(Прилог на Љупчо Димитровски објавен во „Дневен е-Еснаф“, 05.01.2006)
Пред крајот на 2005-та година , во рамките на политичките, економските и секакви други прогнози и очекувања во оваа 2006-та, од некои наши водечки политичари беа најавени можни „чудни“ коалиции по годинашните парламентарни избори во Македонија.
Конкретно, беше посочена една таква- помеѓу „лутите“ противници СДСМ и ВМРО-ДПМНЕ. Се разбира, се мисли и на други, не помалку „чудни“.
Власта и лично премиерот Никола Груевски „јасно и гласно“ кажаа дека не планираат предвремени парламентарни избори, ама „превејаните“ политичари од македонската политичка опозиција (како Тито Петковски и нему сличните) се „сигурни“ дека ќе има, но не се плашат бидејќи нивните партии се подготвени и ако се организираат „деновиве“. Својата „сигурност“ ја темелат на „засилената активност“ на теренот на владејачката ВМРО-ДПМНЕ, а истата на опозицијата- пред се на СДСМ е „нормална работа со членството“ (демек е „ненормална“ за противникот кој „мора да падне“).
А всушност се работи само за едно „нешто“: на „раздрнданата“ опозиција и е „совршено јасно“ дека помина времето кога народот беше можно да се „обработи“ (читај: придобие) само за време на предиозборна кампања, сосе вообичаениот нејзин предвремен „неформален“ период. Особено ако се има предвид нејзината (пре)длабока „однароденост“.
Оние што во континуитет ги следат изборите во Македонија, од првите до последните предвремени парламентарни и досегашните локални (помеѓу нив и мојата дребност), забележуваат дека почнува да се случува токму како што е потенцирано со насловот: ако не е се исто, се е ептен слично. Уште една од многуте потврди за тоа е прилогов под наслов „Затишје пред бура или ‘чаша култура’“, објавен на 12.05. 2006. година, а кој се однесува на еден мошне важен, еден од (нај)приоритетните „сегменти“ на секоја програма со која се сака да се освои власта. Без оглед дали се вика „Решенија“ или „Преродбата продолжува“.
На 09.06.2006. година под горниот наслов во електронскиот дневен весник „Дневен е-Еснаф“ објавив прилог пред почетокот на паламентарните избори во Македонија таа година, а посветен на нужноста односно налогот од „меѓународниот фактор“ за фер и демократски избори. Во него посочувам дека, како и секогаш досега, прекршувањето на Изборниот законик се случува претходно, а се однесува на неофицијалноста“ на предизборната кампања.
Деновиве со формирањето на „институтот“ ДЕМОС, според многумина „трета политичка опција“ која би трбало да го замени „ биполарниот политички амбиент во Македонија“. Потсетувањето на една тогашна неуспешна иницијатива- за формирање на политичка партија ГПМ треба да се „чита“ о тој контекст.
Интересно е што во него го бележам предизборниот „бисер“, односно „случајот“ Бучковски- Бонева кој неодамна доби судски епилог (Бучковски е осуден како виновен).
Се менува ли нешто на македонската политичка сцена? Несомнено не! Владејачките партии, на чело со ВМРО- ДПМНЕ, се толку зацврстени на своите позиции (тоа не го покажуваат само оние на рејтинг листите) што можат спокојно да работат до следните избори, да сработат многу од ветеното и без никаков проблем, уште помалку стравување да очекуваат нова изборна победа. Додатен голем поен за нив е евро- интегративниот процес на Балканот (не само Западниот), се разбира со нужно реализираните реформи и оние што допрва следат во интензивирањето на преговарачкиот процес за членство на Република Македонија во ЕУ. Реално е да се очекува дека проблемот на Грција со името на земјава наскоро ќе се надмине и сигурно не како „предавство, пораз, срам…“, туку како обостран и пристоен компромис, а што исто така ќе биде впишано во позитивното конто на актуелната власт.
Опзоцијата практично не постои. Главната- СДСМ Црвенковски не успеа да ја „преврти“ од „роза“ во „тупаница“, без оглед што, како што се пофали новото раководство, е сменета околу 95% од елитата до неговото „старо- ново“ лидерство. Нејзе не само што воопошто не и одговараат „брзи“ (предвремени) избори, туку уште сега е јасно дека на следните редовни, ако не се „случи“ нешто радикално, ќе доживее нов, можеби „нешто поблаг“ пораз.
