светот која е наречена „географски“, а не според народот (во нашиот Устав „мнозинска заедница“) кој живее во неа (не според народи или според некое- некои малцинства)?

Разумниот компромис мошне прецизно го „дефинира“ советникот на претседателот Иванов, Ристо Никовски (во емисијата „Резе“ на Скајнет телевизија), а во врска со „прифатливото“ име „Република Северна Македонија“:

„Предлогот за името, „Република Северна Македонија“ апсолутно го игнорира и директно и индиректно го загрозува постоењето на македонскиот народ.

Изворот на името на нашата држава произлегува од името на народот, а не од името на регионот.

Ние во Њујорк треба да разговараме точно по документот на Обединетите нации (ОН), каде прифативме да разговараме за разликата која постои, а тоа не имплицира никакво менување на нашето уставно име, додека тоа не се докаже дека е потребно. Никој тоа не го докажал“.

Дека она што го тврдам за јужниот сосед подолго време- во тек е завршната фаза на „разголување“ (дури станува непријатно да се гледа оти е премногу грдо), потврди уште еден никако маргинален политичар. Пред три дена, при посетата на нашава земја, пратеникот во Европскиот парламент Нирџ Дива изјави:

„Со голема сигурност можам да ви кажам дека Грција нема големо лоби во Европа. Грците гледаат како им се смееме за тоа колку смешни излегуваат по ова прашање. Ова не е зрел одговор од зрела администрација за прашања од стратешка важност за нашата глобална безбедност и добрососедска политика.

Македонските сили во моментов служат во Авганистан, го признаваме придонесот на македонските војници во борбата против тероризмот и дрогата и затоа сметаме дека грчката реакција е незрела“.

А сериозно разнишаниот Караманлис уште еднаш ја потврди својата политичка дебилност, овојпат и како кловн- историчар. Според весникот „Нафтемборики“, тој побарал Скопје да ги прекине обидите за искривување и ново пишување на историјата(?!):

„Пасошот за евроатлантските институции бара сложено име со географска одредница, што ќе важи за сите. И одговорноста за тој пасош е на Скопје“.

Уште додал дека дошло време за изнаоѓање на решение што нема да се потпира врз национализам и омраза.

Вчера, пак, имавме можност да чуеме- прочитаме изјава и на директорот на Меѓународната кризна група за Балканот, Питер Палмер. Изјавата за Би- Би- Си на македонски јазик може да се оцени какомошне коректна, но и досега многупати слушната- прочитана од други:

„Мислам дека спорот мора да се реши. Очигледно, состојбата во последниве неколку години е многу полоша отколку претходно. Пред се зашто Грција јасно ја прекрши Привремената спогодба. Никој не очекуваше до пред крајот на 2007- ма дека таа ќе го стори тоа. Ако се придржуваше и понатаму, спорот ќе можеше до одредено ниво да се премости – Македонија ќе влезеше во НАТО и ќе продолжеше кон ЕУ интеграциите.

Искрено, и без решение за името, Грција треба да престане да ја блокира Македонија. Но, тоа треба да се разреши. Мислам дека е прилично јасно какво решение може да се најде – дека македонската страна прилично јасно стави на знаење дека е подготвена за компромис за името, но грчката стана треба да го признае македонскиот идентитет и јазик“.

Палмер мисли дека не е решение што Македонија ова прашање го води пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг:

„Мислам дека тоа нема да го реши проблемот. Ја разбирам фрустрацијата на македонската Влада. Мислам дека е можно, не можам да тврдам дека Македонија ќе има силен случај. Но засега, додека Судот не донесе одлука, целиот напредок е блокиран. Не можам да ја критикувам Македонија за ова, сите земји имаат право да го сторат тоа, но не знам колку е тоа политички добро. “

Што се однесува на визната либерализација, Палмер смета дека Грција не може да ја блокира Македонија, но има замор кај ЕУ во однос на ова прашање.

Синоќа уште едно папагалско тврдење на Александар Маљас, на конференцијата „Довршување на американската мисија на Балканот“, што ја организираше влијателниот Центар за стратешки и меѓународни студии во Вашингтон: дека „Република Северна Македонија“ е прифатливо решение во спорот за името.

„Официјална Атина се залага за името ‘Република Северна Македонија’“.

