Личел на Александар Македонски- Александар Велики или Великиот Александар Македонски? А кој е тој?

Да не е оној  што никогаш не се нарекол Александар Грчки, меѓу другото затоа што бил македонски крал, ученик на Аристотел, кој најнапред продрел токму во Грција, која сакала да се ослободи од Македонија, извојувал битка против неа, ја покорил и тргнал во освојување на Европа и Мала Азија?

Де не е оној што никогаш не се нарекол Александар Данајски за да не го „врзат“ со Данајците- Грците и нивниот „Тројански коњ“, односно „Данајскиот дар“ од кој и денешните Грци никако не можат да се ослободат?

Во центарот на Скопје „воинот“ е „качен“ високо на својот коњ (Александар и неговиот Букефал) за да можат сите што сакаат да го догледаат да ги кренат главите високо. Колку и да ги научиле да ги веднат многумина „велики“ во нивното лично и колективно минато сосе сегашноста. А под него современа, модерна, кружна фонтана во ритамот на срцето.

На впечаток- допаѓање или недопаѓање на што било имаме право сите. На суд- за вредноста и естетските димензии имаме право само доколку сме стручни и со изграден, па и афирмиран критериум. Тоа еднакво се однесува и на споменикот- фонтана „Воинот на коњ“ и на спомениците на Филип Втори, како и на се друго во рамките на проектот „Скопје 2014“.

Патем, токму поради немање на ниту основно знаење и никаков изграден критериум некои (особено помлади новинари) барокот, во кој живееше Европа цел век, го изедначуваат со краткотрајниот рококо што следи по него. Или непознавањето и неследењето на постмодернизмот, односно мултимедијалноста и интермедијалноста (на пример уметничките и поетските инсталации), а во кои живееме, кои, меѓу другото, ги бришат границите, ги „мешаат“ минатите и сегашните стилови на уметноста, на живеењето воопшто.

Тврдам дека центарот на Скопје, токму под „Воинот на коњ“ ќе биде местото каде што ќе се среќаваат млади и стари кои ќе се вљубуваат и разљубуваат, ќе се поврзуваат и разделуваат, ќе разменуваат и споделуваат,  ќе муабетат и молчат…не „Кај коњот“ (популарен споменик на Обреновиќ на Плоштадот на Републиката во Белград), туку „Под воинот“. Или „Кај Александар“, „Под Букефал“…

Споменикот на „воинот“ (Александар Македонски), висок 14,5 метри и тежок 30 тони, е „фиксиран“ на фонтаната која ќе проработи на 8- ми септември- на 20- годишнината од самостојноста на Република Македонија. Изработен е од бронза, поставен на бетонски постамент висок 10 метри. . Техничките процедури и активности околу поставувањето ги изврши стручен и професионален тим од италијанската леарница „Фрединандо Маринели“, каде што е изработен.

Познато, а подзаборавено:

Плоштадите ни ги покажуваат културата и историјата на еден град, народ, земја. На нив се наоѓаат најубавите згради, театри, музеи, библиотеки. Ги красат велелепни фонтани, ресторани, монументални споменици. Имињата ги добиваат според најзначајни личности, кралеви, поети, хеори или според историски настани.

Следствено, плоштадот „Македонија“ во Скопје, со се она што е веќе поставено, изградено и направено, со се она што го содржи проектот „Скопје 2014“, конечно стана- станува она што е плоштадот, осбено централниот насекаде во светот, во секоја метропола.

Гордоста и одушевеноста на скулпторката Валентина Стефановска, авторката на споменикот- фонтана „Воинот на коњ“, не ги „поткрепува“ хонорарот од 650.000 евра, а уште помалку потрошените „фантастични“ 9.400.000 евра (само за споменикот во бронза се платени 5, 3 милиони евра). „Фантастична“ е и неплатената даночна обврска на само една опозициона (СДСМ-овска) телевизија(малку поголема сума!).

Реакцијата на Грција е најблаго речено чудна: спомениците „Воинот на коњ“  и на Филип Втори (во исто време, на ист ден поставени на плоштадот „Автокоманда“ во Скопје и во Битола; смислено или не сеедно) влијаеле на преговарачкиот процес во врска со проблемот што нашиот јужен сосед го има со името на земјава. (Повторувам по којзнае кој пат: не станува збор за никаков билатерален проблем, ниту за „разлики за името“, туку токму како што наведувам и сега- проблем на Грција со името Македонија- и не уставното име на земјава)?! Како да влијаат?

Еве што рече новиот шеф на грчката дипломатија Ставрос Ламбринидис:

„Се надеваме дека тоа ќе го разбере и владата во Скопје. Ние ги поддржуваме европски аспирации на соседот и ќе бидеме нивниот најголем сојузник во процесот, но нашите односи мора да се темелат на добрососедство.. Решавање на спорот за името е предуслов за прием во НАТО и почеток на преговори со ЕУ…Поставените споменици се предизвик за разговорите и за жал го оптоваруваат процесот со иредентизам – најголемата опасност за регионот“.

Се разбира, нагласи дека за сето тоа Атина ја известила Европската унија.

Европската унија сигурно знае и за споменикот на Александар Македонски- Александар Велики  во Ирак, близу до Мосул, на локација пресудна за победата на македонскиот освојувач над војската на Персиското царство (во 331. година пред Хриоста), а кој го гради токму Грција (со договор со „земјата- домаќин“). Ова колку за „валидноста“ на пораката од Атина дека Република Македонија треба да биде свртена не кон минатото, туку само кон сегашноста и иднината (Грција не треба).

А каква провокација е најавата на грчката Влада од пред некој ден дека Грција ќе му подигне споменик на Дарко Панчев во Атина? (Немам информација од „блиски извори“ до него, ама сум сигурен дека се „скинал“ од смеење како јас и вие сега што чувте- прочитавте за ова)? „Процес со иредентизам“? Тоа ќе да е и ништо друго.

Грците не се шегуваат: грчката влада на јавноста „на увид“ и достави фотографии на голем споменик на Дарко, кого планира да го постави на ридот Акропол, во близина на прочуениот Партенон. Во веста на српскиот„Њуз“, што ја пренесоа бројни агенции и печатени и електронски медиуми во светот, уште се вели:

Спооменикот со ликот на прославениот грчки фудбалер (?!) Дарко Панчев моментно се изработува во леарницата „Олимпија“, близу до Атина, и ќе биде за 1 метар повисок од скопскиот споменик на Александар Македонски. „Отворањето“ е планирано за крајот на јули, кога е туристичкиот шпиц.

Следува најинтересното како дел од „процесот со иредентизам“:

„Дедо му на Дарко, Љупчо Панчев, чие вистинско име било Лјупчос Панчевидис, живеел во едно село близу до Солун и бил земјоделец кој најмногу се занимавал со одгледување на зелка. Според сведочење на мештаните, тој умеел да се поигрува со главиците зелка „пимплајќи“ ги и забавувајќи го селото, па не е чудо што неговиот внук Дарко ја наследил таа дарба. Нема сомнение дека Дарко Панчев влече силни грчки корени“.

Сето наведено е речено од познатиот грчки историчар Јоргос Митос! Иако подигање на споменик на жива личност претставува своевиден преседан, овој „познат“ историчар смета дека во одделни случаи треба се направи исклучок:

„Дарко Панчев го прослави фудбалот ширум Европа и сега, откако утврдивме дека е Грк по потекло, може во многу што да го поправи имиџот на Грција, кој е доста разнишан поради економската криза“.

Освен споменикот на Дарко Панчев, грчката влада планира и подигање на биста на поранешниот македонски претседател Киро Глигоров, зашто е утврдено дека вториот сопруг на неговата баба е по потекло од Атина (!).

На здравје, Дарко и Киро, и нека ни е на здравје и нам и вам, а бога ми и на Грците.

Не ви е верно? Па луѓе, смејте се на „штосов“, ама внимавајте- и смеењето може да биде нездраво.

А дека подигањето споменици и скулптури не е македонски „хит“, туку нешто што е моден крик насекаде во светот (ова најсериозно- заедно со уличната уметност односно street art-от) и не треба со тоа да се прави мајтап (како што се прави, на пример, во Србија по повод поставувањето на „Воинот на коњ“), потврдува и, на пример, споменикот на легендата на реге музиката Боб Марли, поставен пред три години во едно село во Банат- Војводина, на 90 километри северно од главниот град на Србија- Белград (се вика Банатски Соколац). Станува збор за прв споменик на Марли во Европа, засега се уште единствен.

Ама не е само тој за восхит и гордост на српскиот народ. Србите веќе си имаат споменици на пливачот Џони Вајсмилер, легендарниот „Тарзан, кралот на џунглата“, и на Силвестер Сталоне, легендарниот глумец боксер „Роки Балбое“.

