Која е нејзината „црвена линија“ преку која не би минала, макар земјава да добие уште едно вето односно да не добие датум за почеток на преговори за членство во ЕУ?

Изјаснувањето е нужно, меѓу другото, за да не се губи време и залудно да не се троши енергија. Зашто, доколку е иста со онаа на власта ( добро позната- иденттитетот во сета негова комплексност, особено името на народот и неговиот јазик), тогаш чуму „нов договор“?

Меѓутоа, доколку смета дека може да се отстапи и од нив (да не е тоа „по секоја цена“?), тогаш…никакво договарање! Подобро да замолчи, да се „покрие“ за да не биде не само извикана, туку и исплукана.

Токму „црвените линии“ се главниот проблем во „спорот“, а од кој е јасно дека воопшто не е „под прашање“ името на државава (нагласувам по којзнае кој пат: не уставното, туку името Македонија), туку фашизоидното барање за самоукинување, бришење- исчезнување на македонската нација.

Тоа го потврдуваат информациите и реакциите по синоќешната средба на посредникот Метју Нимиц со грчкиот преговарач Василакис во Њујорк, а по која се видливи неговото разочарување и загриженост. Следствено, не треба да се очекува којзнае што од денешната средба со македонскиот преговарач Јолевски, освен постојано повторуваната заложба на Република Македонија за продолжување на преговорите („некој“ одамна прифати да се „надминат“ разговорите).

Не е нова ниту „јасната позиција“ на грчката Влада- без решение за спорот нема датум за почеток на преговорите за прием на Македонија во ЕУ, а решението мора да биде сложено име со географска одредница за севкупна употреба-erga omnes. Таа им е одамна позната на „сојузниците“ во ЕУ и НАТО, па затоа и притисокот на водечките личности во унијата „билатералниот проблем“ (што не е тоа, ама на политичари со насочена или помрачена свест не може да им се докаже) да се реши до состанокот на Советот за безбедност на 6. и 7. декември. Уште едно вето, по она во Букурешт против приемот на Република Македонија во НАТО, би претставувало голема бламажа за Грција, но и „непријатност“ за сите членки на ЕУ во однос на нивната доследност и принципиелност.

Го имам предвид барањето на Оли Рен „испорачано“ пред два дена од Брисел: дека ќе бил среќен само кога ќе се реши „спорот“, па бара „од сите инволвирани страни“ да го искористат овој „позитивен моментум“ (мисли на позитивниот извештај на ЕК за исполнување на Република Македонија на дадените одредници- заб. м.) за да навлезат сериозно во преговорите и да му стават крај на „спорот“. Тој смета дека двете страни сега имаат извонредна прилика да го решат проблемот, бидејќи во Македонија и Грција владите имаат релативно свеж и силен мандат кој ќе им овозможи да го тргнат прашањето од дневен ред еднаш засекогаш.

Премиерот Груевски и денеска, по којзнае кој пат, и даде „на знаење“ на македонската опозиција дека проблемот е токму македонската „црвена линија“:

„До ден- денеска, независно кој е на власт, по прашањето на идентитетот, Грција не покажува подготвеност воопшто да разговара, и тоа е еден од сериозните проблеми коишто ги имаме. Иако на домашен план постојано ни се сугерира дека само тоа ако се обезбеди другото не е важно. Но и за тоа до ден- денеска нема согласност од страна на Грција. И тоа треба да го знаеме, да не ни се случува да ни го соопшти некој, па да се изненадиме“.

Изјавата на македонскиот министер за надворешни работи Атнонио Милошовски е одмерена, „дипломатска“, но јасна, со одамна потврдени ставови:

„Сметам дека е добра прилика разговорите да продолжат, да се искористи моментумот на важноста на ова прашање и уште повеќе важноста да се оствари напредок во однос на билатералниот спор. Ние имаме принципиелен став, дека на ваквите средби и дијалози што ги водиме со Грција би требало што повеќе да се трудиме да ја размениме силата на аргументите, а да се напушти аргументот на силата што досега, во изминатите 15 години не вроди со плод. Секое ново блокирање или демонстрирање на аргументот на силата не носи подобри услови за разговори за остварување напредок во македонско- грчкиот билатерален спор.

Нам ни е особено важно да укажеме на значајноста на почитувањето на духот на времената Спогодба склучена со Грција во 1995. година и врз основа на која не само што се нормализираа односите, туку и се унапредија и се создадоа одредени поволности, обврски и механизми за меѓусебна комуникација, но и за разговори на билатерален план и за начинот на кој Македонија може да напредува во своите аспирации за меѓународно етаблирање“.

Нема никакво значење ниту изјавата  односно надежта на амбасадорот на ЕУ во Македонија, Ерван Фуере, искажана на денешната научна трибина „Предизвиците и перспективите на земјите од Западен Балкан кон европските интеграции“, што се одржа во Тетово- дека  секое задоцнување во решавањето на „спорот“ за името нема да и помогне на ниту една страна. Македонија и Грција треба да ги искористат овие неколку недели што преостануваат за да го решат проблемот:

„Уверен сум дека компромис ќе се изнајде, така што верувам дека македонските власти заедно со Владата на Грција ќе се сретнат се со цел да се изнајде некое решение. Сепак, верувам дека треба да се направат огромни напори од страна на двете влади затоа што е тоа од огромен интерес на Република Македонија“

А прашањето како наслов на овој текст посебно е „инспирирано“ од најавите на СДСМ (лидерот Црвенковски) дека партијата ќе излегла со порадикална стратегија по 7. декември, доколку тогаш земјава не добие датум за преговори со ЕУ. Имено, повикувајќи се на висок извор од СДСМ денешен „Дневник“ објави дека опозицијата подготвува бунт идниот месец, доколку земјава остане без датум. Целта била опозицијата, со помош на ДУИ, да и изгласа недоверба на Владата, а што автоматски не би значело и предвремени избори, туку формирање на преодна Влада со мандат да го затвори прашањето за името. Наводно, Ахмети ќе останел во неа со што не би ги изневерил ниту гласачите на кои им вети дека Македонија ќе ја внесе во евроатлантските структури. Весникот нагласува дека ДУИ засега молчи во врска со најавите на СДСМ, а потсетува на средбата Ахмети- Црвенковски, по која лидерот на ДУИ јасно порача дека неговата партија е против идејата за предвремени избори.

Коментар на Груевски:

„Јас се надевам дека нема да организира работи (мисли на Црвенковски- заб.м.) како што беше конфликтот, бидејќи постојано го ставаат многу аналитичари во контекст на организација и подбуцнување на конфликтот во 2001. Се надевам дека не мисли на такво нешто. Други бунтови какви сака нека организира“.

„Погодена во центарот“, СДСМ реагираше со „оправдание“, но и со повторување на засега „пустата желба“: никогаш не ги подгревала меѓуетничките односи. Во 2001. на власт била ВМРО-ДПМНЕ, а Груевски министер во Владата „која заговарала поделба на државата“ (што, за волја на вистината, воопшто не е точно; ставот на Љ. Георгиевски и др., како и на академикот Ефремов, кој поради тоа поднесе оставка, не беше и став на Владата!):

„Ако опозицијата е помоќна од целата власт што ја има ВМРО-ДПМНЕ во своите раце, тогаш Груевски нека си поднесе оставка и нека си оди“.

Бунт и против Грција доколку биде единствено виновна за нерешавање на „спорот“ за името (бидејќи ќе биде отфрлено барањето за „отстапка“ од македонскиот идентитет- културата, историјата, традицијата, јазикот, цивилизациските дострели)? На кој начин?

Најважното за секоја, посебно за националната енциклопедија од општ тип е изнесување на факти, а најмалку или дури воопшто не вредносни судови и интепретации. Постои едно златно правило на енциклопедистиката, применето уште во Џонсоновата општа енциклопедија од 1874- та: „Коментари, расправи, шпекулации, критики…немаат згодно место во прирачна книга чија главна цел е да изложи факти на позитивното знаење, а не мислење на луѓе за тие факти“.

Сведоци сме на една досега невидена- нечуена медиумско- политичка (политикантска) врева во врска со промовираните, во моментов се уште официјално неиздадени два тома на „Македонска енциклопедија“ од страна на МАНУ. Всушност, како што забележа претседателот на Академијата Георги Старделов, само за една нејзина страница од вкупно 1.800, во која македонските Албанци се прикажани на „навредлив, шовинистички, националистички“ начин, како што гневно потенцираат водечките личности од албанските политички партии (без исклучок), но и невладини организации и медиуми ( со „одржување на огнот“). Дури се слушна и еден нонсенс кој може да „излезе“ само од дебилни (странски) политикантски умови: дека целта на секоја енциклопедија е да обединува, а не да раздвојува народи! (И кога би се прифатила таквата цел, без оглед што е нонсенс и за „најопштата“, белким обединува народ и етнички малцинства, односно мнозинска и немнозински заедници; патем, зошто македонските Албанци, не само нивните политичари, постојано истакнуваат дека се народ во Македонија, а не немнозинска заедница како што е прифатено во Рамковната спогодба односно Уставот на РМ?)

Повеќе од очигледно е дека се работи за лошо режирана и опасна врева од страна на домашни и странски политички „запаленковци“ или „радикали“ на кои одамна не им е местото во македонската и соседската (албанска и бугарска) политика.

Познато е, уште од почетоците на енциклопедиското синтетизирање на факти и аргументи, дека тоа е жива материја која во континуитет се менува, корегира, доградува, збогатува, усовршува. Затоа и постојано нови изданија (на пример на Енциклопедија Британика последното, што е во тек- излегува од 1985- та содржи 32 тома).

Во врска со изданието на МАНУ се бара нешто што е преседан, надвор од умот и е, како што потсетија некои новинари, многу блиско до случајот „Фаренхајт 451“, кога во предвоена Германија биле забранети и гореле на клада непожелни книги. Затоа час поскоро вревата мора да запре, вреваџиите да „одморат“, да замолчат или да ги замолчиме со „опомена“ дека таа веќе не минува кај народот (мнозинската и немнозинските заедници во Македонија).

Впрочем, таа запира, веројатно ќе запре по смирувачките „тонови“ на премиерот Никола Груедвски и лидерот на ДУИ Али Ахмети, а пред се по корекциите на „грешките“, што е најавено, пред дистрибуцијата или „официјалната продажба“ на „Македонска енциклопедија“.