Дипломатски извори забележуваат дека Маљас зборува за името, а не за опфатот на користење на терминот „македонски“. Токму официјалната грчка политика проблемот го третира како повеќеслоен- проблематизира идентитет, назив на јазикот, бара промена на Уставот…

Македонскиот амбасадор Зоран Јолевски ја повтори подготвеноста да учествува во преговорите под покровителство на ОН, но нема да дозволи да се чепка во идентитетот:

„Како што демонстриравме на самитот во Букурешт, можевме да прифатиме уште еден компромис, но предлогот на посредникот на ОН Метју Нимиц беше отфрлен од Грција.

Во основа, Грција ги зголеми барањата. А ние се плашиме дека и понатаму ќе ги зголемуваат. Па се поставува прашањето: дали ќе запрат? Затоа што, драги пријатели, достоинството и идентитетот на една цела нација е во опасност и не може да се компромитира“.

Она што се случи синоќа во Охрид- испишување на навредливи графити на данајски (грчки) автобуси,

Што се случи во Охрид?

Засега непознати лица со спрејови во разни бои испишаа националистички и вулгарни пораки на три автобуси (за организиран туристички превоз и престој на туристи поврзан со верскиот празник Прочка) со ознаки на Данајската република (Грција): „Јунајтед Македонија“, „Александар Македонски“ и „Фак Грис“. Притоа, непознатите пишувачи оштетиле еден од автобусите.

Како што соопшти МВР, инцидентот се случил во неделата помеѓу 18,45 и 20 часот. Данајските (грчките) туристи биле шокирани, а дел од нив на лош македонски јазик изјавиле дека поради овој инцидент „нема по добро да го паметат Охрид“ и оти ваквите работи не придонесуваат за нормализација на односите помеѓу двете земји.

Граѓаните и локалната самоуправа на Охрид го осудија инцидентот кој, според нив, ќе влијае негативно на туристичкиот имиџ на градот.

Градоначалникот Александар Петрески, кој во името на своите сограѓани испратил писмо со извинување до Канцеларијата за врски на Грција во Република Македонија и до грчкиот конзулат во Битола, смета дека инцидентот не е случаен, зад него не стојат граѓани на Охрид и очекува од надлежните органи во најкус можен рок да ги пронајдат сторителите.

Во реакцијата на Општината Охрид и Советот на општината се потенцира дека Охрид како туристичко место треба да очекува повеќе гости, особено од странство, а притоа да ја искажува традиционалната гостопримливост за тие да дојдат повторно.

„Охрид е град на туризмот, и духовниот и црковниот, па оттука ваквите испади ги означуваме како отворена антипропаганда за нас како град, како општина и како Република. Конечно, треба да се сфати дека туризмот и празнувањето верски празници нема никаква допирна точка со дневната политика“.

Изутрината гостите од јужнососедската држава со засилено полициско обезбедување, кое самите го побарале, го напуштија Охрид.

Очекувана брза реакција од Атина:

Министерството за надворешни работи го осуди инцидентот. Портпаролот Јоргос Кумуцакос изјави дека ваквите настани „кои, за жал, влијаат негативно во комуникацијата помеѓу народите, се видлив резултат на национализмот и на нетолеранцијата против Грција, која свесно се поттикнува во последно време во Скопје“. Тој ги повика властите да ги заштитат грчките граѓани кои ја посетуваат земјата и да ги пронајдат и казнат виновниците за иницидентот. Данајското (грчкото) МНР ги предупреди своите граѓани да бидат многу внимателни при престојот во Македонија.

(Уште еднаш ќе потенцирам дека, по неколкуте инциденти, унижувачки, па и агресивни однесувања (напади) врз македонски граѓани, во Данајската република (Грција) немаше никаков коментар, а камо ли осуда. Напротив, беа целосно премолчени, игнорирани дури и од тамошните медиуми.)

Данајската (грчката) амбасадорка во Скопје, Александра Пападопулу, исто така се „затрча“. Денеска во македонското Министерство за надворешни работи врачи официјален протест.

Во реакцијата на изјавата на Кумуцакос, македонското Министерство за надворешни работи ги отфрли во целост оценките за национализам и нетрпеливост, нагласувајќи дека станува збор за крајно несоодветна и пренагласена реакција, мотивирана пред се од дневно- политички потреби на грчките власти. Притоа потсети на десетина слични инциденти во Грција, во кои беа оштетени возила на македонски граѓани, нагласувајќи дека апелот на грчките власти е непотребен.

