Предупредувањето на Шефер дека постои реална закана за ракетен напад на Европа изненади многумина, но во меѓувреме сомнежите се потврдија: дека зад тоа се крие оправдување односно поддршка на планот на САД да изгради систем на ракетна одбрана на европско тло, а на што жестоко реагира Русија.

Генералниот секретар на НАТО Јап де Хоп Шефер во интервју за лондонскиот весник „Фајненшл тајмс“ (13.03.) изјави дека за Европа постои реална закана од ракетни напади од страна на Северна Кореја и Иран.

На прашањето дали американскиот систем за противракетна одбрана може да ја намали ранливоста на Европа тој одговори дека меѓународната заедница спровела проучување според кое теоретски е можно антиракетниот штит да го заштити стариот континент.

„Но за таков систем е неопходна политичка дискусија. Треба да се разгледа кој колку ќе плати“, реше Шефер.

Во Европа веќе се води дискусија за противракетна одбрана која прераснува во вистински спор, објави весникот. Тој беше предизвикан од барањето на американскиот претседател Џорџ Буш освен базите од системот за противракетна одбрана во Алјаска и Калифорнија да се се изгради и трета за ракети пресретнувачи во Полска, како и за радари во Чешка.

„Фајненшл тајмс“  потсетува дека во САД главна тема во дискусијата за противракетна одбрана е нејзината ефикасност, а во Европа дали тој систем ќе му даде безбедност на континентот или ќе го дестабилизира.

Најновата вест (20.03) од Америка:

Кондолиза Рајс изјави дека ракетната одбрана во Европа ќе биде стабилизирачки фактор со давањето на помош за да се заштити од потенцијалните закани на Иран:

„Живееме во свет во кој се соочуваме со помали нукеларни закани, помали потенцијални ракетни закани, од, на пример, Иран. И во таков свет ограничената ракетна одбрана, која може да се соочи со такви мали закани, е во голема мера стабилизирачки, а не дестабилизрачки фактор“.

Рајс вчера во Вашингтон за прашањето на ракетниот систем разговараше со министрите за надворешни работи на ЕУ.

Да повторам, Русија е против. Владимир Путин изјави дека тоа би претставувало закана за руската сигурност. Сомнеж во ефикасноста на системот изрази и Франција, а Германија е загрижена дека тоа би можело да доведе до нова трка во вооружувањето. Германскиот министер за надворешни работи Франк Валтер Штајнмеер по средбата рече дека САД би требале да ги прошират своите разговори со европските земји за нивните ставови да бидат во хармонија. Притоа додаде дека треба да се почитува потребата на Америка да се заштити од можни закани.

„Како можат орудијата на изолирање и на оттуѓување да бидат средство за мир и помирување? Ве повикувам да размислите за оваа можност и да го прифатите театарот како универзално средство за дијалог, општествени промени и реформи.

Со активно учество на секој од нас, театарот може да привлече и да ги поттикне луѓето да си ги преиспитаат ставовите. На овој начин тој му дава можност на секој поединец за нов почеток со новооткриените знаења и со вистината. За театарот да се развива и да напредува покрај другите уметнички форми, ние треба да направиме храбар чекор напред за да го вклучиме во секојдневниот живот, во решавање на критичните проблеми на конфликти и помирување“.

Годинава македонската порака ја напиша режисерот Александар Поповски. Тој својот театар го нарекува театар на слободен пад-територија ослободена од законите на гравитација и законите на општеството:

„Не ја признаваме економската логика како театарска логика и застануваме на барикадите бранејќи го театарот како економска слободна зона. Не прифаќаме дека само економскиот исплатлив театар е вистински театар. Не прифаќаме извештаите за продадени билети да бидат мерило за успешноста на театарот. Должност на државата е да го финансира театарот и да го остави надвор од екомската логика…

Единствениот суд и меч под кој треба да биде ставена нашата глава е мечот на Хамлет…

Не го признаваме судот на политиката и нејзините ставови. Политиката мора да остане надвор од театарските згради…

Во овој момент е поважно театарот да ја инспирира стварноста, отколку да биде инспириран од неа. Поважно е да предизвикаме емоција отколку да задоволиме нечиј вкус“.