Дека се работи се лошо режирана односно синхронизирана врева, потврдуваат и други аналитичари, хроничари, новинари. На пример, Милан Банов во својот коментар во весникот „Дневник“, под наслов „Посакувана ‘грешка’“:

„Жестоките притисоци за повлекување (читај: забрана) и преиначување на Македонската енциклопедија (последната вест во ова еднонеделно енциклопедистичко бунило), вродија со плод, уште еднаш потврдувајќи дека политиката е посилна од фактите, особено ако е поставена врз темелите на насилноста, на заканата и на калкулацијата со стравот. Се разбира, не сакам да ставам знак на равенство меѓу нештата, меѓутоа, колку и да се сака, не може да се побегне од впечатокот дека сиве овие настани, кои иднината веројатно ќе ги препознава во синтагмата „енциклопедиски случај“, неодоливо потсетуваат, барем според драматургијата и односниот предмет, на случајот „Фаренхајт 451“, кога во предвоена Германија биле забранети и гореле на клада непожелни книги“.

Македонската парламентарна оппозиција, пред се СДСМ на Бранко Црвенковски, полемиките околу спорните одредници во „Македонска енциклопедија“ ги искористи за напад врз актуелната власт. Го искористи фактот дека на промоцијата присуствуваше и премиерот Никола Груевски (изданието го финансира Владата на Македонија уште од пред 6- 7 години!; дали на промоцијата не би присуствувал Црвенковски ако сега беше премиер?). „Бисерот“:

„Не сакаме да веруваме дека со македонската енциклопедија се повторува сценариото од 2001. година, кога ВМРО ДПМНЕ со посредство на поединци во МАНУ ја промовира поделбата на Македонија“.

Кога би ја немало режираната врева, туку смкирено, стручно, со аргументи и факти би се сопоставиле „двете страни“, веројатно би се развила полемика и во врска со прашањата што во своето соопштение ги поставува Светскиот македонски конгрес:

„СМК смета дека Македонската енциклопедија не е проектирана како антиалбанска, ниту нејзината порака е омраза спрема Албанците! Сепак, поради наметнатите дилеми, СМК упатува јавен повик до албанските научници, како и до академиите во Тирана и Приштина, кои веќе се огласија, научно да го потврдат етно- генетскиот и етно- културниот континуитет на Албанците со Илирите, транзицијата на етнонимите на илирските племиња во имињата на арбанашките и шќиптарските родовско- племенски заедници, односно дисконтинуитетот на Илирите и Албанците од 4. до 11. век, како и да одговорат на прашањата:

Ако Македонците се Словени доселени од зад Карпатите, од каде словенската топонимија на целата територија на Косово и Албанија? Како Дарданците станаа Геги, како Епирците односно Епириотите станаа Чами, како Тракијците односно Пелазгите станаа Тоски? Кои процеси ги предизвикаа овие драстични промени? И, ако Албанците се Илири, што се Далматинците – потомци на најголемото илирско племе – Далматите?“

Што ја предизвика за некои (во опозицијата) посакуваната, но лошо и опасно режирана врева во која, за жал, наивно влетаа и политички „запаленковци“ во Албанија и Бугарија, но и во Европската унија(?!)?

„Шовинистичкиот однос“ на македонските академици „резултирал“ со опишувањето на македонските Албанци како доселеници кои уште од 16- от век почнале насилно да ги населуваат македонските територии, потоа со „навредата“ дека се наречени Шиптари (Планинци), како и „тероризмот“ и „наводното“ обучување на тн. ОНА од страна на припадници на британски и американски служби за безбедност во логори во Албанија (реакција и на британската и американската амбасада во Скопје).

Во вревата не може (не се сака) да се чуе ставот на некои од авторите на тие одредници. На пример, дека е неразбирливо зошто македонските Албанци се навредуваат поради називот Шиптари (во поголемиот дел од енциклопедијата се Албанци) кога самите така меѓусебно се нарекуваат. Или дека насилството во целиот процес на доселување, според Проф. Д-р Ѓорѓе Малковски се однесува посебно на периодот на Втората светска војна:

„Нема да дозволам да се корегира мојот дел од текстот зашто се базира исклучиво на историски факти. Неспорна вистина е дека балистите за време на Втората светска војна насилно го протераа македонското население од западниот дел на земјата. Тоа е лесно да се провери. Доволно е да го споредите нивниот број пред почетокот на војната и сега“.

Малку „потивка“ е вревата за обуката и опремувањето на ОНА (воздржана и реакцијата на американската и британската амбасада). Веројатно затоа што постојат несоборливи, досега неоспорени факти (двојната улога на МПРИ- види текст на Чошудовски на овој сајт).

Мошне нелогично и неприфатливо е барањето (и на лидерот на ДУИ) премиерот и претседателот јавно да се дистанцираат од енциклопедијата. Имено, во интервју за Слободна Европа Ахмети нагласува:

„Мислам дека политичките авторитети во државата треба јасно да се изјаснат во врска со ова излагање во енциклопедијата, за да се отстранат сите сомнежи како кај меѓународниот фактор, етничките Албанци и кај нашите соседи, како што е Албанија и Косово, дека зад тој провокативен текст, кој создава поделби, не стојат политичките авторитети на земјава, на државата“.

Нелогично е и неприфатливо затоа што, прво, тие се политичари а не историчари (напротив, им припаѓаат на други стручн „фели“), не се членови на МАНУ, ниту надворешни соработници, а второ, не постои пример во демократскиот свет (добро би било Ахмети да го посочи доколку знае за таков) енциклопедија или некоја одредница во неа да се пишува од или под диктат на политичари. Белким тие што го бараат тоа не мислат оти живеат и дејствуваат политички (во Парламентот, учествуваат во власта- владата) во недемократска- тоталитарна држава! Во изјавата тој и „навестува“ дека не мисли така: не планира да предизвика владина криза, но предупредува дека, доколку се докаже оти државни и владини институции стојат зад политиката на МАНУ, „ќе има последици“. Дали мисли на неговата порака од Тирана дека со објавувањето на енциклопедијата МАНУ го нарушила примирјето до 2001- ва? (Патем, зарем е тоа толку кревко да можат да го нарушат „еден господин Блаже Ристовски“ заедно со „сенилни академици“, како што ги нарече пишувачите на енциклопедијата портпаролот на пратеничката група на ДУИ Џевад Адеми, веројатно не знаејќи дека не е мал бројот на автори на текстови во неа не се академици?)

Треба да се очекува изјавата на премиерот Никола Груевски  да ја стивне лошо режираната врева:

„Во ситуација кога секогаш, генерално кажано, кога имаме некој којшто е навреден, добро е двете страни, независно на аргументите на едната или на другата страна, независно кој е прав кој е крив или кој како ги чувствува работите, добро е во една таква ситуација да се најде начин помеѓу двете страни да разговараат и преку разговор, дијалог, разбирање и заемно почитување, да дојдат до одредено решение на проблемот“.

Од не помало значење е неговата изјава за „режисерите“ (помеѓу нив и авторите на „политичкиоит дијалог“, „антиквизацијата“…):

„Секогаш се јавуваат некои сили, за кои не би сакал да одам во детали, коишто се обидуваат на некој начин да ја нарушат атмосферата, да создадат нервоза, да создадат кавга, да создадат спротивставени страни, коишто ќе направат лоша слика за Република Македонија, и коишто евентуално би премислиле некој од Европа или некои од којшто ни зависи некаков извештај, оценка, напредок итн. тоа да биде лошо. Навикнати сме ние Македонците на таква работа. Ќе продолжиме и понатака да работиме, и кога верувате во успехот, и кога многу работите, тој мора да дојде“.

Непримерни реакции на политичари во власта и опозицијата на Албанија (тешко на земја која има такви политички „запаленковци“):

Поранешниот албански премиер Пандели Мајко им порача на македонските Албанци  (без срам и перде, а камо ли политичка тактичност, разум и мудрост) дека имаат право да го запалат државното знаме бидејќи, според него, им е удрена силна шлаканица, најголема по 2001-ва (кој им удрил таа година?!) Во емисија на тиранската телевизија  „Клан“ рече:

„Во една нормална земја, со луѓе кои знаат што е лебот и честа, имаат господово право да го изгорат знамето среде Скопје“.

Претпоставувам дека ова го слушнале- прочитале господата во ЕУ и НАТО и ќе го имаат предвид во „непосредна иднина“.

Воздржан (со право) коментар на Груевски:

„Се работи за опозиционен политичар којшто веројатно се бори за некаква позиција во неговата држава, така што би се воздржал од каков било коментар. Но во секој случај таквите коментари не водат кон добрососедски односи“.

Се разбира, на вреваџиите им одговара и ставот на премиерот на Албанија, Сали Бериша.  На средбата со македонскиот претседател Иванов во Њујорк тој енциклопедијата ја оценил како неприфатлива (значи, не само одредниците, туку целата енциклопедија!; да не „помешал“ нешто, да не мисли дека МАНУ објавила „Албанска енциклопедија“?). Според албанските медиуми, Беришпа укажал дека МАНУ е институција на Република Македонија (веројатно мислел дека тоа на Иванов не му е познато!), па интервенција на високите фдржавни власти со јасен став во врска со овој проблем е неопходна. Сето тоа е неопходно, како што рекол, „поради фактот дека никој не може да го гради својот идентитет со фалсификување на историјата“. Го рекол тоа и, како што може да се види и чуе, останал жив и здрав. Веројатно во тоа помогнал Иванов со возвратот дека од политичка позиција не е коректно да се коментираат научни трудови и тој како шеф на држава не може да влијае врз Академијата.

Реагира и Бугарија (бугарската амбасада во земјава) со забелешка до МАНУ дека во енциклопедијата е користен јазик и терминологија од времето на Студената војна. Се бара корегирање на „одредени пропусти“, но без да се прецизира  што. Се оценува дека текстовите  кои се однесуваат на Бугарија не придонесуваат за јакнење на меѓусебната доверба и соработка помеѓу двете земји.

Моја препорака: за тие да придонесат на тој план добро е да се препрочитаат, со цел да се провери што не е факт и/или аргумент, но истовремено би било добро, токму за таа цел, да се препрочита и се што пишува за Македонија и Македонците во бугарските енциклопедии.

Очекувано, по енциклопедијата „распалија“ и пратениците од македонската парламентарна опозиција, на седница посветена на пратенички прашања.

Веќе „докажаниот нервчик“ Владо Бучковски (обрнувајќи му се на премиерот Груевски):

„Зар како прв човек на Владата за вас не е одговорност да добивате онакви писма од првиот човек на американската или британската амбасада, и Македонија да биде на столбот на срамот затоа што една институција, која треба да биде обележје на капацитетот и зрелоста на една држава, прави вакви скандалозни проекти?“.