Инцидентот го осуди и премиерот Никола Груевски. Во одговор- коментар на новинарско прашање, дека наводно властите во Атина апелирале до своите граѓани да не доаѓаат во Македонија, тој потенцира:

„Жалам за тој инцидент, тоа не е добра работа и го осудувам, кој и да го направил. Но нема потреба за таков апел, зашто ако така гледаме, нашите граѓани се постојано изложени на такви притисоци и чкртања на возила. Не сметам дека тоа го порачала грчката Влада или дека е организирано. Во секоја држава има поединци кои ќе направат нешто, но така не се решаваат проблемите. Јас сум за нивно решавање, но не на таков начин. Така можеме да си одмогнеме, а не да си помогнеме“.

Инцидентот во Охрид го осуди и европратеникот Ерван Фуере.

Македонското МНР и овојпат настапи конструктивно, за разлика од данајското (грчкото). Не само што го осуди инцидентот, туку предложи нешто што лично не верувам дека ќе биде прифатено, токму имајќи го предвид данајството на властите во Атина (кое може да се стави во равенство со наци- фашизмот): да се формира мешовита македонско- грчка комисија која ќе ги разрешува инцидентите, како оној со испишаните пароли на грчки автобуси во Охрид, но и многуте кои се случуваа со наши граѓани во Грција. Таа треба да биде составена од надлежните органи за безбедност и транспорт на двете држави, а ќе има задача „заеднички и со блиска соработка да врши превенција и да ги разрешува ваквите и слични инциденти во иднина“.

Дали ваквиот предлог, што едновремено претставува чекор и кон подобрување на билатералните односи кои и се поставуваат како услов на Република Македонија (со сите соседни земји), ќе биде премолчен од сојузниците и пријателите на Данајската република (Грција) во ЕУ и НАТО? Многу веројатно.

Само политички и новинарски шарлатани и дегенерици, платени или не сеедно, можат да смислуваат вакви и секакви други за само и само да „лаат“ против својот (внатрешен) непријател- власта, како гладни кучиња за, пред или по фрлена коска.

Можам да приведам многу други. Неодамна предупредив на еден кој добро „му дојде“ на „меѓународниот фактор“, по што (простете на нескромноста) истиот тој брзо го заборави. Потоа „авторите“ почнаа да го молчат, се правеа на удрени како да го смислиле- измислиле некои други, се додека „сам по себе“ не се заборави: политичкиот дијалог. Идиотизам, а не незнаење, затоа што само шарлатани или дегенерици можат да „стокмат“ такво нешто, да не знаат или да не се „сеќаваат“ дека дијалог е разговор на двајца, а не на сите релевантни партии во позицијата и опозицијата. Да беа нормални, власта ќе ја обвинуваа за политички монолог, сеедно дали ќе најдеа или не аргументи за тоа. (Патем, никогаш досега, во изминатиот – се уште?- транзициски период, во Република Македонија немало толку многу политички разговори и консултации на власта со опозицијата. Ама не политички дијалог, бидејќи не верувам дека таа има време за тоа.)

Секој идиотизам или мора да се третира сериозно, да се „разголува“ докрај, до „гола кожа“, единствено поради последиците, сеедно дали се мали или големи. Особено кога се работи за уривање на меѓународниот углед и достоинството на државата од една, и нејзината  актуелна позиција од друга страна. Обвинувањето на власта од страна на опозициони политички и новинарски дегенерици или шарлатани дека врши „антиквизација“ на Република Македонија е мошне сериозно токму поради тоа, а ако го дадеа свесни и одговорни политичари и новинари ќе мораа да одговараат пред народот, односно пред „судот на правдата и честа“.

„Антиквизација“ на една држава значи процес на целосно враќање во далечното- античкото време: општествено- политичко (уредување), просторно- географско, културно- историско и секакво друго, односно на севкупното живеење на народот во неа. Конкретно, тоа би значело враќање или барање за враќање на целоста на територијата на Античка Македонија (види карта), заживување и реконструкција на антички градови во нејзини рамки (на пример на „откопаните“ Хераклеа и Стоби), на животот и обичаите во нив, заживување на сите оставени, запишани, откриени, откопани траги итн, повторно воведување на јазикот и писмото на античките Македонците (откако ддокрај ќе се откријат) итн.