Во Мостар (Босна и Херцеговина) е поставен споменик на „Малиот Змеј“- хонгкошкиот блумец Брус Ли.

Словенците имаат „свој“ Наполеон…

Што се бара? Нешто што е дел од секоја судска постапка- докажување на вина: утврдување на сите детали за случајот и одговорност од страна на сторителите и соучесниците.

Барањето на максимална- доживотна казна за сторителот е небулозно и задира во независноста на судството. Треба ли да потсетувам дека е тоа единствено надлежно да суди и пресудува- одредува казна примерена на тежината на стореното дело? (Според правото- законот, не станува збор за убиство, туку за предизвикана смрт со претепување- бруталност, што е суштински различно).

Уште понебулозно, па и дилетантско е образложението за таквото барање: да се намали моќта на полицијата во иднина(?!).

За „спонтаноста“ на демонстрациите се користат социјалните мрежи (пред се Фејсбук), а се најавува дека тие ќе се одржуваат (и шират) се до денот кога ќе се конституира првата седница на новото Собрание на Република Македонија.

Најнова вест:

Агенцијата „Нетпрес“ информира дека во случајот на насилната смрт на 22- годишното момче Мартин Нешковски се инволиврани уште двајца униформирани полицајци и двајца во цивилна облека. Според сведок, четворицата полицајци биле присутни на Градскиот плоштад и веднаш му дошле на помош на Спасов откако тој го кренал Нешковски на клупа и се обидувал да го освести.

Кон Спасов најпрвин пристапиле двајца униформирани полицајци кои патролирале низ плоштадот, а по само неколку минути дотрчале двајца други полицајци во цивил кои им се легитимирале на униформираните полициски службеници.

Од специјалните единици никој не се пријавил дека бил сведок и соучесник во делото, а случајот не го пријавиле како таков ниту униформираните полициски работници.

Дека не станува збор за ново „откритие“, говори исказот на прес конференција на министерката Гордана Јанкуловска- дека полицајците се обидувале да му помогнат на момчето кое било во бесознание, по што случајот го пријавиле како пронајден машки труп кој починал од непознати причини.

Се наметнува прашањето дали полицијата се обидела да го скрие случајот? Одговорот е не, и тоа би требало да им се објасни на младите демонстранти. Не станува збор за криење ниту од страна на портпаролот Иво Котевски. Со оглед на функцијата, тој и не би можел и не би смеел да скрие- прикрие нешто за што добил обврска да ја информира јавноста (преку медиумите). Кој не знае што е портпарол (гласноговорник), нека консултира речник на странски зборови или која било ошта енциклопедија.

Засега треба да се прифати делот од изјавата на министерката: полицајците кои се обидувале да помогнат „случајот го пријавиле како пронајден машки труп кој починал од непознати причини“ и да се инсистира на одговор зошто така постапиле.

Она што претставува сериозен сомнеж, а тешко дека лесно и брзо ќе се открие, е оти станува збор за постизборна опозиционерска манипулација со младите, а со мрачни цели (сценарио?). На тоа упатува однесувањето на опозицијата и нејзините медиумски мегафони.

Наместо да инсистираат на ефикасно, доследно и темелно расветлување на случајот, соодветните институции на системот да се однесуваат најодговорно и брзо да ја спроведат истражната односно судската постапка, тие „внимателно“ ги следат протестите и постојано повторуваат дека „истрагата тапка в место“, без притоа да се изнесе каква било потврда за тоа. Дури се инсистира на „отвореното прашање“ зошто полицајците „му дозволиле“ на осомничениот припадник на „Тигрите“ веднаш да си замине од местото на убиството, а што претставува „енигма и пропуст во истрагата“.(Тој веднаш не заминал, туку се обидувал момчето да го освести.)

Факт е дека на протестите се присутни и дел од партиски активисти од опозицијата, но тоа не е потврда дека таа (дел од неа) стои зад нив, односно ги поттикнува и организира. На тоа упатија и членови на навивачките групи „Комити“ и „Сити парк бојс“ кои ги демантираа информациите во медиумите дека се дел од протестите. Тие ниту ги поддржуваат, ниту присуствуваат на нив, а сметаат дека се со политичка заднина. 22-годишниот Нешковски бил член на втората навивачка група.

И Унијата на млади сили на ВМРО-ДПМНЕ апелираше трагичниот настан да не се злоупотребува за политички цели.

„Болката за семејството е огромна. Но ова е голема загуба и за Унијата на млади сили на ВМРО-ДПМНЕ, чиј што член беше Мартин Нешковски. Предупредуваме дека она што се прави во овој период не е човечно. Да се води политичка кампања од еден ваков несреќен случај претставува поигрување со болката на ужаленото семејство. А се само за беден и примитивен политички профит“ (Александра Стојчевска од УМСМ).

Реакцијата на подмладокот на СДСМ беше најблаго речено несоодветна. Во изјавата „најдоа“ врв на лицемерие(?!)., зашто требало да се спротивстават „кога МВР се обиде да го прикрие случајот и кога Груевски праќал емисари кај семејството за да го купат нивното молчење“. Тоа се сериозни обвиненија кои би требало да се аргументираат и за кои треба да се сноси одговорност. Згора на тоа, „потсетуваат“ дека „токму ДПМНЕ го политизира немилиот настан, а Унијата на млади сили е подмладокот на партијата која зафатена од славеничката еуфорија, на свој политички настан дозволи од страна на полициски службеник, припадник на специјалната единица на МВР на најбрутален начин да биде убиено младо момче“ (Дарко Давитковски, претседател на СДММ). Подвлекувам: ВМРО- ДПМНЕ „дозволила“(?!) на најбрутален начин да биде убиено младо момче“.

Сакам да го потенцирам следново: бруталноста на еден припадник на „Тигрите“ е недозволиво да се генерализира- да се „оценува“ како бруталност на МВР. Тоа е неодговорно и со огромни, дури несогледливи последици- штети.

Сосема е разбирлив револтот кај младите поради убиството на Нешковски, но оние што го политизираат барем во името на човечноста би требало да го послушаат апелот на членови на неговото семејство протестите да бидат мирни и да не се користат за партиски препукувања.

Треба да се има предвид и барањето на народниот правобранител Иџет Мемети за брзо и ефикасно расветлување на случајот- сторителот да биде изведен пред лицето на правдата. Побаран е детален документиран извештај од МВР:

„Загрижен сум дека има потреба од тоа (-дефинирање-заб.м.) што значи професионално полициско постапување. Како општество се соочуваме со недоволна одговорност на полицајците при вршењето на нивните службени потреби“.

„Во име на Република Србија ве известувам дека утрово е уапсен Ратко Младиќ, во акција која ја изведоа координирано Безбедносната информативна агенција и службите за откривање на воени злосторства. Сакам да им честитам на сите припадници на акциониот тим на Советот за национална безбедност кој од формирањето на оваа влада во август 2008., кога Советот за национална безбедност почна во овој состав да функционира, секој ден, секој час, секоја минута работеше на откривањето на сите обвинети за воени злосторства.

Република Србија во својот полн капацитет соработува со Хашкиот трибунал трагајќи по обвинетите и затворајќи ја таа тешка страна на нашата заедничка историја“ изјави на прес конференција претседателот на Србија.

Се наведува дека Младиќ на агентите веднаш им го открил идентитетот: „Јас сум Младиќ“.

Бил кооперативен при апсењето.

Тадиќ не ја откри локацијата каде бил фатен Младиќ под туѓ идентитет,но весникот „Блиц“ објави дека е уапсен во селото Лазарево кај Зрењанин, во куќа на негов роднина.

Полицијата дошла во селото околу 6 часот и претресувала две куќи – едната на Бранислав Младиќ,роднина на Ратко Младиќ, а другата на син на Бранислав. Претседателот на месната заедница во селото тврди дека најверојатно Младиќ таму отишол на гости затоа што претходно никогаш не го виделе во селото.

Младиќ бил келав и избричен со пропаднат изглед.

Не се чекаше многу за други детали:

Младиќ се криел користејќи лажно име- Милорад Комадиќ, што е всушност проширена верзија на неговото вистинско име. Веројатно го избрал за полесно да го запамети својот нов идентитет. Познато е дека многумина бегалци користеле лажни имиња, а во моменти на исцрпеност или невнимание се издавале самите. Несакајќи го кажувале своето вистинско име, ако некој ги прашал како се викаат.

Весникот „Блиц“ ја опишува во две точки играта на букви од која настанало името Милорад Комадиќ:

1. Ако се прецртаат првите четири букви, се добива: Рад Комадиќ

2. Кога ќе се направи простор помеѓу буквите О и М се добива: Радко Мадиќ, што е многу слично со неговото име и презиме.