Притоа искажа забелешки во енциклопедијата не само за делот за етничките Албанци и САД и Велика Британија, туку и за портретирањето на македонските политичарите- за Груевски пишува дека е економист, политичар и државник, за Бучковски – правник, универзитетски професор и политичар, а за Црвенковски само трет претседател на РМ.

Одговорот на Груевски:

„Секогаш ги искривувате фактите и собирате политички поени. МАНУ е независна институција и ниту јас, ниту Владата не помислуваат да се мешаат во научната мисла. Вие добро знаете дека енциклопедијата почна да се работи и да се финансира уште пред 6-7 години, и таа толку години се финансира од сите влади, премиери, министри итн.“

Одговор и на прашањето на Флора Кадриу од „Нова демократија“- дали премиерот ќе се дистанцира од напишаното во енциклопедијата:

„МАНУ е независна институција којашто независно ги изработува своите проекти“.

Се отиде дотаму што некои историчари и академици ги обвинија своите колеги- автори на „еден нејзин дел“ дека се нестручни! Имено, на една трибина за објективноста или квази- научноста (со политичка заднина) на „Македонска енциклопедија“ Владо Поповски потенцира дека „дури и социолози пишувале историја, а деловите за албанската историја се целосно неточни“. Катерина Тодоровска, од Институтот за национална историја, смета дека текстовите што ги испратиле до МАНУ биле искривени, и побара тие делови од енциклопедијата да се сменат од корен. Академик Али Алиу е убеден оти неговите колеги ќе смогнат сили и заеднички ќе ги исправат направените грешки, а Колец Топали, од Албанската академија, истакна дека тие се подготвени да и понудат на МАНУ историски материјали за Албанците напишани од германски, турски и руски светски признати историчари.

Очекувано, режијата на вревата не го „заборави“ ниту Брисел. ЕУ „се загрижила“ и бара „преиспитување“ на енциклопедијата, бидејќи, според пренесената реакција на европски дипломати на една наша ТВ, делумното или нецелосното претставување на која било страна не може да биде од помош за заемната почит и разбирање. (Значи, не се реагира на навредливи и погрешни одредници, туку за делумно и нецелосно претставување?!). Се разбира, дописникот од Брисел „предупредува“ дека аргументите на ДУИ- оти енциклопедијата претставува директен удар врз мултиетничкиот карактер на државата и навреда за европските вредности и како таква заслужува најостра осуда од Европа, ЕК „би можела да ги уважи“, а тоа да се одрази врз редовниот европски извештај за Македонија во октомври. И тоа во едно од најчувствителните поглавја – меѓуетничките односи. (Вратете се на изјавата на Груевски за „некои сили“.)

Во меѓувреме експресно  (наредниот ден) ЕК побара „од македонското општество“ да си го реши проблемот со енциклопедијата на МАНУ во духот на заемното разбирање помеѓу етничките заедници во државата, сама и без надворешна помош. (Очигледно, енциклопедијата се уште не е прочитана.) Притоа се потсетува дека спроведувањето на Рамковниот договор и меѓуетничките односи се помеѓу највисоките приоритети за државата на патот кон ЕУ. „Меѓу редови“ од дописникот е прочитана како предупредување и изјавата на директорот за проширување во ЕК Дирк Ланге, дека европскиот извештај за Македонија официјално е затворен на 15- ти септември, „но, ако се случат важни работи, ние тоа ќе го земеме предвид“; доколку се влоши ситуацијата околу енциклопедијата во наредните недели, не е исклучено таа да влезе во извештајот (?!).  Ова „читање“ се „надополнува“ со потсетувањето (потенцирањето) дека претстојниот извештај на ЕК ќе ја отсликува фактичката состојба до 15- ти септември.

Македонија има реална шанса да добие препорака за старт на преговори со ЕУ? А спорот за името и најавената блокада на Атина? „Нарушувањето“ на меѓуетничките односи во земјата, но и добрососедските со Албанија (поради енциклопедијата?) на Оли Рен & company добро ќе им дојдат со „соломонско решение“ да ја спасат Данајската република (Грција) од уште една срамна „тврдокорност“.

И ставот на главниот редактор на „Македонска енциклопедија“, Д-р Блаже Ристовски, за корегирање на спорните одредници, кој беше тенденциозно пренесен од вреваџиите (како „мало“ долевање на огнот) со „заклучокот“ дека „скандалозните грешки само ќе се шминкаат“.

Имено, во изјава за А1 ТВ тој истакна дека спорните одредници во енциклопедијата нема да бидат повлечени, туку ќе бидат само допрецизирани со по уште неколку зборови, а со цел фактите да бидат научно поиздржани:

„Со додавањето на еден или два збора, да го прецизираме тој дел и да се знае од кога помасовно, во поголеми групи надоаѓаат Албанците во Македонија. Затоа што таму е речено – главно од 16-тиот век. Тоа ќе го прецизираме, зашто вистина поединци, па и групи доаѓале и пред тоа, но автохтоноста е нешто друго“.

Терминот „Шиптари“ ќе остане, но по примерот на „Енциклопедија Британика“ ќе биде напишан на латиница, со објаснување дека Албанците самите се нарекуваат така. Ќе остане и одредницата дека специјалците на САД и Велика Британија во 2001- ва година ги обучувале припадниците на ОНА, но поголемиот дел од реченицатa ќе отпадне и ќе се добие нова, појасна и поточна формулација за оваа тематика. Промена ќе претрпи и одредницата за Али Ахмети.

Наместо мој заклучок го пренесувам завршниот дел на веќе цитираниот текст на новинарот Милан Банов:

„Но, како и да е, има ли се’ уште наивни што веруваат дека заложбата за сторнирањето на (не)спорните факти од Македонската енциклопедија е во функција на повлекување на навредата и своевидно извинување кон Албанците во Македонија и дека истовремено е ставена сторно и некоја призренска ли, шипковичка ли промисла и сон за досегот на крилјата и летот на албанскиот орел? Или, напротив, токму овој енциклопедиски галиматијас уште повеќе ќе го засили уверувањето дека не само што тешко учиме да живееме заедно во истата куќа, туку некои од нас имаат планови за поинаков распоред на собите во домот“.

Да се „обелодени“ дека Георгиевски во текот на според многу нешта пресвртната 2001- ва година сакал да ја подели Македонија, односно на Албанците да им ги даде териториите околу Дебар, Гостивар и Тетово, а Македонците што живеат во тие подрачја да ги насели во Бугарија, и тоа да се „илустрира“ со многу детално „јас реков- тој рече“, во секоја нормална држава (белким нашава е се уште таква, инаку не би и давале се уште шанса за членство во ЕУ и НАТО, на пример) би предизвикало бурни реакции, расправи- расправии, политичко- партиски кризи, па и  „судски иницијативи“ од непосредно и посредно инволвирани, загрозени, засегнати.  А докажувањето и одрекувањето би претставувале процес со далекусежни последици не само за директните „актери“.

Меѓутоа, токму поради „третиот елемент“ на обвинението- Владата на Георгиевски (значи не само тој), односно „тие рекоа“, која Пауновски ја посочува како „опасна“ за него лично и за неговото семејство и денес (вели дека доживува брутален прогон, малтретирање, обиди за физичка ликвидација), „од други луѓе и со други методи“, повеќе од сигурно е дека ќе се направат „напори“ да се маргинализира, да остане во „рамките“ на сите „чуда за три дена“. Освен ако не се „замати“ лупата на Хелсиншкиот комитет.

Обвиненијата на Пауновски се напишани во отворено писмо до јавноста уште во минатата (2008 -ма) година, објавено деновиве, а зад нив Пауновски, како што вели, стои најодговорно. Тие се мошне конкретни и детални:

„Георгиевски директно ми соопшти дека мора да се разделиме со Албанците. Да им дадеме територија кај дебарско и гостиварско- тетовско. Со прст ги означи териториите на картата на Македонија, а остатокот да го носиме кај нашите во Бугарија. Ова особено го потенцираше Димовска. Георгиевски рече дека тоа сега конечно треба да се одработи, а главната работа е да се изведат сите тенкови во најкус можен рок, за ден-два, и да се постават по должината на патот Скопје-Гостивар, на еднакви растојанија, од левата страна на патот гледано кон Гостивар. Го поставив прашањето за сите мои предупредувања пред војната, и за сите ситуации во текот на војната на кои укажував и за кои изнесував сериозни индиции дека се опструираат, па и се местат судири и жртви од непознати кругови во системот, на што добив одговор дека тие работи се сега зад нас“.

Познато е, Пауновски има правосилна судска пресуда за издржување на затворска казна. Тој првично беше осуден на 5 ипол години затвор, но пресудата падна, а втората, на Основниот суд Скопје 1, со која Пауновски е осуден на 3 ипол, е обжалена пред Апелациониот суд, од каде што се уште нема одлука. Обвинението е дека Пауновски со неговиот тест и баџанак, но и потсекретарот во одбрана Ѓоргов, ја злоупотребиле својата положба и го оштетиле Министерството за 1,5 милиони евра.

Она за Хелсиншкиот комитет: тој посочува дека судските процеси содржат „мал милион недостатоци“ и се пример за нестабилното судство, на кое му требаат длабоки резови.

Прозваниот, екс премиерот Љубчо Георгиевски, реагираше експресно. Меѓу другото, наведува:

„Господинот Пауновски очигледно ги следи добро трасираните патеки на многу бивши Вмровци поминувајќи успешно по двата пата. Прво пушачкиот, кога требаше да се добиваат министерски места од Георгиевски, и вториот, плукачкиот, кога треба да се додвори на некој друг. Очигледно, предметот на Пауновски очекува некоја судска одлука и оценил дека добро ќе му дојде малку додворување пред актуелната власт, знаејќи го мојот однос со Груевски“.

Во однос на предупредувањата кои Пауновски вели дека ги дал пред војната, како и за сите ситуации во текот на војната на кои укажувал, Георгиевски прашува:

„Пауновски предупредувал за кризата. Каде се тие предупредувања? Каде се тие писмени извештаи? Пауновски бил за политичко решение? Кој му пречеше да го постигне? Но, прашувам со кого и за што? Ќе потсетам, ОНА дури после неколку месеци објави кој е командант, после шестото соопштение објави делумно што сака, а седна политички да преговара откако беше војнички набиена во ќош, како што неодамна им кажа Г-динот Тачи“.