Што направи (веројатно под притисок веќе нема да прави) Владата на Никола Груевски како „антиквизација“ на Македонија (барем да го нарекуваат почеток на процес). Ќе цитирам некои делови од еден извонреден текст на Д- р Васко Наумовски, токму под наслов „Антиквизација“ (кој најверојатно дегенериците или шарлатаните не го прочитале; во спротивно, без оглед на нивното ментално односно „мисловно“ ниво, веднаш би замолчиле и би се правеле дека „не се од овде“):

„Приказната е за некаков процес на наметнување на нова свест кај народот, негирање на словенските елементи во потеклото, и „антиквизација“ на историјата. Не се сеќавам дека некој јавно се одрекол од словенските корени, дека ги негирал светите Кирил и Методиј, светите Климент и Наум, или, пак, царот Самуил. Но веројатно тоа е единственото нешто што може да се наметне како обвинение.

Критиките се однесуваат на плановите за изградба на споменици, именување на објекти со имиња на историски личности, веење на шеснаесеткракото сонце од Кутлеш од страна на граѓаните итн. Секоја од нив со сопствено објаснување“.

Тоа е таа „антиквизација“. Од друга страна, досега не сме чуле за “НОБилизација“ или „партизанизација“ („титоизација“) во сиот изминат период, од ослободувањето од фашизмот до денес (и денес најдолгиот булевар во Скопје се вика „Партизански одреди“, а никому, па ниту на актуелната власт не и паѓа на ум да го преименува), за „албанизација“ (споменична, не тековната која никому не му пречи) со споменикот на Скендер- бег (ист таков, со исти димензии и во центарот на Тирана и во центарот на Приштина).

За разлика од европските и светските метрополи, во кои има и апстрактни и „конкретни“ споменици на секој чекор, во Скопје кој, за жал, воопшто не личи на тоа, особено во централното подрачје, можат да се избројат со прстите од едната рака. А се напаѓаат централната и локалната власт дека во ова кризно време (за уметноста воопшто, во конректниов случај вајарството, кое не е кризно?) дека се „намерачиле“ да изградат обележја со личности од сите историски периоди – од антиката до денес. Притоа, како што изјави- објасни на неколку наврати премиерот Груевски, најголем дел од нив се однесува токму на поновиот дел од македонската историја, а не на антиката. Несфатливо дегенско, „вондимензионално“ е тврдењето (објавено од „Гардијан“- види подолу) дека споменикот на Александар, што треба да се постави на плоштадот „Македонија“ е готов и е висок 30 метри, а ќе „пеел“ песни на Тоше (?!). Да, се мисли на младиот поп- пејач Тоше Проевски кој на 26- години го загуби животот во сообраќајна несреќа.

Може да се каже дека „антиквизацијата“ навистина се подразбира дегенски, сведувајќи ја само на едно, се разбира најсветло, најзначајно име за античкиот период (не само за античка Македонија), личноста што е одамна дел од светското цивилизациско наследство, „плус“ неговиот татко: Александар Трети Македонски. Притоа е многу важно да се потенцира дека Македонија никогаш не претендирала, ниту претендира тој да биде ексклузивно „нејзин“. Таквата претензија многу „потранспарентно“ ја покажува и докажува Данајската република (Грција). Дали сте го забележале нејзиното „неофицијално“ знаме со главата на Александар? А токму веењето на знамето со македонското сонце од Кутлеш го сметаат за антиквизација и, се разбира, провокација на јужниот сосед, со што се согласуваат со него, значи се во сојузништво.

Наумовски потсетува дека „виновници“ за тоа се сите пратеници кои во 1992- ра го усвоија тој симбол за државно знаме, вклучително и тогашните министри во Владата (на СДСМ) и тогашниот претседател на државата (Киро Глигоров), кои со гордост се заколнуваа и се поклонуваа пред него:

„Со Александар се гордеат и во Грција, но и оние од Египет, и од Иран, и од Ирак. Во согласност со неговите патишта, со неговото име не треба да се именува само патот низ Македонија, туку сите патишта што ја поврзуваат Европа со Азија, длабоко низ Блискиот Исток, до Египет. По својата суштина, тој не е делител, туку обединител“.