Тоа веројатно му било поприфатливо бидејќи и со лажниот идентитет задржувал дел од вистинското име и презиме.

Весникот потсетува дека и други хашки бегалци додека се криеле користеле лажни идентитети. Поранешниот лидер на босанските Срби, Радован Караџиќ, е уапсен во Белград во јули 2008. година под лажен идентитет доктор Драган Дабиќ. Поранешниот полициски генерал Властимир Ѓоргевиќ е уапсен под името Новица Караџиќ.

Некои потсетија дека за време на потрагата по Ратко Младиќ полиции од различни земји неколкупати беа збунети. Белгиската полиција со денови го следеше пензионираниот сликар Фреди Дегриф. Потоа тој е приведен и испитуван. Подоцна е пуштен. Дегриф и признал на полицијата дека во 1978. година живеел во Хрватска, а неговата партнерка е по потекло од Србија.

Припадниците на специјалната полициска единица во Виена заѕвониле на вратата на Бошњакот Авда Сарачевиќ и на неговата сопруга. Сарачевиќ во Виена дошол како бегалец од Сараево, а поради физичката сличност го замениле со Младиќ. Извршиле претрес во неговиот стан. Сепак на крајот се покажало дека грешат бидејќи Сарачевиќ имал бемка на лицето и поинакви заби од Младиќ.

Речиси сите медиуми пренесоа дека Младиќ е уапсен на 21 февруари 2006. година. Дури се пишуваше дека е префрлен во Хаг. Српската влада ги демантираше информациите. Во текот на 2006. полицијата уапси неколку лица кои наводно му помагале. Против некои се покренати и кривични пријави за помагање.

Полицијата во Кенија во март 2009. година го приведе и Игор Мејашки од Загреб. Тој, како што пренесуваат хрватските медиуми, кажал дека некој скришум го фотографирал на плажа и го пријавил во полиција бидејќи му личел на Младиќ. Една ноќ минал во притвор, по што е пуштен.

Потсетување:

Ратко Младиќ е роден на 12. март 1943. во БиХ. Завршил Воена академија во Белград, а во 1965. година влегува во редовниот состав на Југословенската народна армија.

Во 1989. е именуван за началник на Одделението за настава во Третата армиска област во Скопје. Во јуни 1991. тој станува помошник командант за заднина во приштинскиот корпус.

На почетокот од војната во поранешна Југославија е префрлен во Книн. Во септември 1991. е именуван за командант на IX корпус во Книн. Во октомври истата година се стекнува со чинот генерал – мајор.

Од 1992. година до 1996. бил командант на Главниот штаб на Војската на Република Српска.

Младиќ со војската на 11. јули 1995. влезе во Сребреница, град во источна Босна со мнозинско муслиманско население, кој беше под заштита на ОН. Младиќ го презеде градот и следните неколку дена ги протера жителите, а ОН ја напуштија енклавата. Според Хашкиот трибунал, во тие случувања настрадале 7.500 луѓе, претежно мажи.
По потпишувањето на Дејтонскиот договор во ноември 1995. со кој е завршена војната во БиХ Младиќ е сменет од должноста командант на ВРС, а потоа пензиониран со указ на тогашната претседателка на РС, Биљана Плавшиќ.

До 2000. година непречено живее во Хан Пјесак.

Ратко Младиќ бил одговорен за планирање и раководење со сите операции на ВРС, како и за надгледување на активностите на сите подредени старешини и единици за да се осигура дека неговите наредби се спроведуваат. Воената команда и контрола ја врши преку својот Генералштаб, се наведува во обвинението на Хашкиот суд.

Хашкиот трибунал првите обвиненија против Младиќ и противлидерот на босанските Срби Караџиќ ги покрена на 25. јули 1995. Второто обвинение за геноцидот во Сребреница и злосторства против човештвото е покренато во ноември истата година а обвиненијата во 2002. се раздвоени, кога Хашкиот трибунал го дополни обвинението за Младиќ со геноцид над босанските Муслимани.

Во 2007. Србија распиша награда од милион евра за информација која ќе помогне да се уапси Младиќ. На 13. мај 2010. Хашкото обвинителство поднесе предлог за измена на обвинението во 11 точки, со кои се обвинува за геноцид,злосторства против несрпското население и кршење на законите и обичаите на војувањето во текот на судирот во БиХ 1992-1995.

Се претпоставуваше дека се крие во Србија. Наводно е виден во 2000. година на фудбалски натпревар помеѓу Кина и Југославија во Белград. Некои, пак, тврдат дека го виделе во Москва.

Сите светски личности го поздравија апсењето на Ратко Младиќ и констатираа дека е тоа голем чекор напред за Србија.

Од ЕУ е соопштено дека е ова исто така вистински момент да се оддаде признание за сите напори што ги направи и главниот обвинител на Хашкиот суд Серж Брамерц, како и дека е тоа почеток на нова ера во односите помеѓу ЕУ и Србија.

Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика Кетрин Ештон го поздрави апсењето на Младиќ и побара да биде „без одлагање“ префрлен во Хашкиот трибунал.

Европскиот комесар за проширување Штефан Филе го коментира апсењето како „историски потег на Србија кој покажува дека го сфатила суштинското значење на регионалното помирување“.

Претседателот на Европскиот парламент Јержи Бусек апсењето на Младиќ го оцени како добра вест и истакна дека таа акција претставува убедлив доказ на српските напори и соработка со Хашкиот трибунал.

Бан ки Мун, генерален секретар на ОН, рече дека е ова „историски ден“ за меѓународната правда.

Белата куќа изрази очекување дека Младиќ брзо ќе му биде предаден на Хашкиот трибунал. Бен Родс, заменик на советникот за национална безбедност, рече дека апсењето на Младиќ покажува оти „такви криминалци ќе бидат изведени пред лицето на правдата“.

Францускиот претседател Никола Саркози изјави дека апсењето ја доведува Србија чекор поблиску до членство во ЕУ.

Британскиот премиер Дејвид Камерон рече дека Младиќ е обвинет за „најужасни злосторства во врска со она што се случило во Сребреница и Сараево“.

Претседавачот со Организацијата за европска безбедност и соработка Аудрониус Ажубалис го поздрави апсењето на Младиќ како мошне важен чекор за правда и регионално помирување.

Шведскиот министер за надворешни работи Карл Билт изјави дека никогаш не се сомневал во „решителноста“ на српскиот претседател Борис Тадиќ.

Италијанскиот министер за надворешни работи Франко Фратини изјави дека апсењето на Младиќ претставува пресвртница за европската историја, која ја доближува Србија до ЕУ.

Поранешниот главен хашки обвинител Карла дел Понте смета дека по апсењето на Младиќ сега веќе нема пречки за патот на Србија во ЕУ.

Генералниот секретар на НАТО Андерс Фог Расмисен го поздрави апсењето како „чекор кон целосна, слободна и мирна Европа“.

На овој ден се одбележува и 20-годишнината од усвојувањето на Декларацијата во Виндхок, Намибија, која прокламира начела на слободата на печатот, под кои се подразбира независнаст во однос на политичката, економската и владејачката структируа, а на меѓународната заедницаи е  упатен повик цензурата да ја стави надвор од законот, како насилство над човековите права.

Обединетите нации, ги повикаа сите држави да се обединат и заедно со светската организација да ја пропагираат слободата на сите медиуми, се наведува во пораката која е објавена на официјалните страници на ОН.

„Ги повикуваме сите влади со здружени сили со ОН да ја гарантираат слободата на изразување, во печатен облик, на електронските медиуми и преку Интернет“, стои во денешната порака потпишана од Бан Ки-мун, високата претставничка за човекови права Нави Пили и директорката на УНЕСКО Ирина Бокова.

„Последниот светски индекс за слобода на медиумите вклучува изненадувачки мрачна реалност“, истакна Генералниот секретар на светската организација „Репортери без граници“, Жан- Франсоа Жулијард.

Тој вели дека економскиот развој и институционалните реформи „не одат рака под рака“  со почитување на основните човекови права. Земјите кои бележат зголемен економски развој не го ставаат во фокусот на своето внимание слободното изразување. Мора да им се оддаде почит и на активистите за човекови права, новинарите и блогерите од целиот свет кои храбро го бранат правото на слободно изразување.

Светската организација „Репортери без граници“ креираше и листа на „непријатели“ на слободното изразување, во која помеѓу 38-те имиња се наоѓаат лидерите на Сирија, Либија, Јемен, Бахреин, претседателите на Еритреја и Туркемнистан.