Целиот случај најпрофесионално го „одработија“ новинарите на А1 ТВ („непосредна задача“ на Горан Петревски). Како што е „редот и обичајот“, разговараа со Пауновски, а телефонски и со Георгиевски (оти е на годишен одмор во Бугарија). Некои „акценти“ од нив:

Георгиевски:

„Прво би сакал да го потсетам Господинот Пауновски дека таа афера за бизнисот со неговиот дедо и баџанак му ја извадија неговите помошници од Министерството за одбрана. Неговите помошници, 90% од нив беа тие што ги даваа документите за сите партиски колеги на Господинот Пауновски. На фамозниот Извршен комитет, кој тој го спомнува, целата негова битка и расправа беше со Госпоѓа Димовска, дека таа нешто му местела или му подместува…Правно- формалните елементи што ги спомнува Господинот Пауновски, се работиа на кривичниот предмет, и тој правно- формален дел нека си го расправа со министерот Маневски, затоа што, ако не се лажам, господинот Џиков и Маневски го подготвуваа кривичниот акт. Што се однесува на политичкиот елемент, за што беше тој сменет како министер за одбрана…за мене како премиер во тоа време е неоспорен фактот дека авансно префрлил 11 милиони марки, а во исто време одеше таа афера дека најголем дел од паштетите биле со поминат рок и дека војниците ги хранел со тие паштети.

(…) Е сега, која е мојата улога во случајот Пауновски? Тогаш инсистирав, ако тој и неговиот дедо ги вратат парите назад во Буџетот, дека се ќе се сведе на најмало обвинување. И ќе го потсетам Господинот Пауновски дека министерот Бучковски, кој беше министер за одбрана, се согласи, и тоа да ви кажам со тешка мака, меѓутоа на крајот се согласи Господинот Пауновски и тие кои што се замешани во земањето на авансот или да донесат производи за кои е договорот, дека тој ќе го прифати како да е направено. И тој објаснуваше дека дедо му ги вадел парите и ги трошел на коцка по скопските казина. Тоа беа објаснувањата на Господинот Пауновски кај партиските другари кои одеа кај него и го убедуваа да ги најде парите, да ги врати назад, дека ќе има минимално обвинување“.

Може да се забележи дека во реакцијата Георгиевски не изнесува нешто ново, освен „широкоградоста“ на Бучковски, а во врска со обвинението за поделба на Македонија „топката“ ја префрлува на Доста Димовска, дека таа „нешто му местела или му подместува“.

Пауновски:

„…Георгиевски излезе во јавноста и директно ја прекрши презумпцијата на невиност, обвинувајќи ме и осудувајќи ме и кажувајќи флагрантни лаги. Еве за што се лагите.

Тој тврди, и понатаму тврди, дека станува збор за префрлување на пари на сметки на луѓе во сродство со мене, и тоа суми од 11, а тогаш, во 2001- ва година, стигнало мислам и 13, сигурно, и 18 милиони марки. Еве ги документите. Ние, како и секоја држава, имаме институции на системот. Од Заводот за платен промет на 20.01.2001 година е издаден документ на кој стои дека сопственици се ХС Компани Зоран и Маја Д.О.О експорт-импорт Скопје…Не ги познавам воопшто. Договорите ХС Компани ги добиле на 25- ти или 27- ми декември 2000- та година, а овој документ од Заводот за платен промет е издаден после 25 дена, кога пишува дека се сопственици Зоран и Маја. Значи, едно е да се зборува на памет, да се тропаат, простете, глупости, а друго е да се има документи. Значи, тука пишува Зоран и Маја…

…Воопшто не го познавам, но на крајот на договорот стои Симоновски Зоран. Според тоа што можев да слушнам во текот на судењето, тие (Зоран и неговиот дедо, заб.м.) имале некакво познанство, но мене тоа воопшто не ми е познато. Меѓутоа, ова се службени документи кои изричито покажуваат дека успешно посредувал за да ги склучи договорите со МО во вредноста истата за која мене судот ме суди. Можам да ви покажам во пресудата, до последен денар е истата сума. И сега мене ме судат, овој човек после аферата за мене избегал во Америка…судот одбиваше да го повика да сведочи, осум години трае судскиот процес, а судот одбива осум години, секој месец кога одбраната барала, ако судот достави барање да биде донесен од Америка, ќе се оддолжи постапката, а од Америка може да биде донесен за 5 месеци. Доколку судот не ги одбиеше барем овие документи, кои ги доставувала одбраната, судот ги одби, досега процесот одамна ќе беше завршен, секако во позитивна смисла за мене. Судот овие документи воопшто не сакаше да чуе да ги прими…За него е докажано дека тој подигнал на нелегален, противправен начин, голема сума на пари, потоа заминал за Америка, и поради тоа пред четири месеци е осуден.

Јас немам никогаш потпишано договор од Министерството за одбрана. Тоа е неспорен факт. Девет месеци бев, не постои ниту еден договор што јас сум го потпишал, ниту едно решение, без кое не се склучува договор, во кое се вели дека се одобрува набавката, и таа треба да се изврши според тој закон. Тоа е клучниот документ“.

Напомена: до крајот на разговорот со Пауновски во врска со обвинението за поделба на Македонија има само забелешка, односно негово мислење дека меѓународната заедница ги разоткрила работите што се случуваат во Македонија „и застана мудро со цврсти политички пораки што треба и кој курс да го фати Македонија…а тој сакаше да ги изигра“.

Што се однесува на „местењето или подместувањето“ од страна на Доста Димовска, на што посочува Георгиевски, во тоа има и „доза“ на одбрана, бидејќи е позната нејзината изјава за „новата граница“ на Македонија „до Групчин“.

Меѓутоа, треба да се потсетиме на тврдењето на Ахмети во едно интервју во 2005- та година, дека Георгиевски му нудел поделба на Македонија, што тој  остро го демантираше, но и на поранешниот министер за надворешни работи на Албанија, Паскал Миљо, дека во пролетта или летото 2001-ва, додека тој бил министер, неговата Влада добила понуда за поделба на Македонија, но ја одбила.

Самото обвинување, пак, од страна на Пауновски може и да нема голема тежина, особено не за Георгиевски, но е проблематично и индикативно што за тоа молчи опозицијата, особено СДСМ, која директно учествуваше во власта (во Владата). Особено ако се има предвид дека таа учествуваше во неа како „спасител“ на Република Македонија.

Може ли „заборавноста“ на опозицијата да се поврзе со „заташканото“ (прилично вешто премолчено и заборавено) тврдење на Владо Бучковски, дека „концептот за Македонија како  нација – држава (национална држава на македонскиот народ) со Рамковниот договор е напуштен“, искажано во предговорот на една неодамна објавена книга посветена на конфликтот во 2001-та?

(Се рабори за книгата „Превенција на менаџирање на конфликти -Случајот Македонија-“, чии коавтори се уште тројца, а нејзиното објавување е финансирано од Институтот „Отворено општество“, односно Сорос.)

Стамената домаќинка прво ме збуни, просто ме вчудовиде, но само некоја минута потоа убаво се разбравме.

Ми се пожали:

„Јас сум имала многу односи со луѓе, ама вакви помеѓу политичариве, овие што се договараат за новата Влада, никогаш не сум доживеала. Па како само можат толку отворено, дрско и безобазно? Имале право Швајцарцине што му дале инвалидска пензија. Море, кога би ми паднал в раце, би видел тој каков однос би имала со него“.

Се разбира, како културен и пристоен, не и поставив непристојно прашање какво што можете да претпоставите. Особено затоа што знам на кого мислеше во однос на она со швајцарската инвалидска пензија. Сигурен сум дека и вие знаете. Си го продолжив патот, а во меѓувреме брзо ми стана јасно што рече и што сакаше да докаже стамената домаќинка: имала многу меѓучовечки односи, од роднинско-пријателски до работно-неработни. Веројатно најмалку мислеше, може и воопшто не помисли на сексуалните. А „инвалидот“, ај сепак да не бидам „баш“ културен и пристоен оти можеби некому и не му текнува, е лидерот на партијата ДУИ, Али Ахмети, кој ја налутил (како и мнозина други) со неговата изјава дека ако неговата партија не влезе во Владата на Груевски, тој- Груевски како премиер ќе си имал „проблеми“ со „албанскиот народ“.

Она што е можеби најбитно за односите од каков било вид, е дека нивниот квалитет најмногу зависи од однесувањето. Со други зборови, во прво лице еднина: какво ќе ти е однесувањето спрема оној со кого имаш односно посакуваш однос, таков и ќе ти биде. А од сите односи, најзависен од однесувањето е политичкиот. Од него произлегуваат најголемиот број други, а можеби, во најширока смисла, и сите. Па и сексуалниот.

Каква е состојбата кај нашиве ново- стари политичари на тој план? На прв поглед портокалова. Ама само на прв!

Лично мислам дека и овојпат (како и многупати досега, меѓу другото и поради недоволното познавање на „вториот јазик“ во Македонија) стамената домаќинка, но и многумина други, на многу  повисоки „позиции“, погрешно го разбрала Господинот Али Ахмети. Токму поради незнаењето дека квалитетот на односите најмногу зависи од однесувањето.

Имено, тој сакаше да рече дека ако ДУИ не биде во власта, тогаш заедно со досегашниот и идниот коалиционен партнер СДСМ опозиционерски „жестоко“, како што се изрази Бучковски, ќе дејствува во новиот Парламент. И сигурен сум дека не мислеше на албанскиот народ (го има, засега нели, само во Албанија), туку на најголемата „немнозинска заедница“ во Република Македонија. Поточно, на оној дел од неа што гласаше за неговата партија (другите делови, нели, гласаа за други, особено за ДПА). И таа негова изјава не е никаква закана, како што ја оценуваат и коментираат, туку станува збор за однос спрема една власт (новата извршна, на Груевски). Јас сум 110% сигурен (ова колку малку да се поднасмеете) дека Ахмети, како досегашен учесник во неа, добро знае односно научи оти двете други власти (законодавната и судската), според „природата“ на нештата (ќе) ги решаваат „проблемите“, па и оние што ги предвидува, од ден на ден се понезависно.

Стамената домаќинка очигледно, како и сите обични луѓе, политичките односи ги разбира онака- домаќински.

Да, токму од политичките односи кај нас, за жал, зависи се или речиси се. Дури, да се повторам, се осмелувам да тврдам (немам време овде да образложувам и аргументирам) дека и сексуалните зависат од нив. Само да потсетам на брачниот однос во кој партнерите припаѓаат на различни политички опции. А тие, сексуалните, слушам одвреме- навреме (како „случаи“), биле присутни и во политичките.