<!– /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:”"; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:”Times New Roman”; mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} –>

< ![endif]–>А деновиве во Атина одново се разви полемика за идејата статуа на античкиот крал да краси еден од нејзините плоштади. Грчките научници се против оти сметаат дека тој во Атина дошол како војсководец и освојувач и не заслужува негов споменик да се постави на плоштад во централното градско подрачје на грчката метропола. Тие засега успешно одолеваат на политичкиот притисок од властите.

Како што објави британскиот весник „Гардијан“, вербалната војна трае подолго време. Статуата била изработена уште во 1972-та година, а од Министерството за култура била земена пред 17 години. Оттогаш таа лежи во депо прекриена со прашина. Желбата на грчките политичари статуата да ја види светлината на денот особено се засилила по најавите дека македонските власти планираат да постават статуа на античкиот крал на скопскиот плоштад.

Весникот цитира изјава на претставник на скопската локална власт, кој информирал дека статуата на Александар Велики на коњ ќе се наоѓала во центарот на фонтана од која ќе се слушале песните на Тоше Проески. Споменикот ќе се викал – пејачка статуа. И дека со тоа Македонија ќе им оддаде почит на двајцата синови „на начин каков што Грција никогаш не може ниту да замисли“.

Што се однесува на Филип Втори, веројатно многумина не знаат дека со него се гордеат (дури) и Бугарите, бидејќи тој го има изградено и денес еден од најголемите градови- Пловдив (Филипов).

Прва одлука на Владата на Груевски е именувањето (не преименувањето) на аеродромот во Скопје во „Александар Македонски“. Нашите „борци против антиквизацијата“ им дадоа убав „штоф“ на оние од Брисел (по „политичкиот дијалог“) тоа да го наметнат како „пречка“, веројатно и нов „бенчмарк“, зашто Данајците (Грците) ептен ги иритирало. Да потсетам, пред десетина години тие го преименуваа (не го именуваа) аеродромот во Солун во „Македонија“, а не паметам дека тогашната наша власт се „иритира“ и реагираше поради „македонизација“. А и тие, „Бриселците“, забораваат дека во најновите (неколку) предлози на Нимиц за решавање на проблемот што Данајската република (Грција) го има со името Македонија (повторувам по којзнае кој пат: не се работи за спор, најмалку за „билатерален“, зашто ние ништо не спориме кај јужниот сосед) се потенцира дека врз терминот „македонски“ (вклучително и „античко- македонски“) ниедна страна не може да има монопол.

За именувањето Коридорот 10 (и тоа не е преименување, макар што…) подолу во овој текст, а во продолжение цитирам подолг (како целосна согласност), завршен дел од текстот на Д-р Наумовски:

„Значи, се доведуваме во ситуација во која целиот свет може да и оддава почит на античката македонска цивилизација, освен Македонија. Го чекам моментот кога овие „спасители“ на словенството ќе ги обвинат и продуцентите на оној британски квиз за кои Александар потекнува од Македонија, а не од Грција.

Македонија е веројатно единствената држава каде што видни интелектуалци, политичари и новинари се потсмеваат на спомнувањето на сопствената татковина во Библијата, како и на нејзиното културно, историско и цивилизациско наследство. Се прашувам што ли ќе направеа историчарите и интелектуалците на Ирска, Луксембург, Естонија или на Словачка ако нивните земји беа во Библијата, или, пак, доколку имаа некој сличен на Александар во нивната историја.

Додека другите држави прават од ништо – нешто, градат споменици на луѓе и се гордеат со настани што имаат само локално или национално значење, нам ни се негира правото да им оддаваме почит на оние што се дел не само од македонската, туку и од светската историја, оние за кои се изучува на часовите по историја во сите училишта во светот, оние за кои знаат сите.

Уште многу пред денешниве антиисторичари, првата асоцијација за името Македонија е Александар Велики и неговиот печат врз историјата. Негирањето на постоењето на макар и најмала врска на Александар со Република Македонија секако е дел од напорите за создавање на перцепцијата дека денешната Македонија нема никаква врска со античката, а со тоа и нема право да се нарекува токму така – Македонија. Тоа е и основната идеја зад предлозите од типот „Нова Македонија“.