Притоа потенцира дека ќе победи оној што ќе го создаде убавиот свет и повторно ќе го открие убавото:

„Затоа мора да се ослободиме. Да се ослободиме од се она на што денес стои овој стварен свет околу нас. За да можеме да му го дадеме на истиот тој свет она кое толку му недостига и она по кое тој потајно копнее. Да му ја вратиме славата на убавото. Тоа е театарот во кој верувам. Во него слоботата е врвен принцип. Слободниот пад е единствена состојба, а пронаоѓањето на убавото единствена цел“.

Светскиот ден на театарот е востановен во 1962. година и се одбележува во стотина земји од националните театарски институти. Секоја година истакната личност од театарот пишува меѓународна порака во име на Интернационалниот театарски институтот, што УНЕСКО го формирал во 1948 година. Таа се преведува на повеќе од 20 јазици и им се чита на гледачите пред почетокот на претставите во театрите низ светот.

Македонскиот театарски институт се придружи на одбележувањето во 1997. година и оттогаш и личност од областа на театарот во Македонија пишува национална порака, која заедно со светската се чита на денот на театарот.

Со желба да се продолжи проектот под назив Nupedia, кој не успеа поради тоа што процесот беше премногу комплициран (текстови можеа да објавуваат само стручњаци од одредени области, а минуваа низ неколку фази на одобрување), Џими Велс ја формира Wikipedia.

Навраќање на почетоците:

Првиот напис беше „Астроном“ и пишуваше само: „Научник чија област на истражување е астрономијата“. Шведска: „Земја во северна Европа. Жителите се викаат Швеѓани. Јазикот што се говори е шведски. Главен град е Стокхолм“. Физика: „Физиката е мошне широка тема“.

Меѓутоа, за еден месец беа напишани илјада написи. Денес со Wikipedia се користат над 400 милиони луѓе секој месец. Таа нуди моментен пристап до информација бесплатно и без реклами.

Во последнава деценија огромната и единствена глобална зеадница на доброволци се собра да создаде повеќе од 17 милиони написи на 270 јазици, унапредувајќи ја целта на слободното знаење за секое лице на планетава.

„Тешко е да се замисли дека минаа 10 години откако првпат ја уредував Wikipedia. Се сеќавам на тој прв ден. Кликнав на „Уреди“ и напишав „Здраво, свету“, и тоа беше почетокот на Wikipedia и на сите работи кои оттогаш се случија. Сакам да им се заблагодарам на сите кои помогнаа“, изјави нејзиниот основач Џими Велс.

Тој рече и оти сака да им се заблагодари на сите кои придонеле за нејзината работа.

„Сакам да им се заблагодарам на сите луѓе кои ја уредуваа Wikipedia, кои придонесоа за оваа голема база на знаење. Сакам да му се заблагодарам секому кој ја чита Wikipedia, кој навистина се занимава со идеи и знаење. Тоа е она за што ја направивме: ја направивме за вие да ја читате“.

Зад Wikipedia и останатите Wiki проекти стои Wikimedia Foundation, чиј огранок постои и во Македонија.

Што е Wikipedia? Од нејзината насловна страница:

Изданија на Википедија постојат на повеќе од 200 јазици со заеднички збир од неколку милиони статии. Сите тие го користат истиот основен софтвер, МедијаВики. Сите се сопственост на Фондацијата Викимедија, непрофитна организација од САД која оперира и со други колаборативни проекти на Интернет, вклучувајќи ги Заедничка ризница, Викиизвор, Викиречник, Викивидови, Викивести,  Викикниги, Викицитат и Викиуниверзитет.

Секое јазично издание на Википедија се раководи самостојно и тоа речиси целосно преку трудот на десетици илјади неплатени волонтери. Фондацијата Викимедија има само мал платен персонал, вклучувајќи неколкумина програмери. Таа купува опрема, го дизајнира и применува софтверот и плаќа за мрежниот сообраќај создаден од нејзините проекти, но ги нема ресурсите за да пишува на овие проекти. Сето пишување и уредување го прават луѓе кои не добиваат пари за нивниот труд, туку само скриено внатрешно задоволство.

Се потенцира дека Wikipedia секогаш ќе биде дело во развивање, а не завршен производ.

Домејнот Wikipedia.org е меѓу најпосетените на Интернет, бидејќи не постои слободна алтернатива за поголемиот дел од информациите на Wikipedia.