Ќе си земам малку слобода, па во тој „контекст“ ќе оставам можност за нивна се поголема присутност паралелно со зреењеето на демократијата во земјава, а особено на демократскиот политички плурализам. Ако не поради друго, тогаш барем поради фактот што процентот на новите пратеници од понежниот пол никогаш не бил поголем од сегашниов. Се разбира, во прв план го имам односот во рамките на половата односно родовата рамноправност.

Е, токму таа- рамноправноста ми е поентата на ова мое промислување за односите. Имено, убеден сум , сигурен сум дека најстабилни, најдолготрајни, најквалитетни, најпросперитетни и најплодни се односите што се воспоставени на рамноправна основа. Особено кога станува збор за политичките, па и позиционерско-опозиционерските. И личните и колективните. Сигурен сум дека само со и во такви односи можат да имаат успех сите оние што имаат „нешто портокалово“ на себе.

Јас веќ си купив портокалова вратоврска. Дење не ја носам оти без неа сум некако покомотен. Само навечер, и тоа кога излегувам во центарот на градот без некоја цел. Сакам да речам,  да се прошетам, да се видам со пријатели и познајници, да ме види народот, особено оној дел од него што имал и се уште не ја изгубил довербата во мене. Можеби токму затоа (дека не ја носам дење) се уште не сте ми ја забележале.

А прашувате какви ми се односите со досегашните и сегашниве политичари? Исти како и вашите: рамноправни односно зависно-независни.

Некои новинарски политички, поточно политикантски дилетанти никако барем малку да се „смират“. Aко не можат да го контролираат својот дилетантизам, барем да не го откриваат толку често и наметливо што веќе  станува неподнослив. За жал, медиумите на кои се појавуваат, во кои се вработени, не ни помислуваат дека поради нив рејтингот им е низок, не се третираат и прифаќаат сериозно.

Најновиот дилетантски „бисер“ е прашањето кое го поставуваат, а оној од кого бараат објаснение со право не смета дека треба да го даде: што е тоа разумен компромис? Со додатно: дали тоа значи и промена на името? На нужноста од разумен компромис  потсети (не е негов „автор“, бидејќи е тој имплицитно предвиден со Привремената спогодба) претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов.

Одговорот (не објаснението) на Иванов:

„Тоа е разумен компромис. Не можам да ви објаснувам, сфатете го. Веројатно како новинар треба да знаете за што станува збор во преговорите. Јас не можам да ви објаснувам сега. Видете, не зборуваме за промена на името. Ве молам проучете го проблемот со преговорите што ги водиме со Република Грција и тогаш ќе можам да ви одговарам на прашањата“.

По средбата со лидерот на ДУИ, Али Ахмети, не беа дадени подетални информации, што се чини дека станува вообичаено за претседателот (однос и стил). Тоа, пак, некои новинари ги прави прилично нервозни, па „неофицијално“ шпекулираат со ноторни  и тенденциозни лаги од „блиски извори“. На пример дека „Иванов веднаш на почетокот се заблагодарил за гласовите на ДУИ, со што бил обезбеден и цензусот“(?!). „Ставот“ на ДУИ бил дека гласовите ги добил „од строго контролираните гласачи и оти толку можеле, бидејќи не понудил во кампањата повеќе за Албанците“.

Во однос на разумниот компромис при решавањето на спорењето на името на земјава од страна на Данајската република (Грција), изјавата на Ахмети е очекувано „стандардна“:

„Македонија е интерес и на Албанците и ние како заедница се солидаризираме со нашите сограѓани. Заинтересирани сме ова прашање да се реши во интерес на сите граѓани на Република Македонија“.

Бидејќи пред вчерашната средба е познато барањето во кабинетот на Иванов да има место и за Албанци интелектуалци, договорот за тоа нема никаква ексклузивност. Па и тоа дека наводно Ахмети побарал тоа да бидат функции кои се значајни за албанските прашања, но нема да инсистираат на партиски решенија.

А во однос на разумниот компромис само сосема накусо, без обид да го „толкувам“ Ианов (нема што да се толкува): тој не се однесува на промена на името на земјава (не  уставното име), туку на се она што досега беше во „придружен пакет“, а пред се барањето за промена- (само)губење на идентитетот на македонскиот народ (корени, историја, традиција, култура, твоештво…). Зарем е разумно тоа да се бара како компромис или „флексибилност“ на Македонија?

Едноставно, инсистирањето на разумен компромис е всушност порака до Атина дека посегањето по идентитетот е неразумно. Меѓутоа, од друга страна, не треба да се биде наивен и да се очекува од неа да прифати „проблемот“ да се сведе само на промена на името (што не би претставувало проблем- види го текстот на овој блог „Уште еден неуспешен американско- европски „фронтален притисок“ за името“). Доволен „данајски сигнал“ е инсистирањето новото име (со географска одредница) да биде единствено, за меѓународна, но и внатрешна употреба (уставно).

„Просто“ прашање за новинарските дилетанти: кој народ (ќе) живее во „Северна Македонија“? Може и ова: дали знаат за некоја постојна држава во светот која е наречена „географски“, а не според народот (во нашиот Устав „мнозинска заедница“) кој живее во неа (не според народи или според некое- некои малцинства)?

Разумниот компромис мошне прецизно го „дефинира“ советникот на претседателот Иванов, Ристо Никовски (во емисијата „Резе“ на Скајнет телевизија), а во врска со „прифатливото“ име „Република Северна Македонија“:

„Предлогот за името, „Република Северна Македонија“ апсолутно го игнорира и директно и индиректно го загрозува постоењето на македонскиот народ.

Изворот на името на нашата држава произлегува од името на народот, а не од името на регионот.

Ние во Њујорк треба да разговараме точно по документот на Обединетите нации (ОН), каде прифативме да разговараме за разликата која постои, а тоа не имплицира никакво менување на нашето уставно име, додека тоа не се докаже дека е потребно. Никој тоа не го докажал“.

Дека она што го тврдам за јужниот сосед подолго време- во тек е завршната фаза на „разголување“ (дури станува непријатно да се гледа оти е премногу грдо), потврди уште еден никако маргинален политичар. Пред три дена, при посетата на нашава земја, пратеникот во Европскиот парламент Нирџ Дива изјави:

„Со голема сигурност можам да ви кажам дека Грција нема големо лоби во Европа. Грците гледаат како им се смееме за тоа колку смешни излегуваат по ова прашање. Ова не е зрел одговор од зрела администрација за прашања од стратешка важност за нашата глобална безбедност и добрососедска политика.

Македонските сили во моментов служат во Авганистан, го признаваме придонесот на македонските војници во борбата против тероризмот и дрогата и затоа сметаме дека грчката реакција е незрела“.

А сериозно разнишаниот Караманлис уште еднаш ја потврди својата политичка дебилност, овојпат и како кловн- историчар. Според весникот „Нафтемборики“, тој побарал Скопје да ги прекине обидите за искривување и ново пишување на историјата(?!):

„Пасошот за евроатлантските институции бара сложено име со географска одредница, што ќе важи за сите. И одговорноста за тој пасош е на Скопје“.

Уште додал дека дошло време за изнаоѓање на решение што нема да се потпира врз национализам и омраза.

Вчера, пак, имавме можност да чуеме- прочитаме изјава и на директорот на Меѓународната кризна група за Балканот, Питер Палмер. Изјавата за Би- Би- Си на македонски јазик може да се оцени какомошне коректна, но и досега многупати слушната- прочитана од други:

„Мислам дека спорот мора да се реши. Очигледно, состојбата во последниве неколку години е многу полоша отколку претходно. Пред се зашто Грција јасно ја прекрши Привремената спогодба. Никој не очекуваше до пред крајот на 2007- ма дека таа ќе го стори тоа. Ако се придржуваше и понатаму, спорот ќе можеше до одредено ниво да се премости – Македонија ќе влезеше во НАТО и ќе продолжеше кон ЕУ интеграциите.

Искрено, и без решение за името, Грција треба да престане да ја блокира Македонија. Но, тоа треба да се разреши. Мислам дека е прилично јасно какво решение може да се најде – дека македонската страна прилично јасно стави на знаење дека е подготвена за компромис за името, но грчката стана треба да го признае македонскиот идентитет и јазик“.

Палмер мисли дека не е решение што Македонија ова прашање го води пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг:

„Мислам дека тоа нема да го реши проблемот. Ја разбирам фрустрацијата на македонската Влада. Мислам дека е можно, не можам да тврдам дека Македонија ќе има силен случај. Но засега, додека Судот не донесе одлука, целиот напредок е блокиран. Не можам да ја критикувам Македонија за ова, сите земји имаат право да го сторат тоа, но не знам колку е тоа политички добро. “

Што се однесува на визната либерализација, Палмер смета дека Грција не може да ја блокира Македонија, но има замор кај ЕУ во однос на ова прашање.

Синоќа уште едно папагалско тврдење на Александар Маљас, на конференцијата „Довршување на американската мисија на Балканот“, што ја организираше влијателниот Центар за стратешки и меѓународни студии во Вашингтон: дека „Република Северна Македонија“ е прифатливо решение во спорот за името.

„Официјална Атина се залага за името ‘Република Северна Македонија’“.

Дипломатски извори забележуваат дека Маљас зборува за името, а не за опфатот на користење на терминот „македонски“. Токму официјалната грчка политика проблемот го третира како повеќеслоен- проблематизира идентитет, назив на јазикот, бара промена на Уставот…

Македонскиот амбасадор Зоран Јолевски ја повтори подготвеноста да учествува во преговорите под покровителство на ОН, но нема да дозволи да се чепка во идентитетот:

„Како што демонстриравме на самитот во Букурешт, можевме да прифатиме уште еден компромис, но предлогот на посредникот на ОН Метју Нимиц беше отфрлен од Грција.

Во основа, Грција ги зголеми барањата. А ние се плашиме дека и понатаму ќе ги зголемуваат. Па се поставува прашањето: дали ќе запрат? Затоа што, драги пријатели, достоинството и идентитетот на една цела нација е во опасност и не може да се компромитира“.

Претседателот на Република Македонија, Бранко Црвенковски, на лидерот на ВМРО-ДПМНЕ Никола Груевски му го врачи мандатот за состав на новата македонска Влада. Груевски има рок од 20 дена да ги заврши консултациите со партиите и до Собранието да го достави составот на новиот владин кабинет, како и неговата програма.