Не случајно, оние што го негираат македонското наследство од антиката се истите оние што повикуваат на широкоград компромис со Грција, дури и тој да значи обезличување на нашиот идентитет. Барем се доследни“.

За Коридорот 10. Дали се сеќавате како се викаше „од Триглав до Гевгелија“? Се уште не е „заеднички“ преименуван (мислам на договор помеѓу сите поранешни југословенски републики низ кои минува): автопат „Братство и единство“. Се разбира, во меѓувреме, тој во најголем дел е реконструиран, деловите во одделните бившојугословенски републики, со финансиска помош од ЕУ поради „европското“ значење, а Македонија веќе 5 години чека да стартува изградбата на новиот дел во близина на Демиркаписката клисура, со што постоечкиот ќе стане локален, односно алтернативен пат. Треба да се гради и со европски пари. Идејата е да се зголеми брзината на проток на патници и безбедноста. Проценето е дека 20-те километри ќе чинат од 150 до 200 милиони евра. Главната клучка каде што автопатот ќе се поврзува со сегашниот пат за Данајската република (Грција) е селото Смоквица. Надлежните се уште не избрале дали новата делница ќе минува непосредно по текот на реката Вардар или низ планините кај клисурата што е поскапа варијанта.

Делот од Коридорот 10 кој минува низ Македонија (значи не целиот) Владата на Македонија го именува „Александар Македонски“, а Атина поради тоа го откажа својот дел од ЕУ финансиите (50 милиони евра).

Што се однесува на именувањето, може да се изнесат аргументи и за и против. Јас лично порадо би го именувал со името на учителот на Александар и големиот антички мудрец, кого Атина не го признала за свој сограѓанин иако бил нивни сожител со децении- Аристотел.

Зошто е ступидна и безначајна (без никаков ефект) реакцијата на Атина? Одговорот мошне лесно ќе го најдете на Интернет:

Најнапред, затоа што со изградбата на Коридорот 10 (со меѓународна ознака Е-75) се воспоставува функционирање на сообраќајот на правецот Север- Југ и вклучување во мрежата на современи европски сообраќајници и мрежи на автопатишта (значи не само, дури најмалку македонски). Е-75 спаѓа во позначајните европски патни правци. Тој е дел од групата на тн. ТЕМ патишта (Trans Europian Motorways), која за една од целите ја има поврзувањето на студените и топлите мориња на Европа. Со други зборови, за јужниот сосед изградбата на делницата што минува низ Македонија е од круцијално значење.

Денеска во Скопје претставникот на Европската комисија Џонатан Шил, инаку директор за транспорт и врски во ЕК, не сакајќи да навлегува во политичките моменти на спорот, изјави:

„Тоа беше одлука на македонската Влада (се мисли на именувањето) и таа предизвика одредени последици во однос на финансирањето. Одредени средства, кои беа предвидени за овој коридор, ќе треба да се најдат од други извори“.

Се разбира дека ќе се најдат.

Да спомнам дека преговорите помеѓу ЕУ и земјите од Западен Балкан за воспоставување на транспортна заедница започнаа во јуни минатата година. Договорот ќе помогне регионот сообраќајно да се интегрира со Европа и да ги усогласи правилата за безбедност, заштита на животната средина и услугите. Според Европската комисија, нема пречки Македонија да биде дел од овој систем.

Во меѓувреме, деновиве, од претставник на опозицијата (СДСМ) чувме дека Владата на Груевски наводно „се откажала од натамошна антиквизација“. А кога била за? Да не се откажала таа од таквиот идиотизам, на тој начин оградувајќи се од сопствените членови и ним блиските новинарски дегени?

Се бројат деновите, можеби и часовите до поразот, конечниот пад на Владата која веќе предолго е на „стаклени нозе“.

Во знак на поддршка на синдикална активистика која е повредена во напад на една банда во Атина се одржа протестна прошетка. Како што јави Би-Би-Си, таа минувала мирно се додека демонстрантите не почнале да се разидуваат. Притоа, некои од нив нападнале полицајци кои ја обезбедувале зградата на Министерството за труд, а оштетиле и неколку банки и ресторани. Полицијата возвратила со солзавец и шок бомби.

Потсетувам, во декеври минатата година во Данајската република (Грција) се случија серија на масовни протести во повеќе градови, кои траеја со денови, ја парализираа државата. Тие продолжија неколку дена по Нова година, а најновиве покажуваат дека ситуацијата и натаму е напната.

