Предупредувањето на Шефер дека постои реална закана за ракетен напад на Европа изненади многумина, но во меѓувреме сомнежите се потврдија: дека зад тоа се крие оправдување односно поддршка на планот на САД да изгради систем на ракетна одбрана на европско тло, а на што жестоко реагира Русија.

Генералниот секретар на НАТО Јап де Хоп Шефер во интервју за лондонскиот весник „Фајненшл тајмс“ (13.03.) изјави дека за Европа постои реална закана од ракетни напади од страна на Северна Кореја и Иран.

На прашањето дали американскиот систем за противракетна одбрана може да ја намали ранливоста на Европа тој одговори дека меѓународната заедница спровела проучување според кое теоретски е можно антиракетниот штит да го заштити стариот континент.

„Но за таков систем е неопходна политичка дискусија. Треба да се разгледа кој колку ќе плати“, реше Шефер.

Во Европа веќе се води дискусија за противракетна одбрана која прераснува во вистински спор, објави весникот. Тој беше предизвикан од барањето на американскиот претседател Џорџ Буш освен базите од системот за противракетна одбрана во Алјаска и Калифорнија да се се изгради и трета за ракети пресретнувачи во Полска, како и за радари во Чешка.

„Фајненшл тајмс“  потсетува дека во САД главна тема во дискусијата за противракетна одбрана е нејзината ефикасност, а во Европа дали тој систем ќе му даде безбедност на континентот или ќе го дестабилизира.

Најновата вест (20.03) од Америка:

Кондолиза Рајс изјави дека ракетната одбрана во Европа ќе биде стабилизирачки фактор со давањето на помош за да се заштити од потенцијалните закани на Иран:

„Живееме во свет во кој се соочуваме со помали нукеларни закани, помали потенцијални ракетни закани, од, на пример, Иран. И во таков свет ограничената ракетна одбрана, која може да се соочи со такви мали закани, е во голема мера стабилизирачки, а не дестабилизрачки фактор“.

Рајс вчера во Вашингтон за прашањето на ракетниот систем разговараше со министрите за надворешни работи на ЕУ.

Да повторам, Русија е против. Владимир Путин изјави дека тоа би претставувало закана за руската сигурност. Сомнеж во ефикасноста на системот изрази и Франција, а Германија е загрижена дека тоа би можело да доведе до нова трка во вооружувањето. Германскиот министер за надворешни работи Франк Валтер Штајнмеер по средбата рече дека САД би требале да ги прошират своите разговори со европските земји за нивните ставови да бидат во хармонија. Притоа додаде дека треба да се почитува потребата на Америка да се заштити од можни закани.

Воопшто не изненадува, туку напротив, сосема очекуван и логичен е првиот резултат од зачленувањето на Бугарија во Европската унија на економски план (еден од најважните): за првпат во нејзинoто поблиско минато (од смената на системот) во 2006. година нејзиниот извоз е поголем од увозот.

Не треба многу знаење или експертност за да се одговори што значи тоа за севкупната позиционираност на земјата во регионот и пошироко, а пред се на европскиот пазар.

Изјава на бугарскиот министер за финансии Пламен Орешарски:

„За првпат извозот на Бугарија, иако со мал процент кој се движи помеѓу 1% и 1,5%, е поголем од увозот“.

Притоа тој изрази уверување дека таа тенденција ќе продолжи и во наредните години (што е повеќе од сигурно).

На неодамна одржаната тркалезна маса во Софија (13.03), што ја организира Атлантскиот клуб, Орешарски информира дека Бугарија веќе сега исполнува 4 од 5-те критериуми од Мастрихт за влез во Еврозоната, односно во групата на земји во кои националната валута е заменета со еврото. Единствениот критериум кој се уште не e исполнет е нивото на инфлацијата. Затоа што според тие критериуми годишната инфлација не треба да преминува 2,9%, а во Бугарија во 2006. таа изнесувала 6,5% .

Што се однесува на извозот и увозот на Бугарија, последните статистички податоци го потврдуваат она што го назначив како очекуван и логичен резултат: 55% од увозот отпаѓаат на земјите членки на Европската унија, но и 85% од вкупните странски инвестиции. За конкурентноста и нејзиното влијание, особено во однос на квалитетот и на домашниот и на странскиот пазар не треба многу да се зборува. Што би рекле измислувачите на „топла вода“: тоа е тоа.

Влезот на Бугарија во ЕУ не се случи толку одамна за да заборавиме на коментарот или поточно честитката за успехот од страна на претходната македонска Влада на екс премиерот Бучковски (и негова лична): дека тоа и за Македонија значи „многу“ во однос на нејзините напори за приближување- што побрзо зачленување во Унијата. Забележувате макар едно нешто од тоа „многу“, пред се на економски план (но и на секој друг)?

Засега единствената „придобивка“ од добивањето на уште еден европски сосед (досега ептен „придобивме“ од европска Грција) е најновата (всушност поприлично стара), вчерашна изјава  „во дует“- на еврокомесарот за проширување Оли Рен и бугарската „Европејка“ Меглена Кунева: дека нема датум (никогаш?) за почеток на преговори за членство на земјите од Западен Балкан, вклучително и Македонија, се додека тие не се реформираат (се разбира, целосно, „компплетно“, а не како, на пример, Бугарија и некои од претходните). Со ова барем опозицијата не ќе може повеќе да ја обвинува Владата на Груевски оти нема „индиции“ за добивање на датум затоа што нема резултати. Оти и таа, кога беше позиција, но и од сегашната позиција знае, самата повторува (како сите други „папагали за реформирање“): секоја реформа е болна и бара многу жртви.