Одлуката за одбележување на Светски ден на слободата на медиумите ја донесе Генералното собрание на ОН во 1993. година, а на тој ден традиционално УНЕСКО одржува конференција на кој учествуваат медиумски работници, организации за слобода на печат и специјализирани агенции на ОН,  со цел да се процени состојбата на медиумите низ светот.

Денеска, се оддава и почит на сите новинари кои го изгубиле животот работејќи ја својата работа.

УНЕСКО доделува награда  за слобода на печат „Guillermo Cano”, наречена според колумбиски новинар кој бил убиен пред канцеларијата на весникот „El Espectador“ во Богота на 17 декември 1986 година, а поради текстови кои им пречеле на нарко-картелите. Годинава, таа награда ќе му припадне на иранскиот новинар Ахмад Зеидабеди, кој издржува 6-годишна казна затвор откако од 40 колеги новинари беше обвинет дека ковал заговор за уривање на владата по пат на „мека револуција“.Тој е поранешен уредник на иразнкиот весник „Азад“ и дописник на „BBC“.

Во изминатите десет години повеќе од 500 новинари загинаа извршувајќи ја својата работна задача. Само во минатата година загинаа 60 новинари, а секојдневно се повеќе новинари и блогери се жалат на насилство и закани.

Американските новинари се најчесто жртви на ограниченоста на слободата на медиуми во земјите од каде што известуваат.

Многу факти говорат за непочитувањето на основните човекови права, како и правото на слободно изразување и слобода на медиуми.

На најниско ниво во последната декада опадна бројот на луѓето во светот со пристап до слободни и независни медиуми, се наведува во извештајот на „Фридом хаус“, објавен по повод 3. Мај- Светскиот ден на слободата на медиумите.

Во извештајот „Слобода на печатот 2011: Глобална анкета за медиумите“ се наведуваат повеќе земји во кои има забележително опаѓање на слободата на медиумите: Египет, Хондурас, Унгарија, Мексико, Јужна Кореја, Тајланд, Турција и Украина.

Од 196 земји и територии оценувани во 2010, 68 односно 35% се рангирани како слободни, 65 односно 33% како делумно слободни, а 63 односно 32% како неслободни.

Македонија и годинава е позиционирана во делумно слободните и го дели 96. место со БиХ. Од балканските земји Словенија е на 48., Грција е 65., Србија 72., Бугарија 77., Црна Гора 80., а Хрватска  е на 85. Албанија е позиционирана на 102., Косово на 104, а Турција на 112 место.

Лидерите во слободата на медиуми во светските рамки остануваат скандинавските земји Финска, Норвешка, Шведска, како и Холандија и Швајцарија, кои претставуваат пример во светот за почитување на фундаменталните човекови права заштитени со меѓународните конвенции.

Загрижувачки е фактот што земјите од Европската Унија го губат приматот во поглед на слободата на изразување. 13 од вкупно 27-те земји членки на ЕУ се во елитата на 20 земји кои ги почитуваат човековите права, но останатите 14 земји се наоѓаат на дното според индексот на слобода на медиуми.

На дното на листата се наоѓаат Еритреја, Северна Кореа и Туркменистан како земји во кои е загрижувачка состојбата за слободно изразување без цензура.

Македонија, според светскиот индекс на слободно изразување е сместена на 68-то место во друштво со Гвинеја, Централно- Африканската Република, Бугарија и Грција, по драстичниот пад од 34-то место, што е загриужувачко. Многумина од новинарите не се доволно платени за работата што ја извршуваат, но ги има и кои живеат во луксузни услови. Тоа алармира нееднаков третман, е забелешката на „Репортери без граници“.

Кога се расправа за слободата на медиумите во Република Македонија најчесто не се прави разлика помеѓу неа и новинарската слобода, пред се достоинството на новинарската професија како дел од неа. Од една страна бројот на електронски, но и на пеачтени медиуми е енормно голем (електронски над 150), неподнослив и за најразвиени економии, од друга медиумите односно нивните сопственици се економски „стабилни“ (често тие им се втор, трет или спореден бизнис), а од трета новинарите во нив се слабо, бедно платени (почетниците работат со месеци, па и години без пари додека не се „докажат“).

Слободата на медиумите е најнепосредно поврзана со политичката и економската припадност- зависност на нивните сопственици, а загрозата на достоинството на новинарската професија е доведено до степен на елементарна егзистенција. Република Македонија е една од ретките, ако не и единствена земја во светот со невработен доајен на радио- телевизиското новинарство (40-годишно работно- професионално искуство).

Во последниве неколку месеци на сцена е и еден според многу „елементи“ парадоксален случај: новинари на медиуми на еден сопственик секојдневно на нив го бранат неговото повеќегодишно, континуирано криминално работење! Наместо да го осудат тоа што и нив ги вовлекол во криминални дејанија (макар поради наивност и незнаење) и јавно да бараат што побрзо расчистување на случајот, тие преку мошне „оригинални“, инфантилни, па и неразумни „форми“ случајот се обидуваат да го издигнат на ниво на „државно- политички“, односно дека станува збор за „политички линч“ (дека на власта- Владата и пречи нивното „критичко новинарство“, па преку „своето судство“ настојува да ги затвори медиумите во кои работат; дека се единствените „преостанати“ борци за демократија, за правата и слободите на новинарите, па ако на власта и успее тоа, тогаш „тешко на државата“!). Притоа, воопшто не водат сметка дека самите работат- дејствуваат против презумпцијата на невиност на својот „газда“ со тоа што со месеци секоја вечер реализираат групна информативна стоечка „протестна“ емисија наречена „Вести“ пред згерадата на Владата на Македонија- и самите не знаејќи за што им служи таа „сценографија“.

Воопшто, заштитата на професионалните, работните и економските права на новинарите, поддршката на истражувачкото новинарство и создавањето на услови за рамноправен натпревар на медиумскиот пазар се клучните предуслови за слободата на медиумите.

Здружението на новинарите на Македонија, Синдикатот на новинарите и медиумските работници и Македонскиот институт за медиуми по повод 3 мај – Меѓународниот ден на слободата на медиумите одржаа прес конференција. Заклучено е дека слободата на медиумите во земјава е сериозно загрозена. Институциите надлежни за контрола и регулација треба да воспостават непречена, неселективна примена на регулативата, за да се овозможи еднаква и фер позиција за сите медиуми на пазарот, да се обезбедат почитување на Законот за работни односи во сите електронски и печатени медиуми, политичките партии да престанат да се мешаат во работата на медиумите и да ги остават слободно да работат, сопствениците на медиумите да не ги претвораат во мегафони на партиските бизнис центри на моќ, а уредниците да застанат во одбрана на професијата и на новинарите и да се придржуваат кон професионалните стандарди и етиката.

„Во спротивно, ќе ги именуваме институциите, партиските или бизнис кругови кои создаваат хаос во медиумскиот простор и ја убиваат смислата на новинарството“, потенцира претседателот на ЗНМ, Насер Селмани.

МИМ, ЗНМ и ССНМ сметаат дека законите што ја регулираат медиумската сфера се спроведуваат селективно, државното рекламирање ја поткопува независноста, а уредничките тимови се немоќни да се спротистават на ваквиот вкрстен притисок од политиката и од сопствениците. Сето ова резултира со ниско ниво на почитување на професионалните стандарди и со кршење на социјалните права на новинарите.

Според Тамара Чаусидис, претседател на Синдикатот, лучната оска преку која се крши слободата на медиумите се токму работничките права. Од кога е основан синдикатот, во декември минатата година, десетици колеги загубија работа, на многумина едноставно не им беше продолжен договорот за вработување кој бил потпишан принудно на одредено време, со постојан мобинг биле принудени да дадат отказ или едноставно биле избркани. Има новинари кои со месеци не земаат плата чекајќи да видат дали медиумот ќе биде затворен или ќе продолжи да функционира. Иима непријавени новинари и медиумски работници во Завод за вработување или пријавени со мизерни плати, со плаќања во бонови, неисплатени дневници, однапред потпишани откази или договори за работа во кои новинарите се обврзуваат да го сносат финансискиот товар доколку се тужени за клевета или осудени.

Билјана Петковска, директор на МИМ, го отвори прашањето дали инвеститорите во медиуми во Македонија инвестираат да остварат профит или тоа се прави да се остварат одредени други, главно политички или економски интереси кои немаат никакви допирни точки со функцијата на медиумите.

Мошне индикативно е тоа што претходно по втор пат не успеа обидот на ЗНМ да организира дебата со главните уредници за состојбата во новинарството и за правилата за известување за претстојните предвремени избори.

Каква последна- претсмртна видео порака снимил Ладен?