Деновиве протестираат земјоделците со барање да се гарантираат цените на нивното производство, компензации за штетите од лошото време и уредување на нивните долгови. Со трактори и земјоделски машини се блокирани повеќе правци во државата, а автопатот помеѓу Солун и Атина во регионот на Темпи, Никеа и Микротивес вчера беше затворен. Тие се поставени и на првиот километар од патот помеѓу Јаница и Солун, како и на влезот на Кукуш и на граничниот премин со Македонија, Евзони. Затворени се граничните премини Промахон и Ексохи кај Серес и Драма. Блокади има и на граничниот премин Кипи во областа Еврос, на границата со Турција.

Единствено слободен за проток на патници и стока помеѓу Република Македонија и Данајската република (Грција) е граничниот премин Меџитлија.

Владата во Атина предложи пакет од 500 милиони евра за помагање на фармерите, но тие предлогот го отфрлија со објаснување дека овие средства не им ги решаваат проблемите.

Најавено е дека од утре на протестите ќе се придружат и сточарите. Ќе го блокираат Коринтскиот канал со што ќе го отцепат континенталниот дел на земјата од полуостровот Пелопонез. Планирана е и блокада на мостот Рио-Андирио. Тие ја информираа Владата дека сакаат по 50 евра за секоја овца и по 250 евра за крава, а исто така и компензации за летната суша, како и контрола врз пазарните цени на сточарската продукција.

На блокадите низ целата држава се противат трговците и превозниците.

Во центарот на Атина, пред зградата на Универзитетот, денеска неколку стотици лица се судрија со полицијата. Протестантите фрлаа камења, а полицијата употреби пендреци и солзавец. Нередеите избиле поради барањето да се пуштат на слобода лицата уапсени во текот на минатомесечните немири. При судирот разгневени момчиња искршиле излози на неколку продавници, една банка, а запалиле  и автомобили. Уапсени се повеќе лица.

Вечерва, пак, непосредно по полноќ, во центарот на Солун група анархисти со „молотови“ коктели нападнале делови од полициските сили за борба против безредија. Анархистите биле со качулки на главите и се упатиле кон Аристотеловиот универзитет во Солун, каде што почнале да фрлаат запалливи бомби и да гаѓаат со камења паркиран полициски камион. Силите на редот употребиле флеш гранати за да ги одбијат напаѓачите.

И конечно она што граѓаните на јужниот сосед тешко дека ќе го разберат, на што сигурно допрва ќе реагираат и ќе истурат нов гнев врз Владата на Караманлис: таа започнува преговори за купување на француско оружје во висина од најмалку 2 милијарди долари. Атина планира да купи 6 фрегати од типот „Фрем“ и 15 „Супер пума“ хеликоптери. Во блиска иднина со Париз треба да биде склучен договор и за набавка на авиони ловци, но не се наведува нивниот број и сумата којашто ќе треба да се плати. Со Германија ќе започнат повторни преговори за набавка на 4 подморници произведени од „Тисен круп“, во вредност од околу 5 милијарди долари, а ќе се купуваат и тенкови од Русија. Во план е набавка на воена опрема и од Италија и Шпанија.

Според весникот „Елефтерос типос“, вкупната набавка на воена опрема ќе изнесувапо меѓу 4 и 6 милијарди евра.

Треба да се спомне дека и покрај економската криза, јужниот сосед не го намали буџетот за набавка на оружје кој за годинава изнесува 2,2 милијарди евра.

Сепак, вистинската намера со купувањето на оружје е веднаш и мошне лесно „прочитана“. Агенцијата „Ројтерс“ потенцира дека Данајската република (Грција) лобира помеѓу своите европски партнери за поддршка во спорот за името со Македонија. Oд минатата година започнала во своите дипломатски активности да ги вклучува и договорите за набавка на оружје.

А што се однесува на поразот на надворешната политика, пред два дена „Елефтерос типос“ објави дека Нацрт-извештајот за преговарачкиот процес на Скопје со Европската унија има негативно влијание врз данајските (грчките) позиции во преговорите за името. Тој е усвоен на 21.01. од страна на Комисијата за надворешна политика на ЕП, која утврди дека спорот за името помеѓу Атина и Скопје е „двостран“ и не би требало да е пречка за прием на државата во ЕУ. Холандскиот европратеник Ерик Мејер во него го повика Советот на министри да утврди датум за започнување на преговори во текот на оваа година.