Добро е што почнавме да ги броиме. Засега само од бизнисменскиот, но во догледно време сигурно и од политичкиот дел на нашата полит- бизнис олигархија.

Зголемувањето на бројот на жителите на планетата Земја до 2050. година предизвикува загриженост и предупреда: проблемите поврзани со егзистенцијата, поточно преживувањето на луѓето (економско- социјалните) во наредните години и децении ќе се зголемуваат со геометриска прогресија. Не само во сиромашните и средно развиените, туку и во земјите кои сега (утре можеби не) се дел од развиениот свет.

Прв податок кој загрижува е дека бројот на лица постари од 60 години ќе се зголеми тројно и ќе достигне 2 милијарди до 2050. година, односно една петина од очекуваната популација. Светската популација ќе се зголеми за 2,5 милијарди луѓе. Сегашната бројка на жители на Земјата е 6,7 милијарди.

Едно од бројните предвидувања во извештајот на ООН под наслов „Можностите на светската популација“:

„Светската популација е на пат да надмине 9 милијарди до 2050. година и да продолжи да се зголемува, додека популацијата во најразвиените региони нема значајно да се менува, но ќе остари“.

Миграциите од сиромашни во богати држави би требало да го надоместат недостатокот на работна сила во развиените региони, а се очекува популацијата во 46 држави, вклучително Германија, Италија, Јапонија, Јужна Кореја, повеќето поранешни советски републики и помали островски држави, да биде помала до 2050. година.

Извештајот ги наведува очекувањата за тројно зголемување на популацијата во Авганистан, Бурунди, Конго, Либерија, Нигерија, Источен Тимор, Уганда и Гвинеја- Бисау.

Податоците покажуваат дека населението на Индија, Нигерија, Пакистан, Конго, Етиопија, САД, Бангладеш и Кина ќе сочинуваат половина од порастот на светската популација.

Ваквите предвидувања потврдуваат дека, од една страна, поместувањето на старосната граница (ќе) значи поголем и вредносно порамномерен квалитет на животот (во сета негова комплексност), а од друга миграционите движења, особено на младите и работоспособните (пред се квалификуваните) од неразвиените кон
развиените земји (со се постаро население) ќе бидат се поинтензивни, а што ќе претставува нивна егзистенцијална загроза, уништување на идентитетот.

Дали тоа не е веќе денес, а утре ќе биде неминовен процес?

Единството во различностите во наредните години и децении сигурно ќе добива се поголема „гласност“.

На прес- конференција (14.03.) Народниот правобранител Иџет Мемети го објави извештајот за 2006-та година кој, според сето наведено во него, „катран црно“ ја насликува состојбата во земјава на планот на заштитата и остварувањето на правата на македонските граѓани.

Таа, а не некои „објективни околности“, е главната причина зошто претходната Влада не успеа да добие датум за почеток на преговори за членство во Европската унија. Тешко дека ќе успее и актуелната во догледно време, а со оглед на мошне тешката „домашна задача“.

Таа, пак, во најопшти црти може да се постави како брзо, дури итно надминување или темелна промена на (забелешки на Народниот правобранитет): нереформираната и недоволно ефикасна јавна администрација, неефикасното судство, реформирање на полицијата која нема да ги пречекорува овластувањата со манифестирање на сила, радикално подобрување на нехуманите услови за престој на притворените и осудените лица во затворите, постигнување на брзи резултати во процесот на денационализација, заштита на децата од секаков вид на насилство и злоупотреби, и уште толку (и повеќе) други нешта. Дали на овој план претходната и сите Влади пред неа воопшто нешто работеле и сработиле? Што?

Во 2006-та година Народниот правобранител постапувал по вкупно 4.282 претставки. Од нив 3.243 се завршени, а во работа се 1.039. Во 1.005 случаи биле констатирани повреди на уставните и законските права на граѓаните, a oд нив во 758 случаи органите на државната управа, други органи и организации со јавни овластувања постапиле по интервенција на правобранителот. За 204 случаи постапката е во тек, а во 43 се преземени сите законски дејствија.

Во текот на 2006-та година, како што посочи Мемети, најмногу претставки се добиени за правосудството, односно за долготрајното постапување, за отсуството на успешно менаџирање и неприменување на одлуките на Европскиот суд за човекови права. Тој предлага заокружување на правната рамка и нејзина целосна имплементација, како и подобрување на условите за работа и на материјалната состојба.

Како најкарактеристичен пример е оној чии наследници чекале 28 години за правосилност на судска одлука.

Во однос на почитувањето на правата на граѓаните од страна на полицијата, во Извештајот е посочено дека во минатата година имало пропусти во полициски акции за потрага на сторители и противзаконско упаѓање во домови на граѓани, како и пристрасно постапување при утврдување на одговорност за прекумерна употреба на сила. Според Мемети, потребна е поголема едуцираност за правата на граѓаните и професионално однесување на овластените службени лица, како и повисока професионалност во вршењето на внатрешна контрола.

„Основната функција на затворите е доведена во прашање поради недоследна примена на законот и на европските затворски правила, поради нестручното раководење, пренатрупаноста и исклучително лошите услови за престој“.

За состојбата во затворите се известени Владата и Министерството за правда, a веќе има најави за преземени активности во оваа насока.

Во однос на денационализацијата, во Извештајот е наведено дека овој процес остана проблематичен пред се поради отсуството на волја за доследно спроведување. За успешна реализација на овој процес e потребна поинаква поставеност на комисиите и нивна професионализација, како и забрзани реформи во катастарот.

Има нарушување на правата од работен однос, се уште нема решение за урбанистичкиот хаос, животната средина е под постојан атак од загадувачите, нема станови за социјално загрозените лица, a социјалната сигурност и правда е недостижна за многумина.