Всушност, ништо не е променето во изминативе неколку години и ништо не се менува. Тоа го потврдува и мојот текст објавен под горниот наслов во електронскиот весник „Дневен е-Еснаф“ на 13.03.2006. Уверете се сами:
Нашите политиколози и другите „специјално учени“ малку се занимаваат со политичкиот фолклор како феномен на современото демократско плуралистичко општество. Можеби затоа што тој не е толку препознатлив во секојдневните активности на политичките партии, пред се на нивните лидери (најчесто се „врзува“ за нивниот настап во јавноста односно нивниот вокабулар). Па, следствено, и не е „загрижувачки“.
Меѓутоа, главното прашање е: што е се дел од политичкиот фолклор на македонската политичка сцена и колку е тој минлив, а колку се продолжува- негува? Поконкретно: дали предизборниот политички фолклор (најприсутен и најпрепознатлив) продолжува да се „реализира“ по победата на избори (меѓу другото, извојувана и благодарение на него)?
Пред парламентарните избори во 2006- та година објавив текст п0д наслов- прашање „Со политички фолклор до државен?“ (на 10.04.2006.). Мислам дека напишаното во него допрва ќе се (ре)актуелизира, и тоа токму со јазикот на иронијата и сатирата „како судбина“.
На 26.01.2006- та година го објавив текстот под горниот наслов за една необична, но над се ступидна акција или предизборна политичка кампања на Либерално- демократската партија на Македонија (ЛДП). Тогашен нејзин лидер беше Ристо Пенов. Таа не само што не беше успешна, туку кај јавноста односно народот воопшто (и оној дел од него што „пет пари не дава за политиката“) предизвика дури потсмев, па и мајтапење.
Во текстот, меѓу другото, ја потенцирам маргиналноста, минорноста на оваа партија (сега во опозиција), а која на почетокот- појавата на македонската политичка сцена, привлече голем број на членство и симпатизери, а претставуваше значаен „фактор“ и за позицијата и за опозицијата. Интересно е што таквата позиција ја има и денес, со новиот лидер Јован Манасиевски, а нема ниту збор, камо ли најава за нејзино „проветрување“, како што тоа, се чини мошне успешно, го направи во изминатите недели и месеци „најголемиот опозиционер“ СДСМ. Очигледно, минорноста и маргиналноста и годи, и прилега на сегашната раководна гарнитура на ЛДП.
Се разбира, кампањата за која станува збор ја третирам и од поширок, „поуниверзален“ агол, што ќе рече претставува повеќе повод за да кажам (напишам) збор- два за „слушањето на народот“ од страна на партиите- застапувањето, реализацијата и одбраната на неговите интереси.
Очигледно е дека актуелната опозицијa (пред се СДСМ) од ден на ден зема се поголем „замав“ во својата „конструктивна“ активност, едновремено обидувајќи се да се соземе од претрпениот шок поради катастрофалните порази на претседателските и локалните избори (да се престрои во од). Дури не води сметка дека е едноставно неможно, „неприродно“ да се смени власта, да се преврти расположението на граѓаните кон неа за само месец- два. (повеќе..)
На почетокот од април 2006- та година, во рамките на серијата текстови по повод претстојните парламентарни избори во Република Македонија, во електронскиот весник „Дневен е- еснаф“ објавив и текст под горниот наслов, а како реакција на сеприсутната (малодушна) констатација дека на македонската политичка цена нема нови луѓе со нови идеи. Во тој период го промовирав проектот „Нова политичка партија- Граѓанска партија на Македонија“, која со мала група на млади интелектуалци и познати личности во различни професии се обидов да ја формирам, но тоа (навреме?) беше спречено. Дури во дневниот печат излезе и оглас со основните партиски заложби и покана за членство. Тој проект е објавен на овој блог (види почетна страница) како авторска заштита, но без лична амбиција да се реализира во догледно време, иако има наднаслов „Во формирање“.
Прилогов што го нудам за (пре)прочит е посветен токму на проблемот на „новоидејноста“. (повеќе..)