Очекувано одговор на Ал Каеада: први жртви на одмазда

Се чини дека во наредните часови, денови, недели, можеби и месеци (имајќи го предвид „редоследот“) дежурна тема, што ќе рече секојдневна, ќе биде убиството на Осама бин Ладен. Нема да ја замени ниедна друга, освен ако се случи некаква катастрофа- катаклизма (не дај Боже) или, на пример, дојде до „ненадејна средба“ на човечката со друга, непозната, вонземна цивилизација.

Официјално:

Со анализа на ДНК е потврдено дека водачот на терористичката организација Ал Каеда е убиен. Со анализата е утврдено совпаѓање на ДНК, а потоа неговото тело е погребано, изјави официјално лице под услов да остане анонимно.

Како што соопшти вишо разузнавачко лице на конференција за новинари, САД користеле повеќе различни средства за идентификација. Притоа додал дека жена, веројатно сопруга на Бин Ладен, го потврдила неговиот идентитет.

Пакистанската телевизија објави фотографија на убиениот бин Ладен. Погребан е в море оти се сакало по секоја цена да се избегне гробот на Бин Ладен да стане место на аџилак. Притоа, Американците ги почитувале сите верски обврски. Имено, според исламската традиција телото мора да го измијат муслимани и да го погребаат што е можно побрзо, најчесто до следната молитва, иако може да има одложувања под посебни околности.

Фотографијата не мртвиот Осама не ги убеди баш сите дека е тој навистина мртов. Имено, таа има премногу сличности со една која е направена додека бил жив. Автентичноста не ја потврдија американски, а ни пакистански официјални лица. Телевизијата NBC јави дека добила предупредување од две американски официјални лица оти фотографијата е лажирана!

Во меѓувреме, француската новинска агенција АФП извршила проверка на веродостојноста со специјален софтвер. Било потврдено дека станува збор за фотомонтажа, на која била искористена брадата и долниот дел од лицето на Бин Ладен.

„Брадата на снимката е матна. Јасно се гледа дека тоа е фотомонтажа“, изјавил главниот уредник на фотографскиот сектор во АФП, Младен Антонов.

Според „Асошиејтед Прес“, Белата куќа сеуште не одлучила дали да објави фотографски докази дека водачот на Ал Каеда е мртов.

Најнова вест:

Амбасадорот на Пакистан во САД, Хусаин Хакани, изјави дека Исламабад ќе преземе целосна истрага за пропустите на неговите разузнавачки служби во потрагата по Осама бин Ладен.

„Очевидно е дека Бин Ладен имал мрежа која го поддржувала. Треба да дознаеме дали таа мрежа се наоѓала во Владата, во пакистанската држава или пакистанското општество“, објасни тој во интервју за Си-Ен-Ен.

Ќе биде извршена целосна истрага за да се утврди зошто пакистанските разузнавачки служби не успеале да го откријат порано.

Пакистанскиот претседател Асиф Али Зардари денеска негираше дека пакистанските безбедносни сили го криеле Бин Ладен, истакнувајќи дека соработката со САД придонела да биде лоциран најбараниот терорист во светот.

Тоа е прв официјален одговор од Пакистан на сомневањата кои ги изнесоа одделни американски претставници и други критичари, а кои би можеле дополнително да ги влошат односите помеѓу Исламабад и Вашингтон во критичен момент за војната во Авганистан.

Од друга страна, „Њујорк тајмс“ објави дека официјален Пакистан знаел каде се крие водачот на Ал Каеда!

И уште една очекувана, загрижувачка вест:

Само неколку часа по објавувањето на веста дека Осама бин Ладен е убиен во Пакистан, во земјата во близина на една џамија во Чаршада одекнала експлозија во која загинаа жена и три деца.

Истовремено, во САД безбедносните мерки се подигнати на највисоко ниво.

Светот е внимателен поради можните одмазди на Ал Каеда. Тоа најмногу се забележува на аеродромите во Лос Анџелес и на улиците на Њујорк, што не би требало да зачудува со оглед на тоа дека од Пакистан веќе пристигнаа првите закани од следбеникот на бин Ладен.

Американски разузнавачи веруваат дека водачот на Ал Каеда непосредно пред смртта снимил пропагандна порака која наскоро би можела да се појави во јавноста. Не е јасно дали се работи за аудио или видео снимка, но едно неименувано американско официјално лице тврди дека материјалот веќе влегол во „процедура“ за објавување во медиумската мрежа на Ал Каеда. Тој вели дека нема назнаки оти Бин Ладен во моментот на снимање на пораката знаел дека минутите му се изброени.

Советот за безбедност на ОН го поздрави фактот дека Осама бин Ладен веќе нема да биде во можност некому да му наштети и истакнува дека таа вест претставува „суштински напредок“ во борбата против тероризмот.

Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност, Кетрин Ештон, изјави дека со убиството на Бин Ладен и е зададен удар на Ал Каеда и на терористичките активности ширум светот.

„Сега треба да сториме се што е во наша моќ во целост да ја онеспособиме Ал Каеда, зашто постои голем ризик од одмаздничка акција“, додаде таа.

Кина е последната голема земја која реагира на смртта на Осама бин Ладен. Оценува дека неговото убиство е „позитивен развој на настаните“ во борбата против тероризмот и повикува на јакнење на соработката во светот во таа борба.

САД ги затворија за јавноста амбасадата и три конзулати во Пакистан откако Осама бин Ладен е убиен во близина на престолнината Исламабад.

Повеќе стотици луѓе вчера излегоа на улиците во југозападниот град Кета, во близина на границата со Авганистан, за да му оддадат почит на бин Ладен и да протестираат против САД.

Објавено е дека претседателот на САД, Барак Обама, и негови најблиски соработници во Белата куќа во живо го следеле убиството на Осама бин Ладен. На шлемот на еден од специјалците, припадник на единицата „фоки“, била прицврстена камера која го пренесувала текот на акцијата кон Вашингтон.

Инаку, по смртта на бин Ладен се појавија шпекулации за тоа кој ќе стане нов лидер на Ал Каеда. Според мислењето на разузнавачки стручњаци, прв кандидат за наследник е Египтјанинот Ајман ел- Завахри (59) кој беше личен лека на бин Ладен.

Интересно е дека оперативците на ЦИА за Осама бин Ладен користеле шифрувано име „Џеронимо“. Кога водачот на Ал Каеда паднал смртно погоден, официјалната информација од ЦИА за претседателот Обама не била „Бин Ладен е мртов“, туку „Џеронимо е мртов во акцијата“.

Џеронимо (1829. – 1909.) е американски Индијанец, припадник на племето Апачи, кој се борел против Американците и Мексиканците кои сакале да ги прошират своите територии на сметка на земјата на Апачите. По години минати во бегство и борба, умрел како затвореник на САД.

Последна вест:

Синеастите кои ја снимија драмата за борбата против терористи „Катанец за бол“ подготвуваат акционен трилер за потрагата по Осама бин Ладен.

Како што јавија светските агенции, лице блиско на проектот, кое инсистирало да остане анонимно оти нема одобрение да зборува, рекло дека оскаровката Кетрин Бигелоу и сценаристот Марк Бол веќе неколку месеци работат на тоа проектот да биде фокусиран на акција на фаќање на водачот на Ал Каеда.

„Холивуд рипортер“ објави дека Бигелоу сигурно ќе го менува сценаериото со оглед дека американските сили го убија бин Ладен во ноќта помеѓу саботата и неделата во Пакистан, а нејзиниот проект бил заснован на еден поранешен обид на фаќање на водачот на Ал Каеда кој завршил со фијаско.

Не беше неочекувано, но пратениците како да заборавија дека се собраа последен пат ЗА ДА ГО ВРАТАТ ПРАТЕНИЧКИОТ МАНДАТ добиен од граѓаните на Република Македонија на избори!

Наместо макар „најопшт“ јавен отчет, макар „пратеничко групен“ со кој ќе се обидат да го прикажат како одработен пратеничкиот мандат, слушавме жестоки препукувања и (само)обвинувања дека овој собраниски состав бил најлошиот во сиот изминат 20-годишен демократски плурален живот на земјава. Како тие да не беа дел од него!

А неприсуството на пратениците од СДСМ или „доследниот бојкот“ („до последен здив“) не само што е проблематичен, туку е и катастрофален за партијата, а што ќе се покаже на изборите.

Тоа најнапред значи дека тие НЕ ГО ВРАТИЛЕ СВОЈОТ ПРАТЕНИЧКИ МАНДАТ! Бидејќи не присуствуваа, значи не учествуваа во распуштањето на Парламентот, за нив ТОЈ НЕ Е РАСПУШТЕН. (Без оглед што одлуката за распуштање се носи со двотретинско мнозинство, а ја потпишаа сите присутни 79-мина пратеници.) Од друга страна, СДСМ ќе учествува на вонредните избори и ќе бара нови пратенички мандати. Доколку не понуди список со НОВИ КАНДИДАТИ, доколку на изборните листи во сите изборни единици се појави КОЈ БИЛО од досегашните пратеници, ќе биде во најмала „рака“ проблематично: ДА СЕ БАРА НОВ ПРАТЕНИЧКИ МАНДАТ, А ПОСТОЈНИОТ НЕ Е ВРАТЕН. Не се работи за некаква симболика, туку пред се и над се за почит на избирачите и лично и партиско достоинство.