„Во Македонија е тешко да се оствари правото на пензија, бидејќи постапките и натаму се долги, бавни и неефикасни, особено пред Второстепената комисија“, рече Мемети.

Според него, се поставува прашањето дали остварувањето на здравствената заштита е право или привилегија затоа што недостигот на лекови и натаму е голем проблем во аптеките, а особено во болничките установи.

Во однос на правата на детето, Народниот правобранител нагласи дека институциите и родителите не ги почитуваат доволно овие права, детето е предмет на физичко и психичко насилство во домот и во училиштето, a основното образование не е бесплатно.

Тој има забелешки и за отсуството на волја за донесување на системски закон за заштита од дискриминацијата, како и за непримената на меѓународните стандарди во оваа област.

Во Извештајот се поставени и целите на работа на Народниот правобранител во оваа година (2007). Тоа се, меѓу другото, залагање за повисоко ниво на почитување и заштита на човековите слободи и права, одговорно, совесно и стручно работење во согласност со Кодексот за добро административно однесување, како и поголема одговорност на институциите кон граѓаните и поквалитетна соработка сo него.

Годишниот извештај на Народниот правобранител за 2006-та година е доставен до Собранието на Република Mакедонија и допрва треба да ги очекуваме коментарите и реакциите. Ќе бидат особено интересни оние на сегашната опозиција бидејќи, на посреден начин, тој значи и отчет за нејзиното позиционо работење и дејствување.

Да, очигледно е дека урбаната мафија во Скопје, особено на „фронтовите“ каде што во изминатите години најмногу ги засили своите „редови“ (во кои успешно „имплементира“ и лица од врвовите)- општините Центар и Кисела Вода, ја доби битката.

Со забошотување на многу работи по ненадејните удари (аферите „ФИ-КОМ“, „Кинески ѕид“ и други), со „смирување“ на јавноста, но и со примена на „заштитните механизми“ спрема првите општинари- со врзување на нивните раце.

Да, битката ја доби, но не и војната. Очигледно е дека таа од ден на ден ја губи. Пред се на економски план. И станува неисплатлива натамошната интензивна изградба со криминални проекти, а не можат да го продадат или се потешко го продаваат она што во меѓувреме го изградија. Поради сеопштата недоверба кај граѓаните.

Имено, според анализите на агенциите за продажба на недвижности и покрај драстичното намалување на цената на новоизграден станбен квадратен метар за купување нема речиси никаков интерес. Напротив, расте цената на староизградениот, особено на оној што е сеизмички „зацврстен“ и граден во годините и неколкуте децении по катастрофалниот скопски земјотрес. Граѓаните научија дека најголемиот број од новоизградените објекти не ги исполнуваат прописите односно нормите за сеизмичка стабилност.

На урбаната мафија овојпат централната, а не локалната власт и зададе уште еден „посреден“ удар: Министерството за транспорт и врски им ги одзеде градежните надлежности на општините Центар и Кисела Вода. Всушност, им ги врза рацете (чисти?) на градоначалниците Џорџе Арсов и Виолета Аларова односно им забрани да даваат дозволи за градба, да вршат инспекциски надзор, а им ги одзеде и надлежностите во врска со спроведувањето на урбанистичките планови. Забраната ќе трае 3 месеци. Во соопштението до медиумите, меѓу другото, стои дека заклучно до денеска (14.03) општините не ги отстранија неправилностите, не се справија со дивоградбите и другите општински проблеми. Затоа отсега документирањето и управувањето со градежното земјиште, како и инспекцискиот надзор за градби од трета, четврта и петта категорија, целосно ќе ги преземе Министерството.

За сите утврдени неправилности Државниот инспекторат веќе ги известил Министерството за внатрешни работи и Јавното обвинителство.

Да потсетам, и покрај тоа што градоначалниците на големо најавуваа до темел уривање на дивоградбите, успеаја да урнат само поткровја.

И веднаш, наредниот ден (15.03) жестока реакција на градоначалникот на Кисела Вода. Решението на Министерството Арсов го коментира како тенденциозно, невистинито и злонамерно. Ја обвини директорката на Државниот инспекторат за градежништво и урбанизам, Жаклина Ангеловска:

„Имаме наназад месец дена добиено 25-26 предмети од нивна страна кои се повикуваат во писмото како пријави за недобро работење, меѓутоа стручните служби на сите тие им одговорија со аргументи“.

Тој е оптимист, верува дека ќе добие позитивен одговор по жалбата до соодветната владина комисија.

Градоначалничката Аларова, пак, преку соопштение признава дека од 23 предмети, за кои Министерството утврдило неправилности и донело такво решение, само 3 се проблематични. За останатите 20 не сака да преземе одговорност зaшто нив ги наследила од претходниот градоначалник (како да подзаборавила дека веќе го „турка“ вториот градоначалнички мандат).

На Советот на општина Центар, на советниците и градоначлничката, им беа потребни 4-5 дена (20.03) да се „соземат“ и да минат во „контраофанзива“. Оценија дека Градежниот инспекторат неправедно им ги одзел надлежностите и тоа треба да се обжали. Со забелешка на Аларова дека дел од забелешките треба да бидат упатени на преразгледување до Министерството за транспорт и врски бидејќи се работи за пропусти кои ги има во секоја општина, „ништо спектакуларно, недостасувале паркинзи“. Инспекторатот барал да се вметнат во деталните урбанистички планови објекти за кои општината издала решение за уривање. Тоа е кршење на законот, обвинуваат советниците на општината.

Од Државниот градежен инспекторат не ги коментираат обвинувањата. Одговор ќе дадат дури откако ќе ги добијат писмено.