Консултациите со лидерите на ДПА и ДУИ, Мендух Тачи и Али Ахмети, веројатно „најгорливите“ (освен ако прифатат да партиципираат со свои министри, без оглед на тесната победа на едната и пораз на другата партија), Груевски ги започна веднаш.

„Не очекува многу работа, остварување на многу проекти, многу труд, многу енергија и многу успеси и напредок“, изјави тој.

По средбата Груевски- Тачи, лидерот на ДПА изјави дека се уште е рано да каже дали ДПА ќе влезе во Владата, но рече оти разговарале за програмата на идната Влада. За некои прашања се согласиле, а за некои немале согласност. За нив дополнително ќе се усогласуваат комисии од двете партии:

„Има теми за кои се знаеше дека сите се согласуваме- интегративните процеси во ЕУ и во НАТО, решавањето на спорот со Грција. Апсолутно тука се согласивме дека од наша страна ќе направиме се за да се дојде до решение, но по никоја цена тоа решение не смее да задира во идентитетот на македонскиот народ“.

Како едно од прашањата за кои дополнително ќе разговараат, а во контекст на враќањето на ДПА во Собранието, Тачи најавува и барање на оставка на претседателот на ДИК Јосифовски, затоа што, како што тврди, за над 85% од избирачките места кои на ДПА им се поништени немало никакви аргументи.

Според Груевски, во консултациите треба да се види која од партиите може да ја прифати „Преродбата во 100 чекори- проширена и надградена“, какви ќе бидат нивните гледишта за наредните 4 години за сите прашања, вклучувајќи ги и најчувствителните, помеѓу нив и името.

И Тачи и Ахмети говорат за компромисно решение на спорот со Атина, кое нема да го загрози идентитетот на македонскиот народ.

Меѓутоа, лидерот на ДУИ во едно од интервјуата за грчките медиуми како решение сугерира такво што нема да го загрози мултиетничкиот карактер на државата, а притоа да се земеле предвид историската, културната и географската сензитивност на јужниот сосед. Притоа не приведува пример на држава во светот чие име е „мултиетничко“ и „незагрозувачко“.

Да не е неговото засега „скриено“ решение „Мултиетничка Македонија“?!

„Поразот“ на домашна сцена однапред се знае(ше) дека е „проблематичен“; имено, мошне е тешко, речиси невозможно она што е очевидно за народот, за бизнис заедницата, за „средната класа“ (во наводници оти е се уште недокрај оформена, дефинирана и афирмирана). „Најнезгоден“ аргумент е секако рејтингот на партиите од почетокот на двете „црни години“ (повеќе од двојно поголем на владејачката коалиција во однос на опозицијата; мислам и на партиите на македонските Албанци, а не само на ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ; а имајќи го предвид тоа, особено пред почетокот на предизборната кампања, невалиден стана повисокиот рејтинг на ДУИ во однос на ДПА).

Лидерот на ДПА, Мендух Тачи, знаејќи или не, веројатно имајќи сигурни информации, директно и јавно, во негов стил, „навреме“ го обелодени подготвеното „касапанско“ сценарио (со употреба токму на глаголот „касапаана“). Впрочем, на тоа упатуваа и некои „дејанија“ во деновите и неделите пред распуштањето на македонскиот Парламент: појавата на вооружена група (не терористичка?) на границата со Македонија (снимена од косовска ТВ), повеќе заплени на „поголемо количество“ на оружје на некои поранешни „конфликтни терени“ во Македонија и сл.).

А дека се работи за „пеколно сценарио“, најмногу потврдува следново: во ниеден досегашен вооружен инцидент не беше нападната партијата на Ахмети- ДУИ од страна на ДПА (ништо докажано, туку само изјави на очевидци, и тоа најчесто на припадници или нејзини симпатизери), ниту, пак, таа се огласи за нападите врз изборни штабови и активисти на ДПА.

Што е следното? Лесно може да се предвиди: инцидентите веќе стивнаа, веќе се прејде на „побенигни“ дејанија за меѓународниот „фактор“ (не и за Република Македонија); „македонскиот дел“ од опозицијата, предводена од СДСМ, продолжува со „прикази“ на „катасрофалното владеење“ на позицијата, наспроти претходните „ептен успешни“ години кога таа владееше со земјата (а ни збор како објаснение зошто, ако било така, ја изгуби власта).

Завршница: по поразителните резултати на крајот од изборниот ден, 1-ви јуни, изборите да се прогласат за нелегитимни и нерегуларни (тие досега само „срамежливо“ се најавуваа како такви, а тоа престана откако и се постави прашање на опозицијата зошто, ако однапред го знае тоа, прифаќа да учествува на нив).

Владејачката позицијата на чело со ВМРО-ДПМНЕ повторно (како многупати досега) многу лесно и наивно „наседна“ на итроштините на опозицијата, пред се на СДСМ и ДУИ. На тоа веќе укажува (се разбира посредно) и меѓународниот „фактор“. Според соопштението од претседателскиот кабинет, шефот на
набљудувачката мисија на ОДИХР, амбасадорот Роберт Бери, на „посебна“ (вонредна?) средба му соопштил на претседателот Бранко Црвенковски дека е разочаран од инцидентите и инертноста на надлежните институции за нивно спречување и сузбивање“.

„Се разбира дека ќе го коментирам само целосниот изборен процес. Што ќе се случува на денот на изборите, како и пребројувањето на гласовите, ќе има големо влијание на она што ќе пишува во нашиот извештај. Се надевам дека денот на изборите ќе помине уредно и дека нема да има повеќе насилни инциденти“, изјави Господинот Бери.

Шефот на набљудувачите на 20-ти мај ќе го заврши преодниот извештај за изборите што ќе содржи препораки за подобрување на изборниот процес. Се очекува во него да се укаже дека, ако и натаму има изборни инциденти, нема шанси Македонија да добие иста преодна оценка за изборите како во 2006-та. (Тоа е само дел од „предвидениот пораз“ на Македонија на меѓународен план.)

Некој од новинарите „се сети“ да го праша амбасадорот Бери дали има впечаток дека досегашните изборни инциденти се координирани, но тој, очекувано, не сакаше да одговори, туку само најави поголема активност на набљудувачите на терен.

Во меѓувреме, да повторам, почна реализацијата на „бенигните“ активности: минување на наплатните места за патарини бесплатно (инцидентно), а сега и партиски знамиња и знамиња на туѓи држави станаа една од главните одлики на предизборието. Гостивар, Куманово, населби во Скопје се преполни со развиорени партиски знамиња на ДУИ (но и на ДПА- тоа се вика „наседнување“ или?), заедно со знамето на Република Албанија. Покрај нив никаде го нема државното знаме! Тоа „најблаго“ речено претставува беззаконие. Мошне е наивно објаснувањето на градоначалникот на Куманово: тој дозволил (значи е над законот!) таков распоред на знамињата во неговата општина за да не се повторат минатите избори:

„Тогаш имавме и интервенција на локалната самоуправа со Министерството за внатрешни работи за симнување на знамињата. Потоа, Државната изборна комисија даде толкување дека партиските знамиња се дел од пропагандниот материјал и можат да бидат поставувани. Тогаш заедно со меѓународниот фактор, како ОБСЕ и странските амбасадори, направивме едно решение- делење на еднакви делови на сите партиципиенти во изборниот процес“.

Следува „бисерот“: за него претставува „политичка некултура“ (а не беззаконие?!) непоставувањето на знамето на Република Македонија, заедно со партиските знамиња на албанскиот електорат.

Потсетување: се работи за кршење на Уставот и на Законот за знамиња, за што се предвидени и парични казни. Постапката треба да ја потегнат државните органи. Мислите дека тоа ќе се случи?

А бидејќи првиот дел од „касапанското сценарио“ е „провален“, мора некако да се „покрие“: ДУИ го осудува лидерот на ДПА Мендух Тачи зошто не се дистанцира од предизборното насилство. Побара и од поглаварот на ИВЗ да го осуди нападот врз Ахмети кој бил извршен од минарето на џамијата во Раковец (се мисли на „обидот за антентат“ над него, а еден од „атентаторите“ самиот се предаде и е во притвор!). Во стилот на „нападот е најдобра одбрана“, Емире Мехмети, портпаролот на ИШ на ДУИ, изјави дека „изјавата на Мендух Тачи не уверува оти тој останува верен на својата улога на касап и продолжува предизборната кампања да ја смета за битка за живот и смрт. Наместо да се дистанцира од инцидентите, со неговата изјава претседателот на ДПА се оправда и се обидува да ги прикрие атентаторите“.

„Наивноста“ односно „невиноста“ на ДУИ е „поткрепена“ со изјавата на Ахмети дека се приклучува на апелите на меѓународната заедница оти не е важно кој ќе победи (?!), туку е важно изборите да минат во најдобар ред, бидејќи во спротивно во прашање ќе биде доведена евро-атлантската иднина на Македонија:

„Над се, изборите се најголемиот тест за една држава, колку е демократијата развиена во таа земја, така што овие случувања сигурно дека се за осуда од сите“. (Веќе го наведов овој “завршен дел“ од однапред смисленото сценарио.)

Притоа, не е проблем дали сите или некои од штабовите на ДУИ во Полошкиот регион се демолирани „и оти и за овие настани жртва се прави ДПА“, туку е проблем (мошне сериозен, а во тоа е главната „наивност“ на владејачката ВМРО-ДПМНЕ) тоа што, како што потенцира Ахмети (но и меѓународниот „фактор“), „МВР нема целосна контрола во своите редови и лошо би било кога самите партии би се самоорганизирале за да се заштитат“, затоа што „тоа не е добра порака ни за Република Македонија ни за меѓународната заедница“.

А лидерот на ДПА уште еднаш одговори директно и прецизно: не потпаѓајте на провокациите на Али Ахмети и ДУИ. Неговата порака на своите симпатизери на собирот во Бутел беше „илустрирана“ со ставот дека тој само глуми жртва зашто знае дека неговата партија на овие избори ќе доживее дебакл:

„Ова е една спортска игра, еден фер плеј, но што да им правиме кога ДУИ е Работнички Кометал, а не Барселона“.

Притоа, само потсети дека проектите што ДПА како владин партнер ги реализираше во изминатите две години беа од корист за граѓаните и за Албанците во Македонија. Меѓу другото, многукратно е зголемен бројот на вработени Албанци во државните институции, ДПА жестоко се бореше и против криминалот, но најважната разлика, истакна Тачи, е што парите од Буџетот ги враќаше кај народот.