Јавната администрација е проблем кој „се влече“ уште од почетокот на независниот опстој на Република Македонија, и тоа како несоодветна и во квантитативна и во квалитативна смисла (бројна, неефикасна и партизирана). Всушност, намерно „го влечеа“ сите досегашните власти- Влади, а обидите таа да се реформира (осовремени- рационализира и модернизира) претставуваа само „шминка“ и замајување на домашната јавност и меѓународните „набљудувачи и контролори“ на процесот на европеизација и натоизација на државата.
Се чини дека она што се случува(ше) со неа конечно почна да се именува со вистинското име: манипулација. Значи, веќе не е најголем проблем нејзината гломазност и постојано зголемување, ниту неефикасноста и нефункционалноста, туку манипулирањето со нејзините „ресурси“ и се уште неосвоени (сменувачки) „простори“. Токму барањето (веројатно и се посилен притисок во наредниот период) да се престане со тоа, дава надеж дека конечно егзистенцијата и кариерата преку политика (највулгарно со „шетачко членство“ од една „добитна“ партија во друга) ќе ја замени искрениот и чесен ангажман за доброто на народот и државата, а едновремено ќе значи почеток на нужниот процес на деполитизација на македонското општество.
Нудам за (пре)прочит еден мој прилог токму за јавната администрација (под тој наслов), објавен на 25.01.2006. (повеќе..)
Деновиве во рамките на „вториот дел“ од предизборната кампања (пред вториот круг на гласање на 5- ти март , особено за локалните избори, ни се случува вистинска ветувачка „бомбардировка“. Пред се од кандидатите за градоначалници на ВМРО- ДПМНЕ и коалцијата „За поодобра Макдонија“ (кои се најмногу присутни во платениот политички маркетинг на телевизиите). Беза оглед што е се „покриено“ со напишана програма која, самите потенцираат, е обврзувачка.
„Најдалеку“ во тоа отиде кандидатот за градоначалник на Скопје Коце Трајановски. Просто жив страв ме фаќа кога ќе помислам дека глатко ќе го победи својот ривал Тито Петковски, кој, пак, со своите ветувања може „вода да му носи“. Знаете зошто? Затоа што не сум сигурен дека ќе заслужувам и натаму да живеам во Скопјево неадаптиран на „светска метропола“. Мислам дека во таква состојба се многумина и од вас.
Ќе биде добро ако се оствари макар половината од се што се ветува, како што еднаш го слушнав премиерот Груевски (мислејќи на ветувањата „на ниво“ на Влада)? А не, така не може! Или се или…
Ај „обратно“ замислете: сум се стокмил некако за живеачка во „светска метропола“, а градначалникот успеал да ја направи таква само „половично“. Што живот ќе биде тоа?
А еве што напишав и објавив токму за предизборните ветувања „како такви“ на 11.04.2006, пред парламентарните избори таа година. Насловот: „Ветувањето за лудиот радување, а за умниот…глупирање!“
(повеќе..)
Оние што редовно го читаат овој блог забележале дека, освен нови, за актуелни настани, прашања и проблеми во земјава и странство, со акцент на политиката и економијата, (пре)објавувам и серија текстови напишани во 2006- та година кои имаат не само дневно- „хрономерско- хроничарско“, туку и пошироко, па и „вонвременско“ значење. Последните десетина речиси исклучиво се однесуваа на тогашните парламентарни избори во Република Македонија.
Нудам уште еден текст чија тема се (ре)актуелизира деновиве, во екот на предизборната кампања за претседателските и локалните избори, а особено од страна на опозиционите претседателски кандидати: „нужноста“ од тв дуел односно медиумско соочување. Со аргумент дека е тој „најголем израз на демократичноста на изборите“. Што инаку воопшто не е точно. Имено, тој во развиениот демократски свет е посакуван, но не и нужен. „Најголем израз“ е личното (кандидатско) соочување со гласачкото тело.
Прилогот е објавен под наслов „Дуел“, на 18.05.2006.
Од серијата мои текстови во текот на 2006- та година, кои се однесуваат на периодот пред парламентарните избори, во текот на нивното одржување и по нив, а чија содржина сметам дека има и пошироко значење (хроничарско- хрономерно, а не вонвременско или универзално) е и следниов, под наслов „Нападот е најдобра одбрана?“ (30.01.2006.).