Се уште молчат. Веројатно не стасале. Можеби е рано. Поминаа само два дена. Во наредните денови, недели и месеци очекуваме конкретни, па и „спектакуларни“ удари на урбаната мафија од страна на Министерството за транспорт и врски, а во рамките на преземените градоначалнички надлежности.

Несериозен, па и карикатурален беше настапот (15.03) пред јавноста на екс министерот за култура Благоја Стефановски. Сепак, незаслужено беше одмолчен. (Медиумите само „голо“ информираа.) Ако не поради друго, барем поводно уште еднаш да се (у)каже во што е, каде е проблемот на „незгодната“, најчесто лицемерна позиција на сегашната опозиција: во сопственото (не)чинење кога таа ја практицираше власта.

Тоа поинаку се нарекува: немање ниту морално, ниту какво било друго право да се посочува на работи кои самиот си ги правел. На пример, партизацијата на културата.

Излезе Стефановски пред новинарите и рече:

„Македонија не може на секои четири години да почнува од почеток во македонската култура. Македонија не може да ја поднесе оваа партизација во културата, овој тип на забрани што и поголемите култури не можат да ги направат“.

Циниците знаат да речат: „Тресна зелена и остана жив (па и здрав)“. Бидејќи ние не сме такви, не велиме така, туку само (се) прашуваме без да бараме одговори (оти ги знаеме):

Зошто „на секои четири години“? Зарем Македонија не поднесува партизација на културата цели 16 години? И тоа не „четири по четири“? Дали со тоа што го кажа мислеше и на партизирањето на стартот од сопственото министерување? Колку раководители смени тој кога стана министер?

Да, точно, проблематично е, па и неприфатливо да се сменат 7-мина стручни раководители кои биле блиски до СДСМ, а притоа да се вработат тројно повеќе луѓе. Ама пак, сами по себе се наметнуваат некои прашања:

Дали тие биле само блиски? Да не биле членови на неговата партија (макар некои од нив)? Зошто не биле во Министерството пред тој да влезе во него како министер?

Не е само Стефановски тој кој го крева гласот против она што на кадровски план е направено во Министерството за култура. Го кренаа и сменетите директори на Балетот, на Драмски, на Музејот на Скопје и на Турскиот театар (кој останал и без локација за своја зграда; тврдење кое нужно бара дообјаснување и аргументи-  зошто, на пример, не била изградена?).

Стефановски беше уште поконкретен, па посочи дека во филмската програма е направена партиска поделба на „наши“ и „ваши“, со што „и се нанесува долгорочна штета на државата и на културата“. Изнесе уште некои „скандалозни“ потези како „доказен материјал“: протерувањето на балетскиот уметник Чичијашвили, парализирањето на работата на културните центри во Софија и Њујорк, а поставувањето на скулптурите пред Владата односно вадењето од археолошките локалитети Климе Коробар, поранешен директор на Музејот на град Скопје, го окарактеризира како една од авантурите на Паско Кузман која „и нанесува штета на Република Македонија“. Притоа не објасни каква и колкава. (Патем, токму пред влезот на Музејот одамна се поставени археолошки споменици и, колку што може да се види, се уште ништо не им фали: башка што поставувањето пред Владата е привремено.)

Стефановски и соработниците најавија јавни трибини за состојбите во културата.

Да, постои и станува неподнослива партизацијата во културата, но и во сите други области на нашето севкупно живеење (на пример, партизацијата на бизнисот). Меѓутоа, таа не е ниту од вчера, ниту од завчера. Трае цели 16 години, па и пред тоа, одамна. Меѓу другото, една од главните „домашни задачи“ на СДСМ (партијата на Стефановски) на патот кон Европската унија, која не ја исполни, па и ја остави во аманет на новата власт, беше токму таа- департизацијата. Зошто им беше поставена ако не го правела тоа како што, според „обелоденувањето“, го прави сегашнава? И што ако третина од „тројно повеќето“ вработени (другите две третини треба да се анализираат од други аспекти, а пред се од економски и функционален) се исто така стручни, а само блиски до ВМРО-ДПМНЕ или ДПА?

Конечно: зошто Стефановски како министер не се опкружи со „чисти“ (ниту блиски) односно независни, авторитетни, почитувани творци, личности, и со меѓународно потврдени вредности? Се разбира и стручни?

Се поставува првата, клучна дилема: како да се сочува, да се брани и одбрани стабилноста и како да се продолжи со вистинско опозиционо конструктивно (не само декларативно) дејствување, а кое ќе даде резултати веќе на следните избори.

Одговорот, па и натамошната судбина на лидерот односно „полуобновеното“ раководство на СДСМ, секако ќе се чека на закажаниот Конгрес на 3-ти јули.

Сосема е очекувано тоа што се случува во меѓувреме: расте бројот на незадоволни членови, и тоа не само од цврстата лидерска рака , туку и од севкупното дејствување на политичката сцена. Тоа најнапред се изразува со барање на темелна, отворена, демократска анализа и оценка на изборниот резултат (не со обиди за негово фингирање). Притоа се се почести „старите“ коментари на поранешни раководни луѓе  кои одамна раскрстија со неприкосновеноста и незаменливоста на најголемиот губитник Бранко Црвенковски.

Според некои аналитичари, ако некогаш и некаде молкот (сосе привидниот спокој) многу зборува, тоа се случува сега и во СДСМ. Па „слушаат“ дека на претстојниот Конгрес ќе се гласа за доверба на лидерот и партиските органи, но и гласно (можеби и „кавгаџиски“) ќе се расправа за тоа што се случуваше и се случи, со акцент на она што мора да се прави и создава денес и утре. Всушност, тоа ќе претставува почеток на жестока битка за суштинска демократизација на партијата и нејзино реформирање.