Ќе потсетам и на неодамнешнот говор (пред десеттина дена) на Џејмс Лајон од истражувачката организација Совет за политичка демократизација и поранешен виш советник за Балканот на Меѓународната кризна група. Тој  во Центарот „Вудроу Вилсон“ во Вашингтон говореше за предизвиците пред ЕУ и новата американска влада на Западниот Балкан. Како што пренесе „Глас на Америка“ на македонски јазик, Лајон потенцирал дека тој лично и Советот за политичка демократизација „се шокирани што Грција одбива да признае дека етничка и национална група јасно постои“. Oчекува администрацијата на новиот американски претседател Барак Обама да биде поенергично вклучена на Балканот, отколку што беше случајот со администрацијата на Џорџ Буш.

Пред почетокот на балканскиот самит во бугарскиот град Приморје, на 22-ри мај, а на кој ќе учествува и македонскиот претседател Црвенковски, Костас Караманлис побара отстапки (нови?) од Македонија кои се сведуваат на „подобрување на односите“. Иако токму тие се сериозно нарушени и катадневно се нарушуваат од Атина (забрана на прелет на авион на МАТ, напади на македонски граѓани, блокада на железничкиот транспорт итн.).

Се шпекулира дека во Приморје би можело да дојде до средба помеѓу Караманлис и Црвенковски. Иако не е јасно за што би расправале тие (во рамките на грчко- македонските односи), освен таа да се сведе на куртоазно видување, според кабинетот на Црвенковски доколку грчката страна побара таков состанок македонската ќе учествува на него затоа што претседателот нема причина да не прифати разговори со други лидери.

Што се однесува на новите предлози за името, весникот „Елевтерос типос“ објави дека „Горна Македонија“ би можело да биде компромисното име со кое би се решил спорот помеѓу Атина и Скопје. Ваквиот предлог би можел да биде прифатен од новата Влада во Скопје, што ќе ја формира премиерот Никола Груевски. Тој исто така тврди дека за Скопје би било прифатливо сложено име со јасна географска одредница за меѓународна употреба, но под услов во евентуалниот договор да се спомнуваат „македонски идентитет“ и „македонски јазик“. Притоа потсетува дека името „Горна Македонија“ било поддржано како предлог и од Атина во 2002-ра година, кога шеф на грчката дипломатија беше актуелниот лидер на ПАСОК Јоргос Папандреу, но неговото сериозно разгледување било оневозможено поради конфликтот во Македонија.

Поволна вест за Република Македонија (според предизборната кампања, неповолна за коалицијата „Сонце“):

20-мина европски и американски дипломати, академици и претставници на меѓународни организации со долг стаж на Балканот испратија писмо до Јаап де Хоп Шефер во кое бараат Македонија да биде примена во НАТО.

„По грчкото одбивање на последниот предлог на Нимиц (Република Македонија – Скопје) загрижени сме дека нема да биде постигнато решение за името до рокот во јули за Македонија да ги стаса Хрватска и Албанија за приемот во НАТО. Веруваме дека одложувањето на влезот на Македонија во НАТО може да има сериозни последици за стабилноста на земјата и за соседно Косово. Брзата покана за НАТО ќе испрати сигнал за обесхрабрување на сите во регионот кои би сакале да ги држат отворени прашањата за границите на Македонија, Косово и во регионот. Одговорот на спорот за името лежи во фер и разумен компромис врз основа на предлогот на Нимиц понуден во пресрет на самитот во Букурешт“.

Значи, уште една прецизна и целосна негација на Радмила Шеќеринска, која во своите предизборни настапи постојано го обвинува Груевски за „пораз“ во Букурешт, а лично себе си (не и Владата што би ја формирала доколку коалицијата што ја предводи победи на предвремените парламентарни избори) се промовира како единствената која „во џебот“ има решение со ветувачки рок од 6 месеци.

На писмото до Шефер се потпишани Гералд Кнаус, Сорен Јесен Петерсен, Николас Вајт, Иван Крастев, Едвард Џозеф, поранешните американски амбасадори во регионот Бил Монтгомери, Питер Галбрајт, Роберт Гелбарт и други.