Следевме жестока расправа помеѓу пратениците на ДУ и ДПА (чии пратеници исто така ја бојкотираа работата на Парламентот повеќе од една година, но дојдоа ДА ГИ ВРАТАТ ПРАТЕНИЧКИТЕ МАНДАТИ), на моменти и со речник кој не му доликува ниту на просечно култивирана личност („да ви ја скинеме главата“). Веројатно во предизборната кампања ДПА ќе оди (главно) токму со барањата поради кои бојкотираа: нов политички договор, автентично толкување на Законот за амнестија и нов Закон за службена употреба на албанскиот јазик.

Жестока дебата имаше и помеѓу македонските пратеници- од ВМРО-ДПМНЕ и опозиционата ЛДП. Ќе останат запаметени, а можеби и со „соодветна реакција“ во предизборната кампања зборовите на Јован Манасиевски (од СДСМ и лично „мртвиот Индијанец“ Бранко Црвенковски):
„40 пратеници ќе имате, со тоа не се прави влада. И ве молам, оставете го Бранко Црвенковски. Што трошите муниција на мртов Индијанец? Што зборувате за Црвенковски? Тој е минато, тој тоа го знае. Тој нема да се кандидира на ниедна листа. Што го мачите човекот? Во потрага е по премиер, зашто никој не прифаќа да влезе во пораз“.
Претседателот на Собранието Трајко Вељановски со право поентираше во своето обраќање:

„Мора да разбереме дека пратениците во делот на обврските не се и не треба да бидат различни од сите други граѓани во државава кои работат макотрпно и кои секојдневно мора да ги исполнуваат своите обврски. Од друга страна, не знам дали некој друг претседател на Собранието бил толку активен да ја врати опозицијата во парламентот. Трпеливо чекор по чекор разрешивме повеќе спорни прашања во текот на овој мандат. Доколку парламентарниот политички дијалог се одвиваше во континуитет, без оглед колку беа големи недоразбирањата, ќе дојдевме до заеднички решенија во интерес на граѓаните“.

Што се однесува на изборните калкулации, нормално е да ги држат во строга тајност оние партии кои се во „грч“, кои или не се сигурни во изборна победа или знаат дека ќе изгубат, па со „правилен“ избор на кандидати ќе се обидат колку- толку да го ублажат поразот. Во најтешка и најнезавидна ситуација е СДСМ. Оваа главна опозициона партија за првпат ќе мора да „работи“ за свој нелидерски кандидат- за премиер кој нема да биде едновремено и партиски лидер. Бранко Црвенковски треба сиот свој лидерски авторитет да го вложи во некој што ќе биде „негов“ (послушен) премиер. Ќе најде ли таков-  доброволно инфериорен и однапред етикетиран како „Бранков послушник“? И како тој ќе се брани дека нема да биде тоа, односно дека граѓаните не гласаат за Бранко, туку за него?

Адутот на Црвенковски во најголема тајност? Не, туку во најпроблематична! Се разбира, не помала грижа е и изборот на кандидати за пратеници. Очигледно, тој не е „доволно голем“, особено ако се „избришат“ досегашните (штотуку „распуштени“) како прилично негативно „прокажани“.

Потврда на ова е поместувањето на датумот на одржување на партискиот конгрес на кој треба се да биде „расчистено“ (наместо околу 20. овој месец, на  почетокот од идниот).

На владејачката партија и е многу полесно, зашто може да настапи со сегашниот пратенички и владин состав, со неколку „освежувања“, па полесно и посигурно може да се шпекулира кои ќе се најдат на изборните листи и во кои изборни единици. Разбиурливо, и од ВМРО- ДПМНЕ се инсистира на законски утврдениот датум за тоа.

Како и да е, она што е најважно е неспорно: што се однесува на победникот- победниците и поразениот- поразените, претстојните вонредните парламентарни избори се едни од најизвесните досега. Сигурно победува ВМРО- ДПМНЕ, само со помал број на пратеници од досегашниот, но доволно за формирање на нова влада со сегашни и идни коалициони партнери. Последните релевантни истражувања и анкети на јавното мислење (деновиве) го потврдуваат тоа.

Во тој „контекст“ партиската опозиција, на чело со СДСМ, греши кога медиумите ги дели на „мегафони на власта“ и „борци за слобода и демократија“. Имало, има и ќе има само партиски, непартиски „мегафони“, но пред се и над се најважни, најавторитетни, највлијателни за секоја демократија и суштинска слобода на зборот и мислата: непристрасни, независни- објективни, слободни- слободоумни, професионални НОВИНАР. Кои, се разбира, ги има пред се во непартиските медиуми, но може да се најдат и во партиски.

Патем, неприфатливо е електронски или печатен медиум да се нарекува „мегафон“, ако се знае каква направа е тој, колку е „проста“ наспроти модерната технологија на емитување на програма и печатење (измислена уште од Едисон). Доказ: неверојатната леснотија на реализација „во живо“ на емисија наречена „Вести“ секоја вечер од пред Владата на Република Македонија, на која повеќе и прилега називот „политикантско- забавна“.

Што се однесува на мене лично, не гледам информативни ТВ емисии, не слушам такви радио- емисии и не читам такви весници, туку гледам, слушам и читам ИСКЛУЧИВО прилози- текстови на НОВИНАРИ со кои радо сопоставувам ставови и мислења. Без оглед каде моментно работат, односно се реализираат; „најпросто“ речено ја заработуваат својата каква- таква плата и живеат како знаат и умеат.

Воопошто не ме изненадува обидот да се минимизира средбата во Охрид помеѓу Баросо и Филе од ЕУ и македонскиот државен и опозиционерски политички врв со тоа што се тврди дека договорениот засилен мониторинг е наметнат за да се вратела земјава на европскиот пат. Или дека Баросо и Груевски „ не се разбрале“, поточно „премиерот Груевски повторно се обиде да не направи при очи слепи, при уши – глуви“ (Владо Бучковски).

Лично не ме изненадува ни обидот од судски загрозените медиуми (во континуитет) да се наметне лагата дека слободата на медиумите во Македонија е во врвот на агендата на ЕУ. Се разбира, таа е во агендата, ама „во врвот“…смешно!

Дали договорот за пристапен дијалог е историски или не, да оставиме на времето да просуди. Важно е едно: по неодамнешната усвоена резолуција на Европскиот Парламент, со која повторно се бара земјите членки на ЕУ веднаш да ги почнат пристапните преговори за членство на Македонија (која македонската опозиција одвај ја „проготла“, а „највлијателниот“ опозиционерски „мегафон“ ја „третираше“ при крајот на „Вестите“), тој е ВАЖЕН КОНКРЕТЕН ЧЕКОР во доближувањето на Република Македонија кон членството во ЕУ. А кое, патем, не може да се случи „преку ноЌ“ дури и „преку ден“ да се реши ЕДИНСТВЕНИОТ ПРОБЛЕМ за датум за почеток на преговорите и за ЧЛЕНСТВО ВО НАТО- на Грција со името на нашава земја.

Мислам пред се на 32-те поглавја од преговорите (некои од нив Македонија веќе ги има исполнето) кои ќе дојдат на „дневен ред“ со утврдувањето на денот на почетокот на пристапните преговори. Во овој контекст, колку за да (под)научат оние што тврдат дека слободата на медиумите е „во врвот“: таа „тема“ не е само „македонска“, туку на сите како ОБВРСКА во рамките на ПОГЛАВЈАТА. Конкретно поглавјето 10, кое има наслов ИНФОРМАТИВНО ОПШТЕСТВО  И МЕДИУМИ.

Засилениот мониторинг во Охрид го најави Баросо во „форма“ на средби на високо ниво кои два пати во годината.

Од изјавата на Баросо:

„За време на состанокот се договоривме за пристапен дијалог на високо ниво кој би се одржувал два пати годишно, во Скопје и Брисел, со цел да се забрза имплементацијата на потребните реформи, а кој би се одвивал независно од преговорите за името. Не би го нарекол тоа процес на мониторирање (скрининг), тоа би било дијалог на повисоко ниво за реформите кои се имплементираат, за да може да им дадеме поддршка на истите“.