Се шпекулира дека во меѓувреме во СДСМ се создава (спонтано?) „тим на Шеќеринска“ која, наводно, е крајно незадоволна- револтирана од нејзината лидерска „должничка активност“  во 2008-ма за што наводно  се бара нејзина одговорност. Овој „тим“ на Конгресот ќе инсистира да се отвори расправа за крајно потребен јасен и прецизен план на активности во наредниот период за подигнување на партискиот рејтинг, а истовремено да се дефинира модел на одговорност за неисполнетите очекувања.

Несомнено е дека во партијата подолго време, а по изборите се поотворено се случува фракционерство кое како краен позитивен резултат може да предизвика комплетна „чистка“ и сосема ново кадровско, организациско и акционо преструктуирање.

Поранешни блиски соработници на Црвенковски не разбираат и се почесто гласно прашуваат зошто социјалдемократите прифаќаат да бидат залажувани со тоа дека изгубиле, ама тоа било голема изборна победа (морална победа). На пример, екс- лидерот и поранешен премиер Владо Бучковски во колумна ја отвори темата за чесниот пораз на СДСМ. Не забораваат и на прашањето зошто Црвенковски побрза да бара избори за кои однапред знаеше дека ќе ги изгуби.

А се ближат и нови избори- локалните.

Во меѓувреме СДСМ, а пред се лично Бранко Црвенковски доживува уште една „непријатност“: наводно нов, радикален обид за меѓупартиско пазарање, а единствено со цел да се дојде на власт и покрај јасно изразената волја на граѓаните на Македонија.

Имено, весникот на албански јазик „Љајм“ објави текст во кој се наведува дека СДСМ е подготвен да ја отстапи премиерската позиција само за да дојде на власт! Пазарот- возвратот е ДПА и ДУИ да станат коалицоиони партнери на СДСМ, со што ќе се добие потребното парламентарно мнозинство за состав на Влада. Очекуваната брза реакција- дермантирањето на „обвинетиот“ не го ублажи „потресот“.

Весникот цитира неименувани извори од Социјалдемократскиот сојуз кои тврдат дека ако ДУИ и ДПА се согласат да влезат во коалиција со СДСМ, тие ќе имаат право да изберат нов мандатар кој ќе биде Албанец. Според изворот, со избор на Албанец за премиер Македонија ќе докажела дека има волја да ги решава проблемите од етнички карактер и во исто време ќе се прекинело штетното владеење на Груевски кој земјата ја водел кон бездна.

СДСМ демантира, потсетувајќи дека досега повеќепати потенцирал оти во согласност со ставот на Р.М. мандатот за формирање на Влада го добива партијата која на изборите освоила најголем број на пратеници. Во конкретниов случај тоа се Груевски и ДПМНЕ, а тезите дека СДСМ прифаќа Албанец за премиер се груби лаги, шпекулации и невистини.
Албанец за премиер? Зошто да не? Ама би била ли тоа „волја да се решаваат проблемите од етнички карактер“? Со испазарен само поради „штетното владеење“ на Груевски кое, види, чудо, народот го прифаќа, го поддржува, одново го изгласа?! Што би рекол (повторил) Црвенковски: „Тој има право и кога греши“.

Личел на Александар Македонски- Александар Велики или Великиот Александар Македонски? А кој е тој?

Да не е оној  што никогаш не се нарекол Александар Грчки, меѓу другото затоа што бил македонски крал, ученик на Аристотел, кој најнапред продрел токму во Грција, која сакала да се ослободи од Македонија, извојувал битка против неа, ја покорил и тргнал во освојување на Европа и Мала Азија?

Де не е оној што никогаш не се нарекол Александар Данајски за да не го „врзат“ со Данајците- Грците и нивниот „Тројански коњ“, односно „Данајскиот дар“ од кој и денешните Грци никако не можат да се ослободат?

Во центарот на Скопје „воинот“ е „качен“ високо на својот коњ (Александар и неговиот Букефал) за да можат сите што сакаат да го догледаат да ги кренат главите високо. Колку и да ги научиле да ги веднат многумина „велики“ во нивното лично и колективно минато сосе сегашноста. А под него современа, модерна, кружна фонтана во ритамот на срцето.

На впечаток- допаѓање или недопаѓање на што било имаме право сите. На суд- за вредноста и естетските димензии имаме право само доколку сме стручни и со изграден, па и афирмиран критериум. Тоа еднакво се однесува и на споменикот- фонтана „Воинот на коњ“ и на спомениците на Филип Втори, како и на се друго во рамките на проектот „Скопје 2014“.

Патем, токму поради немање на ниту основно знаење и никаков изграден критериум некои (особено помлади новинари) барокот, во кој живееше Европа цел век, го изедначуваат со краткотрајниот рококо што следи по него. Или непознавањето и неследењето на постмодернизмот, односно мултимедијалноста и интермедијалноста (на пример уметничките и поетските инсталации), а во кои живееме, кои, меѓу другото, ги бришат границите, ги „мешаат“ минатите и сегашните стилови на уметноста, на живеењето воопшто.

Тврдам дека центарот на Скопје, токму под „Воинот на коњ“ ќе биде местото каде што ќе се среќаваат млади и стари кои ќе се вљубуваат и разљубуваат, ќе се поврзуваат и разделуваат, ќе разменуваат и споделуваат,  ќе муабетат и молчат…не „Кај коњот“ (популарен споменик на Обреновиќ на Плоштадот на Републиката во Белград), туку „Под воинот“. Или „Кај Александар“, „Под Букефал“…

Споменикот на „воинот“ (Александар Македонски), висок 14,5 метри и тежок 30 тони, е „фиксиран“ на фонтаната која ќе проработи на 8- ми септември- на 20- годишнината од самостојноста на Република Македонија. Изработен е од бронза, поставен на бетонски постамент висок 10 метри. . Техничките процедури и активности околу поставувањето ги изврши стручен и професионален тим од италијанската леарница „Фрединандо Маринели“, каде што е изработен.