Дали нашиов сајт „Паноптикум“ е нешто слично (мнногу помало според обемот)? Не, туку напротив, сосема различно. Само во еден сегмент- едукативниот има допирни точки, и тоа во рубриките „Лична енциклопедија“ и „Едукатор“.

„Паноптикум“ е еден вид персонален едукативно- информативно- забавно- творечки авторски сајт, мошне специфичен, но кој исто така содржи огромен број на написи- во моментов над 1.500!

Можеби најважното: за разлика од Wikipedia, „Паноптикум“ не го финансира НИКОЈ (засега нема ниту „трага“ од маркетинг), а го уредува и „суредува“ (администрира) ЕДЕН ЕДИНСТВЕН ЧОВЕК!

Сепак, многу е пореално дека се ќе остане само во рамките на притисокот што побрзо да се изнајде компромисно решение- ново име, со „поголемо попуштање“ на земјава.

Кое решение? Најнеизвесно и најопасно е да се договори новото име, а „проблематизирањето“ на идентитетот на македонскиот народ, во сета негова комплексност, да се премолчи. Тоа би значело само одлагање за „некое време“ и менување на идентитетот (на пример „Северномнакедонци“) по „автоматизам“.

Изјава на македонскиот министер за надворешни работи, Антонио Милошоски, на отворањето на новите простории на македонската амбасада во Република Словенија:

„Добивањето датум за почеток на преговорите со ЕУ не зависи само од Македонија, туку и од Грција кај која треба да преовладее прагматизмот.

Дали ќе ја постигнеме целта – добивање датум за почеток на преговорите со ЕУ, не зависи само од нас. Ќе се потрудиме да направиме се што е во наша моќ, вклучително да ги интензивираме и нашите дијалози со соседна Грција за билатералниот спор. Но, дали прагматизмот и разумот ќе преовладеат кај официјална Атина не би можел да одговорам. Се надеваме, иако засега немаме охрабрувачки сигнали.

Ако навистина реториката оди во насока на добрососедските односи, тогаш треба и делата и содржината да го покажуваат тоа. Македонија е подготвена за збогатување на соработката и се надеваме дека и Грција ќе покаже подготвеност повеќе од она што досега реторички го прокламира“.

Според него, добар сигнал е залагањето на Словенија и на неколку други земји, кои во текот на шпанското претседателство со ЕУ се обидуваат прашањето на Македонија и на Западен Балкан и неговото интегрирање во ЕУ да не остане заборавено.

Вчера МНР иницира директна средба помеѓу Милошоски и алтернативниот шеф на грчката дипломатија Димитрис Друцас. Имено, до официјална Атина е испратено барање тие да се сретнат во Лондон на 28-ми јануари, на маргините на меѓународната конференција за Авганистан. Освен за името, би се разговарало за многу теми, како и за подигнувањето на односите на повисоко ниво. По нивната средба контактите би продолжиле на премиерско ниво.

„Веројатно и во Република Грција еден ден ќе се роди политичар како претседателот Желев, кој ќе може порационално и подолгорочно да ги согледа балканските случувања, каде што секогаш имало повеќе историја отколку географија. А јас сега мислам дека е време да работиме за нашата иднина со сите сили и заедно“, изјави Милошоски.

Меѓутоа, македонскиот премиер Никола Груевски не е оптимист дека овие средби ќе донесат нешто:

„Апсолутно, доста ќе бидат долги и детални разговори. За жал, сигналите што доаѓаат досега од Република Грција не оставаат преголем простор за надеж дека нешто ќе се случи, но да се надеваме дека дотогаш нешто ќе се промени и во свеста и генералното позиционирање на нашиот сосед. Затоа што деновиве доаѓаат многу негативни коментари во однос на нивната позиција, па преку средби и изложување на аргументи и нови идеи можеби и ќе дојде до нешто ново“.

Филип Рикер, амбасадор на САД во Македонија:

„Прашањето е за тоа кое име ќе се користи во национални рамки. Веруваме дека проблемот може да се реши без да се влијае врз идентитетот и наследството. Во првата половина на годинава очекуваме македонските власти да го следат и да го решат овој проблем што трае веќе 18 години. Сега е најдобар момент“.