Став не на „новинар мегафон“ или опозиционен политичар- аналитичар, туку на Агнеза Руси, директор за Европска унија во Министерство за надворешни работи:

„Дефинитивно охрабрувачка и убава вест. Фактот што Баросо го најави воведувањето на овој дијалог зборува за голема политичка посветеност, негова лична и на целокупната комисија, кон пристапниот процес на Македонија. Македонија со помош на ЕК што поскоро да ја оствари заедничката цел за членство во ЕУ. Пристапниот дијалог е чекор напред . Тоа е заложба и посветеност на Комисијата да ги ангажира совите човечки и експертски ресурси во пристапниот процес на Македонија. И целиот овој процес може да донесе само нов квалитет во пристапниот влез на земјава. Нам ќе ни помогне да имаме повисок степен на исполнетост на критериумите. Затоа е позитивна и охрабрувачка вест за Македонија“.

Став и на словачкиот амбасадор во земјава Роберт Кирган, во интервју за „Дневник“: пристапниот дијалог на Македонија со Брисел е веќе научена лекција за Словачка. Овој процес на неговата земја и помогнал побрзо да се исполнат условите за членство во унијата:

„Македонија добива можност низ пристапен дијалог директно со Брисел да се приближува до Унијата. Иако спорот со името засега е во мртва точка, ова се толкува како чекор напред во евроинтегративниот процес“.

Притоа уште еднаш е потенцирана важноста од интензивирање на реформите пред се во судството, јавната администрација, политичкиот дијалог и состојбата на медиумите.

За „глувите и слепите“: во однос на медиумите, многу е поважна економската слобода и независност, непристрасното и објективно ИНФОРМИРАЊЕ (не слободно изразување на ставови и мислења), ДЕМОКРАТСКИ АМБИЕНТ итн. Би било добро „загрижените“ за слободата на медиумите, пред се на електронските, да се запознаат (не мора детално) со законодавното усогласување (на македонскиот Ззакон за радиодифузија) со европската Директива за телевизија без граници.

Ни средбите ќе се следат реформите што ќе се спроведуваат, како и подготвеноста на Македонија за влез во преговарачкиот процес. Од македонска страна ќе ги водат Милошоски или Наумовски, а придружниот тим веќе се обучува за преговарачкиот процес кога Македонија ќе го добие датумот за преговори.

Коментарите дека „Македонија без реформи е во ризик да заостане во европските интеграциски процеси и да ја загуби препораката за почеток на преговори“, а засилениот мониторинг е со цел да се надмине „неконструктивната позиција“, дека со владата на Груевски реформите се напуштени итн., ги побива самиот Баросо со ставот дека дијалогот е за „повисоко ниво за реформите кои се имплементираат, за да може да им дадеме поддршка на истите“. Со други зборови, тие не се напуштени, туку, напротив, се одвиваат, но се дава нивна поддршка со цел повисоко ниво на имплементација. Не е така само за новинари- мегафони „слепи при очи и глуви при уши“.

Што се однесува на слободата на медиумите во Македонија, не изненадува обидот јасната и прецизна изјава на Баросо да се искористи за сопствена употреба, како одбрана на сопствената загроза од незаконско работење:

„Исто така нагласувам дека слободата на изразувањето е клучна, новинарите мора да можат слободно да ги изразуваат своите ставови. Комисијата не интервенираше во индивидуалните случаи, но очекува објективна примена на законот“.

На изјавава нема што да и се додаде или одземе, освен за оние што не сакаат да ја разберат или не им е јасна оти толку „им сече“ умот: се мисли на СЛОБОДАТА НА ИЗРАЗУВАЊЕ НА НОВИНАРИТЕ, а не на медиумите (што е тоа „слобода на медиуми“?) и СЛОБОДНО ИЗРАЗУВАЊЕ НА СТАВОВИ (а не необијективно информирање), како и ОБЈЕКТИВНА ПРИМЕНА НА ЗАКОНОТ (примена, а не работа надвор од законот).

Пресудите на судот се сметаат за конечни и обврувачки за земјите- членки на ОН, односно за страните на спорот.

До 7- ми април Грција, а до 14- април Македонија треба да ги достават последните забелешки.

Грција побара судот да се прогласи за ненадлежен зашто смета дека е во прашање одлука на НАТО. Аргументот е дека, доколку судот донесе одлука, ќе се вмеша во политичкиот процес за решавање на разликите за името на Република Македонија.

Задоволството на Грција од своите „силни аргументи“ и цврстата позиција во Хаг и го помати едно прашање од судијата од Мароко, Мохамед Бенуна, а кое аналитичарите го сметаат за клучно; се однесува на „активностите“ на Грција за време на самитот на НАТО во Букурешт, кога Грција стави вето за прием на Република Македонија.

Има едно „правило“ во секој спор, а особено судски: кога повторуваш едни исти аргументи или не си сигурен во нивната сила или ти е јасно дека тоа не се, а нови немаш.

Токму тоа го потврдија и застапниците на официјална Атина во завршницата. Ги повторуваа веќе изнесените аргументи со кои се напрегаа да ги убедат судиите оти не Грција, туку подносителот- Република Македонија е страната која ја прекршила Времената спогодба.

Марија Телалиан, од грчкото МНР, ги изнареди примерите каде што Македонија со користењето на антиката до степен на присвојување го предизвикала нивниот револт и го прекршила интерим акордот, а притоа наведе каде се е ставено сонцето од Кутлеш, кои се објекти се именувани со Александар Велики и татко му Филип, а ги спомна и учебниците по историја.  На судот во Хаг му се потребни правни, а не историски аргументи, ама кога тие се немаат или не се доволно убедливи…

Очигледно, токму таа- историјата, кога е во прашање античкиот период (кој не е и не може да биде „сопственост“ на Грција), односно Античка Македонија е „коската в грло“ која почнува да ја задушува Грција, но и нејзини сојузници во ЕУ и НАТО (се разбира не сите). За жал не и мал број на приучени- недоучени, заслепени- ослепени политичко- медиумски манипуланти- шпекулантиво Република Македонија.

Телалиан  го повтори смешното обвинение дека Македонија има територијални претензии и со тоа била закана за мирот и стабилноста во регионот.

Професорот Мајкл Рисман од Јеил универзитетот се осврна на прашањата кои се однесуваат на јуриздикцијата на судот, тврдејќи дека спорот за името е индиректно и директно поврзан со предметот против нив и доти треба внимателно да се работи на текстот од спогодбата за да се види врз основа на кои делови би можело да се прогласи ненадлежност на судот.

Професорот Џејмс Крофорд од Кембриџ универзитетот, пак, се задржа на толкување на членовите 11 и 22 од Времената спогодба, но и натаму спореше со македонската политика визави прашањето за името и тоа што Грција никогаш не се повикала на заштитната одредба.

Застапниците на Грција одвај успеаја да одглумат смиреност, дури рамнодушност по директното прашање до грчката страна во процесот. Спомнатиот судија од Мароко побара тужената страна конкретно да одговори каков беше грчкиот став во Букурешт кога се носеше одлука за македонскиот прием во НАТО:

„Имам едно прашање кое сакам да и го упатам на Грција. Во периодот пред и на Самитот во Букурешт, во периодот од 2-4 Април, каков беше ставот кој Грција го искажуваше во контактите со другите членови на организацијата, во однос на приемот на Поранешната Југословенска Република Македонија?“

Очигледно, трите дена објаснување на правниот тим на Грција не беа доволно убедливи за судијата. Одговорот треба да ја одгатне загатката дали Грција ја прекрши Времета спогодба.

Сега ќе се чека тој- мора да биде доставен најдоцна до 7. април. Треба да и биде доставен и на македонската страна, за таа најдоцна до 14. април да даде коментар на него.

Што може да се случи на есен? Каква одлука би можел да донесе судот во Хаг? Одговорот е во сферата на манипулациите и шпекулациите, особено стравувањето кај некои македонски аналитичари дека таа би можела да биде „балансирана“, односно повеќе политичка одошто правна. Во секој случај, каква и да биде- позитивна или негативна за Република Македонија, таа ништо не губи, а Грција не може ништо да добие. Освен да се „осили“ и да продолжи со натамошни прекршувања на спогодбата, арогантно однесување и уште понастојчиво неаргуемтнирано наметнување на нејзините сојузници дека името на Македонија е „билатерален проблем“ помеѓу неа и Грција. (За што веќе имам пишувано, а се сведува на една „проста логика“: доколку е тоа, каков проблем има Македонија со името на Грција?)

Клучно прашање е дали одлуката на судот во Хаг ќе има импликации врз натамошниот тек на разговорите- преговорите за разликите за името на Република Македонија.

Тоа ќе зависи пред се од Македонија; на пример крајната- да ја искористи за нивен прекин и да побара прием во ОН под уставното име (а што можеше и досега да го стори).