Познато, а подзаборавено:

Плоштадите ни ги покажуваат културата и историјата на еден град, народ, земја. На нив се наоѓаат најубавите згради, театри, музеи, библиотеки. Ги красат велелепни фонтани, ресторани, монументални споменици. Имињата ги добиваат според најзначајни личности, кралеви, поети, хеори или според историски настани.

Следствено, плоштадот „Македонија“ во Скопје, со се она што е веќе поставено, изградено и направено, со се она што го содржи проектот „Скопје 2014“, конечно стана- станува она што е плоштадот, осбено централниот насекаде во светот, во секоја метропола.

Гордоста и одушевеноста на скулпторката Валентина Стефановска, авторката на споменикот- фонтана „Воинот на коњ“, не ги „поткрепува“ хонорарот од 650.000 евра, а уште помалку потрошените „фантастични“ 9.400.000 евра (само за споменикот во бронза се платени 5, 3 милиони евра). „Фантастична“ е и неплатената даночна обврска на само една опозициона (СДСМ-овска) телевизија(малку поголема сума!).

Реакцијата на Грција е најблаго речено чудна: спомениците „Воинот на коњ“  и на Филип Втори (во исто време, на ист ден поставени на плоштадот „Автокоманда“ во Скопје и во Битола; смислено или не сеедно) влијаеле на преговарачкиот процес во врска со проблемот што нашиот јужен сосед го има со името на земјава. (Повторувам по којзнае кој пат: не станува збор за никаков билатерален проблем, ниту за „разлики за името“, туку токму како што наведувам и сега- проблем на Грција со името Македонија- и не уставното име на земјава)?! Како да влијаат?

Еве што рече новиот шеф на грчката дипломатија Ставрос Ламбринидис:

„Се надеваме дека тоа ќе го разбере и владата во Скопје. Ние ги поддржуваме европски аспирации на соседот и ќе бидеме нивниот најголем сојузник во процесот, но нашите односи мора да се темелат на добрососедство.. Решавање на спорот за името е предуслов за прием во НАТО и почеток на преговори со ЕУ…Поставените споменици се предизвик за разговорите и за жал го оптоваруваат процесот со иредентизам – најголемата опасност за регионот“.

Се разбира, нагласи дека за сето тоа Атина ја известила Европската унија.

Европската унија сигурно знае и за споменикот на Александар Македонски- Александар Велики  во Ирак, близу до Мосул, на локација пресудна за победата на македонскиот освојувач над војската на Персиското царство (во 331. година пред Хриоста), а кој го гради токму Грција (со договор со „земјата- домаќин“). Ова колку за „валидноста“ на пораката од Атина дека Република Македонија треба да биде свртена не кон минатото, туку само кон сегашноста и иднината (Грција не треба).

А каква провокација е најавата на грчката Влада од пред некој ден дека Грција ќе му подигне споменик на Дарко Панчев во Атина? (Немам информација од „блиски извори“ до него, ама сум сигурен дека се „скинал“ од смеење како јас и вие сега што чувте- прочитавте за ова)? „Процес со иредентизам“? Тоа ќе да е и ништо друго.

Грците не се шегуваат: грчката влада на јавноста „на увид“ и достави фотографии на голем споменик на Дарко, кого планира да го постави на ридот Акропол, во близина на прочуениот Партенон. Во веста на српскиот„Њуз“, што ја пренесоа бројни агенции и печатени и електронски медиуми во светот, уште се вели:

Спооменикот со ликот на прославениот грчки фудбалер (?!) Дарко Панчев моментно се изработува во леарницата „Олимпија“, близу до Атина, и ќе биде за 1 метар повисок од скопскиот споменик на Александар Македонски. „Отворањето“ е планирано за крајот на јули, кога е туристичкиот шпиц.

Следува најинтересното како дел од „процесот со иредентизам“:

„Дедо му на Дарко, Љупчо Панчев, чие вистинско име било Лјупчос Панчевидис, живеел во едно село близу до Солун и бил земјоделец кој најмногу се занимавал со одгледување на зелка. Според сведочење на мештаните, тој умеел да се поигрува со главиците зелка „пимплајќи“ ги и забавувајќи го селото, па не е чудо што неговиот внук Дарко ја наследил таа дарба. Нема сомнение дека Дарко Панчев влече силни грчки корени“.

Сето наведено е речено од познатиот грчки историчар Јоргос Митос! Иако подигање на споменик на жива личност претставува своевиден преседан, овој „познат“ историчар смета дека во одделни случаи треба се направи исклучок:

„Дарко Панчев го прослави фудбалот ширум Европа и сега, откако утврдивме дека е Грк по потекло, може во многу што да го поправи имиџот на Грција, кој е доста разнишан поради економската криза“.

Освен споменикот на Дарко Панчев, грчката влада планира и подигање на биста на поранешниот македонски претседател Киро Глигоров, зашто е утврдено дека вториот сопруг на неговата баба е по потекло од Атина (!).

На здравје, Дарко и Киро, и нека ни е на здравје и нам и вам, а бога ми и на Грците.

Не ви е верно? Па луѓе, смејте се на „штосов“, ама внимавајте- и смеењето може да биде нездраво.