Интересно, медиумите најмалку во рамките на конструктивноста на ДПА (без наводници) информираа за ангажирањето, како советник, на престижниот американски аналитичар Јанош Бугајски. Само беше пренесена неговата изјава дека албанската заедница во Македонија може да одигра важна улога во евро-атлантската интеграција на Македонија, па затоа е важно една албанска партија која е конструктивна да биде во власта.

А „македонскиот дел“ од опозицијата, коалицијата „Сонце“, продолжува да „гази“ непречено, пред се со „неконструктивни“ и прилично еуфорични (можеби е поточно да се каже инфантилни) изјави, пред се на лидерката на СДСМ. На митингот во Кочани Шеќеринска изјави дека „на 1-ви јуни Кочани нема да биде само бастион на сонцето, нема да биде само бастион на вистината; на 1-ви јуни Кочани ќе биде бастионот на победата“. Притоа го повтори ветувањето, досега со ништо конкретно непоткрепено, дека Македонија „не мора да чека, за шест месеци ќе ја добие поканата за НАТО и ќе почне преговори со ЕУ. За една година граѓаните ќе добијат пасош со кој ќе патуваат низ цела Европа“. Не заборави и да му „одговори“ на Никола Груевски, припишувајќи си лични „заслуги“:

„Македонија доби кандидатски статус затоа што не се плашев да ја преземам одговорноста (значи лично таа, а не Владата на Бучковски во која таа беше вицепремиер и „евроинтеграторка“!) и затоа ако прашува како, ќе му речеме- Драг наш Никола, не е толку тешко. Ќе ти кажеме, ама треба еднаш да дојдеш и да се соочиш со оние кои поинаку мислат“.

Веќе станува несфатливо како една „сериозна партија за сериозни времиња“ си дозволува толку паушално, толку „детинесто“ да дава оценки за конкретни случувања во Македонија на економски план. На пример за високите цени на нафтата, критикувајќи ја изјавата на министерот за финансии Трајко Славески дека граѓаните поради високите цени на нафтата треба да ги користат услугите на јавниот сообраќај.

„Како одговорна опозиција цела година бараме од Владата на Република Македонија да го намали ДДВ за сите нафтени деривати од 18 на 5 проценти“, рече Бранко Трајчевски од СДСМ. „Ако Владата го прифатеше нашиот предлог, немаше да има драстични поскапувања на нафтата и бензинот и ваквата вистинска економска мерка ќе влијаеше врз цената на сите други производи. Како и сите други предлози на опозицијата, Владата и овој предлог го отфрли со потсмев. Затоа вчера го слушнавме предлогот на Славески, кој е за плачење“, додаде Трајчевски.

А што е со енормниот раст на нафтата (и на храната, меѓу другото и поради тоа) во светот, која директно влијае на „ненадејно“ големата инфлација и во најразвиените земји? Добро би било раководството на СДСМ да се информира за „народното решение“: се поголем број на сопственици на возила деновиве ги адаптираат за користење на гас кој секогаш е двојно поевтин од бензинот.

На она што е „најинтересно“, а претставува ноторен факт, повторно, уште еднаш укажа лидерот на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски:

„Се уште немаме со кого да ги спротивставиме нашите идеи, бидејќи нашиот противник нема изборна програма“, рече тој, меѓу другото, на митингот во Радовиш.

Груевски не е целосно во право: одвреме- навреме (на пример на средбата на Шеќеринска со бизнсимените- дека ако победи „Сонце“ ќе им биде даден еднаков третман и на странските и на домашните при инвестирањето- што е навистина „нова и мошне оптимистичка“ заложба) се „обелоденуваат“ делови од програма. Проблемот е што веројатно „Сонце“ немала пари неа како „целина“ да ја објави и да им ја стави на увид на граѓаните. Макар во „фотокопирско“ издание. Или можеби немала време да ја „собере“?

Не само што почна пред законски утврдениот старт, со што е направен прекршок од сите „главни“ политички партии- учесници на вонредните парламентарни избори, туку „предвреме“ и заборавија на што се обврзаа со потпишувањето на Кодексот за фер и демократски избори.

Не помогнаа ни многубројните апели и барања, особено од странскиот „фактор“, дека одговорноста за тоа ќе ја сносат сите, а не само, по распуштањето на Парламентот, техничката Влада на Никола Груевски. Се чини дека со право до него се упатуваат предупредувања оти првата цел на „црното изборно сценарио“, што го најави Радмила Шеќеринска- прогласување на изборите за нерегуларни и нелегитимни (што ќе рече дека е тоа подготвено од опозицијата), почнува да се остварува и треба веднаш да преземе конкретни дејствија на теренот.

Но, најнапред за „црното сценарио“:

Веднаш по потпишувањето на Кодексот, лидерката на СДСМ Радмила Шеќеринска изјави дека тој не бил гаранција оти владејачката ВМРО-ДПМНЕ ќе организира европски избори.

Прашање:

Ако сметала дека Кодексот не е гаранција, зошто го потпиша? И кој треба да го гарантира? Нели и таа односно нејзината партија (која ја предводи коалицијата „Сонце“), заедно со другите потписници?

Да потсетам, потписници се 30 политички партии, а при потпишувањето апел за коректно изборно постапување упатија САД, ЕУ, ОБСЕ, како и повеќе други домашни и меѓународни претставници и организации.

Повеќе од јасно е дека без никаков позитивен ефект е и ќе биде апелот на претседателот на Република Македонија, Бранко Црвенковски:

„Да предупредам на огромната одговорност со која се соочуваме сите, но пред се државните институции задолжени за спроведување на изборите и политичките партии кои ќе учествуваат во изборниот процес. Значи, не е прашање дали можеме, туку дали искрено сакаме, дали имаме политичка волја и чувство за одговорност кон иднината на нашата земја“.

Мошне сериозно предупредување упатија и САД преку американската амбасада во Скопје:

„Заедно со другите пријатели и партнери на Македонија од меѓународната заедница, САД ќе продолжат да ја следат изборната кампања до изборите со кои Македонија ќе може да се гордее. Ги охрабруваме сите граѓани на Македонија да го искористат своето демократско право да помогнат во одредувањето на идниот курс на својата држава”.

Партиите, коалициите и независните кандидати, кои се пријавија за учество на изборите на 1-ви јуни, во наредните 20 дена ќе ги претставуваат своите програми пред електоратот и ќе образложуваат зошто ја бараат довербата од граѓаните.

Предизборната кампањата ќе трае до 30-ти мај. Денот пред гласањето е изборен молк. Гласачките места на 1-ви јуни ќе бидат отворени од 7 до 19 часот.

Граѓаните ќе можат да избираат помеѓу 18 кандидатски листи што ги потврди Државната изборна комисија.

Изборите ќе бидат спроведени според пропорционалниот модел во 6 изборни единици. Право на глас имаат околу 1 милион и 740.000 граѓани на Република Македонија евидентирани во Единствениот избирачки список.

Според досегашните најави, изборите ќе ги набљудуваат 270-мина претставници на Канцеларијата на ОБСЕ за демократски институции и човекови права – ОДИХР и 3.500 на граѓанската асоцијација МОСТ.

Стартот на кампањата со право е оценет како пеколен (во буквална смисла), што е загрижувачки, опасно и мошне индикативно.

Во Полошко изрешетани штабови, уништена дискотека, а полицијата истражува дали падна првата жртва при политичките пресметки. Имено, 49-годишниот Башким Рустеми, член на ДПА речиси 15 години, е убиен со нож по расправија во кафе барот „Мајами“, во близина на тетовската болница. Убиецот, 26-годишниот Тетовец М.Х., е во бегство. Од ДУИ велат дека настанот нема политичка заднина и оти убиецот не е нивен член. Во исто време наспроти „Мајами“ беше фрлена бомба.

На Фадиљ Арслани, обидувајќи се да спречи инцидент во Гостивар помеѓу две групи на млади од ДУИ и ДПА, му е запалена дискотеката „Голден гејт“, откако чуварот со закана од калашникови бил киднапиран. Штетата се проценува на над 600.000 евра, а тој за настанот посочи на ДПА.

Изрешетани од оружје се излозите на повеќе партиски штабови на ДУИ во Тетово, Камењане, Неготино-Полошко. Било пукано од три возила. ДУИ обвини дека биле тепани нивни активисти и оти на насилниците од ДПА им помагале „Алфи“ и полицајци. ДПА ги отфрли обвинувањата. Од оваа партија тврдат дека и нивни активисти биле напаѓани, а инцидентите се должат на стари, нерасчистени криминални сметки во редовите на ДУИ.

И ДПА и ДУИ повикуваат да престанат инцидентите, кои се случија на првата ноќ од изборната кампања.

Двете најголеми коалиции – „За подобра Македонија“, предводена од владејачката ВМРО-ДПМНЕ, и „Сонце Коалиција за Европа“, предводена од опозицискиот СДСМ, кампањата ја почнаа со митинзи- првата во Охрид, а втората во Штип.

Демократската партија на Албанците во Гостивар ја одржа предизборната конвенција, на која беа претставени кандидатите за пратеници од 6-тата изборна единица.

Од говорот на лидерот Мендух Тачи:

„Ние мора да имаме компромис со нашите соседи, затоа што Албанците не гледаат ништо друго освен НАТО. Ние не ги баравме вашите синови, не баравме милиони, не крадевме гласови, ние од вас бараме едно- морална поддршка на ДПА“.

Од конвенцијата на ДУИ (претходниот ден-10.05.) „стандардни“, но и неприфатливи пораки и заложби упатени до „македонските партии“ (ДУИ не е македонска?): оваа партија нема да дозволи уште еднаш да не се почитува гласот на Албанците „како што тоа се случи на 5-ти јули 2006-та година“.

Како што изјави Ермира Мехмети, партијата смета дека „унапредувањето на Бадинтеровиот принцип од една страна создава простор за активно учесто на немнозинските заедници во процесот на одлучување, а истовремено обезбедува дека уживаат широка поддршка, која е клучна за функционирањето на мултиетничките демократии“.

Доколку повторно се формира Влада без ДУИ (партијата смета на сигурна победа), партиски извори најавуваат дека првиот следен чекор најверојатно ќе биде регионализација на земјата, бидејќи таква опција овозможувал Законот за локална самоуправа. Не се исклучуваат и варијантите за федерализација или за кантонизација. Тоа, според нив, подразбира и дводомно Собрание, бидејќи во Македонија има две мнозинства, Македонци и Албанци.