Го преобјавувам како поттик за споредбени промисли и анализи за (не)развојот на демократскиот изборен капацитет на Република Македонија.
Што очекувате од предизборната кампања за парламентарните и локалните избори што стартуваше денеска? Јас веќе одговорив (види прилог под овој): ама баш ништо! Се разбира, почитувам различно, спротивно мислење, па и она: „А што треба да очекувам? Кампања како кампања“.
Можно ли е да се измисли нешто ново во нејзини рамки, а да не биде откривање на „топла вода“? Се разбира, ама не го очекувајте тоа од мене, ниту од кој било што со судни маки си ја брани својата „интелектуална сопственост“. Да бев во некоја маркетиншка агенција од избраните на партиите или ангажиран во нечиј изборен штаб…
Нудам еден прилог за (пре)прочит чија содржина нема да ве буни, да ве стави во никаква недоумица, само доколку го имате предвид датумот на неговата објава (15.06.2006. под налов „Предизборна кампања“). За неупатените: се работи за почнувањето на предизборната кампања за последните редовни парламентарни избори во Република Македонија во 2006- та. (повеќе..)
Деновиве, секој ден, на јавниот сервис МРТВ со куси „рефренски спотови“ се најавува ново издание на Скопскиот музички фестивал, односно изборот на песна со која Република Македонија по којзнае кој пат ќе учествува на музичкиот европски фестивал „Евровизија“. Иако не сум стручњак (каква стручност за забавна односно лесна музика?), верувам дека со многумина го споделувам ставот оти овојпат понудата е навистина бедна, дури срамна. Сосе „круната на бедата и срамот“ – она „Рум-дум-дум“ со нашата „дива“ Калиопи и дебилната поза и фаца на Наум Петрески. Немојте ни случајно да не гласате за нив, бидејќи Калиопи „предупреди“ оти и дава последна шанса на Македонија да ја испрати на „Евросонг“ (!).
Мојот став дека треба да престанеме со учество не е „тазе“. Како потврда нудам еден текст под наслов „Евровизија- Региовизија“, објавен на 22.05.2006, се разбира со многу поширок „контекст“. (повеќе..)
Белким во изминатите години и децении научивме што се регуларни, што фер, а што демократски избори. Тоа што „меѓунаордниот фактор“ постојано инсистира на нив не е поради наше незнаење што е што, туку затоа што сите досегашни не ни беа такви- целосно или делумно сеедно.
Па сепак, нешто како се уште да не им е јасно на некои учесници на нив, пред се од оние што се нудат за избор: дека за регуларноста е задолжена и одоговорна исклучиво власта како организатор, па таа е должна да ги преземе и спроведе сите законски мерки, со користење на се што и стои на располагање (за обезбедување на гласачките места од инциденти, физички и оружени напади, заплашувања на гласачи, до спречување на семејно гласање, полнење или кршење на гласачки кутии); а обврската и одговорноста за фер и демократски избори е подеднаква, на сите актери во нив, пред се на партиите- нивните кандидати, па и на независните; и тоа строго почитувајќи ги и спроведувајќи ги одредбите од Изборниот законик.
Претседателските и локалните избори идниот месец сигурно ќе бидат едни од најрегуларните досега (никогаш не може да се гарантира 100% регуларност), бијдеќи се преземаат и ќе се преземат сите неопходни безбедносни мерки. Што се однесува на фер и демократски…
Уште сега се предупредува на „дупките“ во Изборниот законик. Се разбира, нема ниту закон ниту законик без „дупки“. Секој може да се спроведе како таков (без „дупките“) само доколку тие не се (зло)употребат.
А предупредувањето на нив како да е најава токму на тоа: иницијали, симболи, број на потписи, сметки со или без ДДВ… се само дел од веќе „актуализираните“ пред Државната изборна комисија. Да потсетам, новиот Изборен законик е донесен со согланост на сите поголеми политички партии.
Наместо „редење“ на „дупките“ (со кои некои веќе се соочија и не успеаја или со судни маки успеаја да ги „прескокнат“), во продолжение го нудам мојот прилог под наслов „Нефер и нерегуларни избори“, објавен на 24.05.2006- та година, кој се однесува на тогашните парламентрни избори (05.07.), но има и „универзални димензии“. (повеќе..)