А дека подигањето споменици и скулптури не е македонски „хит“, туку нешто што е моден крик насекаде во светот (ова најсериозно- заедно со уличната уметност односно street art-от) и не треба со тоа да се прави мајтап (како што се прави, на пример, во Србија по повод поставувањето на „Воинот на коњ“), потврдува и, на пример, споменикот на легендата на реге музиката Боб Марли, поставен пред три години во едно село во Банат- Војводина, на 90 километри северно од главниот град на Србија- Белград (се вика Банатски Соколац). Станува збор за прв споменик на Марли во Европа, засега се уште единствен.

Ама не е само тој за восхит и гордост на српскиот народ. Србите веќе си имаат споменици на пливачот Џони Вајсмилер, легендарниот „Тарзан, кралот на џунглата“, и на Силвестер Сталоне, легендарниот глумец боксер „Роки Балбое“.

Во Мостар (Босна и Херцеговина) е поставен споменик на „Малиот Змеј“- хонгкошкиот блумец Брус Ли.

Словенците имаат „свој“ Наполеон…

Што и да се случи вечерва со новата Влада на Папандреу- дали ќе и биде изгласана доверба или не, ништо драматично од утре нема да се случува. Зашто е се драматично веќе со месеци наназад, денес, а се чини дека кулминативната точка, по која се случува радикален пресврт, е се уште далеку.

Папандреу како да е сигурен дека неговиот нов или поточно подновен тим ќе добие доверба- најави дека идната недела ќе биде усвоен нов пакет на економски мерки. Во право е кога тоа го поткрепува со неопходното национално единство без кое надминувањето на кризата и стабилизација што ќе значи почеток на прогрес едноставно не е можно.

Меѓутоа, од друга страна граѓаните на Грција, од сите слоеви и професии, новиот пакет мерки, што е услов за добивање на европската помош, не им е прифатлив. Сметаат дека со дополонително зголемување на даноците и намалување на буџетската потрошувачка ќе тонат уште повеќе, без оптимизам дека брзо ќе го допрат дното по што ќе „запливаат“ кон површината. Огорченоста е веќе неизмерна.

Тоа го потврдуваат вечерашниот протестен собир против рестриктивните владини мерки пред парламентарната зграда и 48-часовниот штрајк на вработените во државната грчка електроенергетска компанија.

Папандреу е очигледно притиснат, и од опозицијата и од јавноста. Има се помал простор за маневрирање, па објавата за референдум во септември за новите големи промени на Грција е изнудена.

Тој доби нова „шлаканица“ од своите европски пријатели и партнери: за да ја добие 5-тата рата од кредитот, Парламентот на Грција треба да го изгласа среднорочниот план. Но она што има посебна тежина е условот на министрите за финансии во ЕУ, во соопштението на Еурогруп- да се постигне целосен консензус или согласност за новите мерки од сите партии. Опозицијата најави дека тоа не е можно (Самарас од Неа Димократија).

Доколку се изгласаат новите мерки на крајот од месецов, 12-те милијарди евра Грција ќе ги добие во јули. Веднаш потоа ќе се разговара и за условите за новиот заем за Грција.

Среднорочниот план на Владата на Папандреу предвидува отпуштања, намалувања на платите и пензиите, зголемување на ДДВ-то и даноците и итна приватизација на државни компании, се со цел обезбедувања на 6,4 милијарди евра.

Стравот дека кризата во Грција неминовно ќе се рефлектира и врз останатите членки на ЕУ е се поголем и поевидентен. Најмногу кај оние што се „носители“ на помошта за нејзин спас.

Резултати од најново истражување: Институтот „Форца“ покажа дека 44% Германци стравуваат дека ќе дојде до влошување на стопанската ситуација. Тоа е најверојатната причина поради која само околу половина од граѓаните го поддржуваат планот Грција да добие нов пакет економска помош од околу 110 милијарди евра. Околу 45% се изрично против (резултати од истражувањето на Институтот „Инфратест Димап“). Околу 50% сметаат дека грчкиот државен банкрот би бил радикално, но најдобро решение.

Врз основа на резултатите од најновите анкети, аналитичарите оценуваат дека германската влада не успеала да ги убеди граѓаните во правилноста на новата помош на Грција. Тоа значи дека грчката должничка криза и за Германија станува политички ризик, што подразбира  не само страв од инфлација, туку и од политичка нестабилност во Европа.

Се упатуваат остри критики за противречните пораки и нерешителноста на Германија, со што ситуацијата во Грција уште повеќе се влошила. Министерот за финансии Волфганг Шојбле неодамна побара банките да понесат дел од грчкиот товар во Грција, но тој предлог во меѓувреме е повлечен поради гласното противење, меѓу другите и на Европската централна банка и на француската влада. Донесено е решение учеството на приватни кредитори да биде исклучиво на доброволна основа.

Откако кон крајот на 2009. година изби кризата во Грција, одговорот на Европа беше обележан со нерешителност и одолговлекување, било да се работи за самиот износ на заемот, улогата на приватниот сектор или за издавање на еврообврзници.

Што се бара? Нешто што е дел од секоја судска постапка- докажување на вина: утврдување на сите детали за случајот и одговорност од страна на сторителите и соучесниците.

Барањето на максимална- доживотна казна за сторителот е небулозно и задира во независноста на судството. Треба ли да потсетувам дека е тоа единствено надлежно да суди и пресудува- одредува казна примерена на тежината на стореното дело? (Според правото- законот, не станува збор за убиство, туку за предизвикана смрт со претепување- бруталност, што е суштински различно).

Уште понебулозно, па и дилетантско е образложението за таквото барање: да се намали моќта на полицијата во иднина(?!).

За „спонтаноста“ на демонстрациите се користат социјалните мрежи (пред се Фејсбук), а се најавува дека тие ќе се одржуваат (и шират) се до денот кога ќе се конституира првата седница на новото Собрание на Република Македонија.