Ваквите ставови и заложби би требало уште на стартот од предизборната кампања негативно да се одразат на „расположението“ не само на македонските Албанци, туку воопшто на граѓаните на Македонија. Од проста причина што е тоа всушност најава за промена на Уставот, за ново устројство на државата, за уривање на нејзината унитарност. На тоа посочија и експертите, а ќе потсетам на оценката за таквото барање на Европа.

Потенцирајќи дека идниот мандатар формално правно нема никакви обврски да го прифати барањето на ДУИ, Билјана Ванковска, универзитетски професор, предупреди:

„Ако се примени тој принцип под притисок, под закана, а не под слободен избор на идниот мандатар, тоа е вовед во федерализација. Без оглед дали сега некој се заканува со федерализација или го прифаќаме т.н. Бадинтеров принцип за формирање на Влада, двете работи мене ми се исти. Двете работи или крајната консеквенца би била чекор поблиску до федерализација“.

Барањето на ДУИ стигна до Брисел, но Комисијата за надворешна политика на Европскиот парламент не дозволи тоа да стане дел од извештајот за Македонија на известувачот Ерик Мајер.

Инаку, „стандардните“ заложби ги изнесе лидерот Али Ахмети:

„Зачленувањето во НАТО ќе биде прва задача на ДУИ, ќе се ангажираме за решавање на проблемот за името со Грција и ДУИ смета дека не треба да се чепка во идентитетот на Македонците. Добрососедските односи се многу важен момент за стабилизација на земјава и затоа треба да се признае Косово“.

На првиот ден од предизборната кампања целосна мобилизација во партиите. Во Изборниот штаб на ВМРО- ДПМНЕ се крои стратегијата, а кампањата ја осмислува креативен тим на партијата.
Изјава на портпаролот Илија Димовски:

„ВМРО-ДПМНЕ ќе ги задржи своите два принципа на работа. Првиот принцип се големите митинзи, меѓутоа и она што е позначајно ВМРО-ДПМНЕ, како и во периодот додека беше на власт, ќе продолжи својата кампања да ја спроведува директно со граѓаните, разговарајќи во нивните домови, во нивните маала“.

Кратко и од Горан Минчев, шефот на Изборниот штаб на коалицијата „Сонце“:

„Ние ќе реферираме откога ќе завршат изборите на 1-ви јуни и мислам дека рефератот ќе биде навистина добар, односно позитивен за СДСМ и за коалицијата „Сонце“, а тоа е победа којашто очекуваме да ни ја дадат граѓаните“.

Инаку, на претставувањето на 120-темина кандидати за пратеници, лидерката на СДСМ Шеќеринска изјави дека дошол „моментот за обединета Македонија оти земјава е на чекор кон целосна изолација, скарана со соседите и со светот“. Во нејзиниот говор повторно (очекувано) небулози и невистини (на кои во претходни текстови веќе укажував), но и едно „опасно“ ветување:

„Онаа група која денеска силно се чука во гради дека го бранела името, таа замина со Букурешт со веќе скршена кичма. Замина во Букурешт без да го одбрани името, замина во Букурешт со согласност да се откаже и од името. Отиде во Букурешт без да го заштити името. Се врати од Букурешт без да ја донесе НАТО поканата. Е тоа, почитувани пријатели, тоа не е патриотизам. Тоа, почитувани граѓани, е предавство“(?!).

Доколку на изборите победи „Сонце“, вети таа, Македонија за 6 месеци ќе стане членка на НАТО и ќе добие датум за преговори со ЕУ. А што ако не го исполни? И не треба ли гласачите да знаат (на стартот) како или, поточно, по која цена мисли да ги оствари двете цели? „Сонце“ во наредните 20 дена ќе говори и за економијата, за поголемите даноци, за високите цени на основните прехранбени производи и двоцифрената инфлација, за зголемената невработеност и за малкуте странски инвестиции.

Од Шеќеринска и обвинение на кое треба да реагираат најнапред медиумите (не е за очекување): дека власта ги поткупува медиумите на кои им исплатила 20 милиона евра буџетски пари за свои маркетиншки цели (во промотивниот говор изнесе бројка од 30 милиони):

„Власта веќе година ипол води политика во која не е битно што правам, туку каков рејтинг ќе пуштат на телевизија, а тие рејтинзи се плаќаат прилично добро“, изјави таа во интервју за Радио Слободна Европа. Според неа, власта со честото рекламирање го покрива слабото работење пред се во економијата и во привлекувањето на странски инвестиции.

И на крајот од овој прилог некои „основни“ податоци за изборите:

Бројот на избирачи по изборни единици е: ИЕ 1 – 295.917, ИЕ 2 – 303.120, ИЕ 3 – 288.585, ИЕ 4 – 289.664, ИЕ 5 -290.101 и ИЕ 6 – 311.729. Според официјалните податоци, 67.191 граѓани со право на глас се на привремен престој во странство, 1.929-мина се на издржување на затворска казна или во притвор, а 542-ца имаат статус на внатрешно раселени лица.

На ова ме поттикна една стамена домаќинка со која случајно се запознав на комунистичко- социјалистичкиот плоштад „Македонија на Пенов“, во еден почетен, првофазен постизборен парламентарен период. Да си немаме недоразбиање: така не го нарекувам јас, туку чув како така го нарече некој во група на млади безделници седнати на една „негова“ клупа во едно сончево работно претпладне. Ми се допадна, ми се виде „адекватно“ тоа именување, го запомнив, па еве го искористив. Стамената домаќинка прво ме збуни, просто ме вчудовиде, но само некоја минута потоа убаво се разбравме.

Ми се пожали:

„Јас сум имала многу односи со луѓе, ама вакви помеѓу политичариве, овие што се договараат за новата Влада, никогаш не сум доживеала. Па, како само можат толку отворено, дрско и безобазно? Имале право Швајцарцине што му дале инвалидска пензија. Море, кога би ми паднал в раце, би видел тој каков однос би имала со него“.

Се разбира, како културен и пристоен, не и поставив непристојно прашање какво што можете да претпоставите. Особено затоа што знам на кого мислеше во однос на она со швајцарската инвалидска пензија. Сигурен сум дека и вие знаете. Си го продолжив патот, а во меѓувреме брзо ми стана јасно што рече и што сакаше да докаже: имала многу меѓучовечки односи, од роднинско- пријателски до работно- неработни. Веројатно најмалку мислеше, може и воопшто не помисли на сексуалните. А „инвалидот“, ај сепак да не бидам „баш културен и пристоен“ оти можеби некому и не му текнува, е лидерот на партијата ДУИ, Али Ахмети, кој ја налутил (како и мнозина други) со неговата изјава дека ако неговата партија не влезе во Владата на Груевски, тој- Груевски како премиер ќе си имал „проблеми“ со „албанскиот народ“.

Она што е можеби најбитно за односите од каков било вид, е дека нивниот квалитет најмногу зависи од однесувањето. Со други зборови, во прво лице еднина: какво ќе ти е однесувањето спрема оној со кого имаш односно посакуваш однос, таков и ќе ти биде. А од сите односи, најзависен од однесувањето е политичкиот. Од него произлегуваат најголемиот број други, а можеби во најширока смисла и сите. Па и сексуалниот. Каква е состојбата кај нашиве ново- стари политичари на тој план? На прв поглед портокалова. Ама само на прв!

Лично мислам дека и овојпат (како и многупати досега, меѓу другото и
поради недоволното познавање на „вториот јазик“ во Македонија) стамената домаќинка, но и многумина други на повисоки „позиции“,
погрешно го разбрала Господинот Али Ахмети. Токму поради незнаењето дека квалитетот на односите најмногу зависи од однесувањето. Имено, тој сакаше да рече дека ако ДУИ не биде во власта, тогаш заедно со досегашниот и идниот коалиционен партнер СДСМ опозиционерски „жестоко“, како што се изрази Бучковски, ќе дејствува во новиот Парламент. И сигурен сум дека не мислеше на албанскиот народ (го има, засега нели, само во Албанија), туку на најголемата „немнозинска заедница“ во Република Македонија. Поточно, на оној дел од неа што гласаше за неговата партија (другите делови, нели, гласаа за други, особено за ДПА). И таа негова изјава не е никаква закана, како што ја оценуваат и коментираат, туку станува збор за однос спрема една власт (новата извршна, на Груевски). Јас сум 110% сигурен (ова колку малку да се поднасмеете) дека Ахмети, како досегашен учесник во неа, добро знае односно научи оти двете други власти (законодавната и судската), според „природата“ на нештата (ќе) ги решаваат „проблемите“, па и оние што ги „предвидува“, од ден на ден се понезависно.

Стамената домаќинка очигледно, како и сите обични луѓе, политичките односи ги разбира онака- домаќински. Да, токму од политичките односи кај нас, за жал, зависи се или речиси се. Дури, да се повторам, се осмелувам да тврдам (немам време овде да образложувам и аргументирам) дека и сексуалните зависат од нив.

Само да потсетам на брачниот однос во кој партнерите припаѓаат на различни политички „опции“. А тие, сексуалните, слушам одвреме-навреме (како „случаи“), биле присутни и во политичките. Ќе си земам малку слобода, па во тој „контекст“ ќе оставам можност за нивна поголема. Ако не поради друго, тогаш барем поради фактот што процентот на новите пратеници од понежниот пол никогаш не бил поголем од сегашниов. Се разбира, во прв план го имам односот во рамките на половата односно родовата рамноправност.

Е, токму таа- рамноправноста ми е поентата на ова мое промислување за односите. Имено, убеден сум , сигурен сум дека најстабилни, најдолготрајни, најквалитетни, најпросперитетни и најплодни се односите што се воспоставени на рамноправна основа. Особено кога станува збор за политичките, па и позиционерско- опозиционерските. И личните и колективните. Сигурен сум дека само со и во такви односи можат да имаат успех сите оние што имаат „нешто портокалово“ на себе.

Јас веќ си купив портокалова вратоврска. Дење не ја носам оти без неа сум некако покомотен. Само навечер, и тоа кога излегувам во центарот на градот без некоја цел. Сакам да речам,  да се прошетам, да се видам со пријатели и познајници, да ме види народот, особено оној дел од него што имал и се уште не ја изгубил довербата во мене. Можеби токму затоа (дека не ја носам дење) се уште не сте ми ја забележале.

А прашувате какви ми се односите со досегашните и сегашниве политичари? Исти како и вашите: рамноправни односно зависно- независни.