Меѓутоа, осудата на Грција сериозно ќе ја разниша нејзината позиција на меѓународен план, а пред се кај своите евро- атлантски сојузници. За нив ќе биде „прилично незгодно“ да се брани одбивање на членство на Република Македонија поради потврдено прекршување на Времена спогодба кое се однесува токму на тоа. Особено зашто пресудите на судот  во Хаг се сметаат за конечни и обврувачки за сите земји- членки на ОН.

А што е „откритието“?   Кабинетот на екс претседателот Црвенковски платил 530.000 евра за дводневен самит во Охрид. Како да не?!

Најнапред сосема кусо за „Нетпрес“: таа не  е некој „нов измислен Интернет портал“ на власта, како што имавме можност да чуеме од „засегнатиот“, туку  новинска Интернет агенција која е активна веќе неколку години.

„Нетпрес“ тврди дека екс претседател Црвенковски платил над 530.000 евра на фирмата „Пристоп МК“.  Објави и документи од Бирото за јавни набавки дека парите биле потрошени за организација на охридскиот Самит на претседатели во мај 2008., кој траеше еден и пол ден.

Според „Нетпрес“, еден од основачите на „Пристоп МК“ е режисерот Игор Иванов, син на тогашниот советник на Црвенковски Зоран Иванов, а кој фигурира и како основач при првичното основање на фирмата „Пристоп МК“. Интересно е што втор основач и сопственик на половина од „Пристоп МК“ е друштвото за комуникациски менаџмент „Пристоп Скупина ДОО“ од Словенија, чиј основач е Словенецот Дејан Верчиќ. Токму ова лице е „врската“ со аферата „Надеж“, чија завршница тешко дека ќе ја дочекаме. Имено,  Верчиќ беше еден од тројцата автори на стратегијата „Надеж“, која требаше на Црвенковски да му помогне да ја урне власта, а за која неговиот кабинет платил 340.000 евра.

Белким конечно сфаќаат дека беа и се (зло)употреувани за лукративни политички цели, а „во името“ на медиумската слобода, независноста на новинарството, демократијата…

Се разбира, едновремено и да се обидат да се извлечат што помалку извалкани од калта во која длабоко зацапале.

Судејќи според досегашното еднострано информирање за случајот „Пајажина“  (разбирливо?), не можеше ни да се очекува А1 ТВ да го објави обвинението, а што го сторија сите други меедиуми (не само телевизиите „на власта“). Затоа зачудува како е можно уредувачкиот тим да дозволува таква карикатурална манипуалција на јавноста со тврдење дека станува збор за уште еден „преседан“- дека два дена адвокатите на обвинетите „не можат да го добијат обвинителниот акт за случајот, ниту пак резултатите од вештачењето за затаениот данок“! Демек (ја цитирам информацијата), „до крајот на работното време адвокатскиот тим чекаше пред судот да види со какви аргументи обвинителството ќе настапи во судскиот процес против Велија Рамковски и останатите 22-ца обвинети. Одбраната си замина со празни раце – засега за случајот адвокатите се информираат само од медиумите, и покрај тоа што судот е должен веднаш да им го достави обвинението“.

Следи „аргументот“: дека одбраната се сомнева оти станува збор за таен договор помеѓу обвинителството и вештаците, што отвора можност за кривична одговорност, а ќе создаде и дополнителни проблеми во текот на судењето. Притоа, „во историјата на македонското судство не се случило вештачење и обвинение да се доставуваат во комплет, без можност за приговор“.

Јасно ви е?! Прво се тврди дека одбраната никако да го добие обвинението, а потоа дека „вакво нешто“ досега не се случило- „вештачење и обвинение да се доставуваат во комплет, без можност за приговор“!

А дека и на новинарите на А1 ТВ обвинението им е исто така познато, потврдува следново во информацијата:

„Останува отворено како обвинителката Гешкоска пред судот ќе успее да ги докаже паушалните суми и проценки за затаен данок и злосторничко здружување.

Во обвинението таа се повикува и на посебните истражни мерки, кои не содржеа ништо друго, освен снимки од приватниот живот на обвинетите.

Аргумент на обвинителството е и фактот што едни исти лица се јавувале како основачи на фирми – дело што не е забрането според ниту еден Закон“.

Станува збор за соопштение од страна на Обвинителството кое, се разбира, го добиле сите медиуми, вкклучително и А1 ТВ. Притоа, од Кривичниот суд информираа дека за сите адвокати и обвинети е во тек правење копии за сите,  не треба да се крева врева околу тоа „оти на сите ќе им биде доставен обвинителен акт согласно законот“. Откако одбраната ќе добие обвинение започнува да тече 8- дневниот рок за жалба, по што ќе може да се закаже судење и случајот „Пајажина“ да влезе во судница.

Нејсе, важна е најавата дека „кога судот ќе се смилува да им го даде обвинителниот акт на адвокатите, ќе следуваат приговори“ и оти „во меѓувреме се отвора можноста деветтемина обвинети кои трет месец се во Истражниот затвор да бидат пуштени со гаранција“.

Бидејќи А1 ТВ не ги информира своите гледачи за обвинението кое тежи (неверојатни) 5 милиони евра, еве за што станува збор:

Најмалку 5 милиони евра неплатен данок од организиран криминал, и тоа е само дел од сумите кои како позначајни се истакнати низ примери. Сепак, во обвинението нема сумарна бројка на затаен данок затоа што тоа би дошло како собирање баби и жаби. Истакнати се различни суми за различни даноци затаени од различни фирми од „Перо Наков“.

Со покренатото обвинение не е предложено да се бара и замрзнување на имот, засега остануваат замрзнатите сметки, но  доколку се дојде до нови сознанија во текот на постапката не се исклучува барање и на таква мерка.

Според соопштението, Рамковски и останатите обвинети во злосторничко здружение переле пари, затајувале данок, се правеле фиктивни фактури плати во кеш, нереални позајмици, неправилности со рекламирање.

Дека работата е „ептен сериозна“, потврдува и предлогот на лидерот на СДСМ, Бранко Црвенковски, за прекин на бојкотот на Собранието и роковник со изборни активност според кој изборите би се одржале на 26 јуни (изнудува посебен коментар), а со кој се откажаува од претходното барања за деблокирање на сметките на медиумите што е надлежност на судот. Имено, иако во СДСМ биле уверени во политичката мотивираност на судската одлука, со која се потврдило блокирањето на сметките на медиумите на Перо Наков, тие ќе ја почитуваат.

Имено, веќе не се бара од Груевски да ги одмрзне сметките на медиумите „на Рамковски“ (со свртување на „познатиот телефон“), туку гаранција дека до изборите „нема да се донесуваат нови и дополнителни барања и одлуки од страна на несудските органи – како што е Управата за јавни приходи, до завршувањето на предвремените избори“. Ако тоа „правилно“ го разбираме, значи дека „старите“ важат (вклучително и замрзнатите сметки до овој момент!), а до завршувањето на изборите УЈП да не „чепка“ во работата на „односните“ медиуми, но може да продолжи да „чепка“ кај другите медиуми и кај сите други деловни субјекти во Република Македонија?!

А на каква гаранција се мисли? Заверена нотарски? Во наредниве денови треба да очекуваме „дообјаснение“.

Црвенковски: Избори на 26 јуни под услов А1 да не плати данок до тогаш!

Црвенковски бара гаранција од Груевски до изборите УЈП да нема нови барања од А1.

Црвенковски се откажа од претходното барања за деблокирање на сметките на медиумите што е надлежност на судот.

Иако во СДСМ биле уверени во политичката мотивираност на судската одлука, со која се потврдило блокирањето на сметките на медиумите на Перо Наков – ќе ја почитувале.

- СДСМ бара гаранција од ВМРО-ДПМНЕ и владејачките партии дека нема да се донесуваат нови и дополнителни барања и одлуки од страна на несудските органи – Управата за јавни приходи до завршувањето на предвремените избори со кои барања и одлуки ќе се бара и спроведе блокирање на сметките на овие медиуми. Со ова последното паѓа во вода аргументот на Груевски дека не може и не сака да се меша во одлуките на судството, освен ако преку ноќ Горан Трајковски не го избрале за судија, вели Црвенковски.

Ако се исполнат гаранциите што ги бара за медиумите на Перо Наков, тој е подготвен да го прекине бојкотот и предлага роковник со изборни активност според кој изборите би се одржале на 26 јуни.

Претходно на една од лидерските средби Груевски прифати две барања на СДСМ, да се зголеми бројот на партиските членови во Избирачките одбори и контролата на Избирачкиот список да трае еден месец, сето ова беше условено со одлуката СДСМ да се вратат во Собранието и да одат на избори.