Најнова вест:

Агенцијата „Нетпрес“ информира дека во случајот на насилната смрт на 22- годишното момче Мартин Нешковски се инволиврани уште двајца униформирани полицајци и двајца во цивилна облека. Според сведок, четворицата полицајци биле присутни на Градскиот плоштад и веднаш му дошле на помош на Спасов откако тој го кренал Нешковски на клупа и се обидувал да го освести.

Кон Спасов најпрвин пристапиле двајца униформирани полицајци кои патролирале низ плоштадот, а по само неколку минути дотрчале двајца други полицајци во цивил кои им се легитимирале на униформираните полициски службеници.

Од специјалните единици никој не се пријавил дека бил сведок и соучесник во делото, а случајот не го пријавиле како таков ниту униформираните полициски работници.

Дека не станува збор за ново „откритие“, говори исказот на прес конференција на министерката Гордана Јанкуловска- дека полицајците се обидувале да му помогнат на момчето кое било во бесознание, по што случајот го пријавиле како пронајден машки труп кој починал од непознати причини.

Се наметнува прашањето дали полицијата се обидела да го скрие случајот? Одговорот е не, и тоа би требало да им се објасни на младите демонстранти. Не станува збор за криење ниту од страна на портпаролот Иво Котевски. Со оглед на функцијата, тој и не би можел и не би смеел да скрие- прикрие нешто за што добил обврска да ја информира јавноста (преку медиумите). Кој не знае што е портпарол (гласноговорник), нека консултира речник на странски зборови или која било ошта енциклопедија.

Засега треба да се прифати делот од изјавата на министерката: полицајците кои се обидувале да помогнат „случајот го пријавиле како пронајден машки труп кој починал од непознати причини“ и да се инсистира на одговор зошто така постапиле.

Она што претставува сериозен сомнеж, а тешко дека лесно и брзо ќе се открие, е оти станува збор за постизборна опозиционерска манипулација со младите, а со мрачни цели (сценарио?). На тоа упатува однесувањето на опозицијата и нејзините медиумски мегафони.

Наместо да инсистираат на ефикасно, доследно и темелно расветлување на случајот, соодветните институции на системот да се однесуваат најодговорно и брзо да ја спроведат истражната односно судската постапка, тие „внимателно“ ги следат протестите и постојано повторуваат дека „истрагата тапка в место“, без притоа да се изнесе каква било потврда за тоа. Дури се инсистира на „отвореното прашање“ зошто полицајците „му дозволиле“ на осомничениот припадник на „Тигрите“ веднаш да си замине од местото на убиството, а што претставува „енигма и пропуст во истрагата“.(Тој веднаш не заминал, туку се обидувал момчето да го освести.)

Факт е дека на протестите се присутни и дел од партиски активисти од опозицијата, но тоа не е потврда дека таа (дел од неа) стои зад нив, односно ги поттикнува и организира. На тоа упатија и членови на навивачките групи „Комити“ и „Сити парк бојс“ кои ги демантираа информациите во медиумите дека се дел од протестите. Тие ниту ги поддржуваат, ниту присуствуваат на нив, а сметаат дека се со политичка заднина. 22-годишниот Нешковски бил член на втората навивачка група.

И Унијата на млади сили на ВМРО-ДПМНЕ апелираше трагичниот настан да не се злоупотребува за политички цели.

„Болката за семејството е огромна. Но ова е голема загуба и за Унијата на млади сили на ВМРО-ДПМНЕ, чиј што член беше Мартин Нешковски. Предупредуваме дека она што се прави во овој период не е човечно. Да се води политичка кампања од еден ваков несреќен случај претставува поигрување со болката на ужаленото семејство. А се само за беден и примитивен политички профит“ (Александра Стојчевска од УМСМ).

Реакцијата на подмладокот на СДСМ беше најблаго речено несоодветна. Во изјавата „најдоа“ врв на лицемерие(?!)., зашто требало да се спротивстават „кога МВР се обиде да го прикрие случајот и кога Груевски праќал емисари кај семејството за да го купат нивното молчење“. Тоа се сериозни обвиненија кои би требало да се аргументираат и за кои треба да се сноси одговорност. Згора на тоа, „потсетуваат“ дека „токму ДПМНЕ го политизира немилиот настан, а Унијата на млади сили е подмладокот на партијата која зафатена од славеничката еуфорија, на свој политички настан дозволи од страна на полициски службеник, припадник на специјалната единица на МВР на најбрутален начин да биде убиено младо момче“ (Дарко Давитковски, претседател на СДММ). Подвлекувам: ВМРО- ДПМНЕ „дозволила“(?!) на најбрутален начин да биде убиено младо момче“.

Сакам да го потенцирам следново: бруталноста на еден припадник на „Тигрите“ е недозволиво да се генерализира- да се „оценува“ како бруталност на МВР. Тоа е неодговорно и со огромни, дури несогледливи последици- штети.

Сосема е разбирлив револтот кај младите поради убиството на Нешковски, но оние што го политизираат барем во името на човечноста би требало да го послушаат апелот на членови на неговото семејство протестите да бидат мирни и да не се користат за партиски препукувања.

Треба да се има предвид и барањето на народниот правобранител Иџет Мемети за брзо и ефикасно расветлување на случајот- сторителот да биде изведен пред лицето на правдата. Побаран е детален документиран извештај од МВР:

„Загрижен сум дека има потреба од тоа (-дефинирање-заб.м.) што значи професионално полициско постапување. Како општество се соочуваме со недоволна одговорност на полицајците при вршењето на нивните службени потреби“.