Денеска посредникот на ОН добил покана во претстојниот период да дојде во Атина. Ја упатил заменик- министерот за надворешни работи Димитрис Друцас, кој вчера од Брисел му телефонирал на Нимиц се вели во соопштение на грчкото МНР.

И годинава, можеби и во наредните неколку, на јужниот сосед воопшто не му е од интерес да го надмине проблемот што си го создаде. Ниту со помош на сојузниците во ЕУ и НАТО, ниту со посредство на ОН, а најмалку, пак, да си дозволи помош од Република Македонија.

Едно поради економската „катаклизма“ што и се случи и допрва ќе и се случува, друго поради внатрешен национален консензус (опасно е во севкупната мошне напната економско-социјална и политичка ситуација да се гази преку „црвената линија“), а трето, можеби најважно, е оти на меѓународен план на Грција и претстојат многу покрупни проблеми  кои веќе не ќе можат да се ставаат „под“ ќилим- улогата на Балканот (како да се биде лидер во неговото европско интегрирање), прикзнавањето на националните малцинства  во земјата и нивните права, кипарското прашање, воопшто односите со Турција…

Тоа го потврдува и најновата изјава на премиерот Јоргос Папандреу дадена во Белград: дека Грција се залага членството на земјите од Западен Балкан во ЕУ да се финализира до 2014-та година, но со претходно исполнување на државите аспиранти на сите критериуми за прием.

Пораката до македонските власти ја испрати „преку“ интервјуто дадено за српскиот весник „Вечерње новости“:

„Грција сака дефинитивно решавање на прашањето за името на „ПЈРМ“. Презедовме многу важен чекор истакнувајќи дека ќе го прифатиме името Македонија со географска одредница. Очекуваме нашиот сосед да направи слично и да се најде со нас на половина пат.

Или ќе најдеме обострано прифатливо решение работејќи заедно во духот на соработката, помагајќи им на нашите народи да се приближат еден кон друг, или ќе продолжиме да го обновуваме проблемот заземајќи екстремни ставови и правејќи ја националистичката реторика наша секојдневна политичка храна“.

Суштинското прашање што треба да му се упати на Папандреу е: дали е сигурен дека тој оди по вистинскиот пат, односно дали по него оди и Република Македонија за да може да му се исполни желбата- наоѓање на половина пат? Кога вели „нашиот сосед…да се најде со нас на половина пат“, тоа несомнено значи дека мисли на „неговиот“, а не на заедничкиот. Од проста причина што по тој- заедничкиот не е можно да се оди се додека постојат „црвени линии“ кои тоа го спречуваат.

Значи, „мудриот и вешт“ Папандреу (како што го оценуваат некои македонски политичари и експерти, иако непоткрепено со аргументи и факти) би требало најнапред да се „ослободи“ од очигледно „слепиот пат“ по кој Грција долго чекори, негирајќи го не само името на Македонија, туку и идентитетот на македонскиот народ во сета негова комплексност, потоа да  расчисти зошто е проблемот „билатерален“, односно како тој тоа навистина да стане (можеби со географска одредница и на грчката провинција „Македонија“- на пример „Јужна Македонија“?).

Во однос на негирањето на македонскиот идентитет, би морало да се „расчисти“ проблемот што очигледно го имаат самите Грци. Имено, бидејќи, како што изјави грчкиот заменик-министер за надворешни работи Друцас, секој Грк се раѓа и умира со македонски идентитет, не е јасно зошто се сите се Грци, дури и малцинствата, а не Македонци?

Лично,  многу повеќе ќе го ценев Јоргос Папандреу како разумен и искусен, па и мудар и вешт политичар, ако предложеше нов, заеднички, „европски“ пат на кој заедно ќе зачекори со Никола Груевски.

Забележливо е дека дури и опозицијата, за која важи „Владата ништо не прави, не ја бидува и затоа се е катастрофа“, нема забелешки односно молчи пред она што претставува континурана интензивна работа и врвни културни достигнувања.

„Отчетот“ опфаќа потрошени 12 милиони евра за реализација на различни проекти, од кои се издвојуваат гостувањето на Бољшој оркестарот во Скопје, откупот на 44 дела од Никола Мартиновски, јубилејот на ансамблот Танец, концертот за мир во Ватикан, гостувањето на Енио Мориконе на Охридско лето и др. За да не останат во долгови, на крајот на годинава на некои институции им биле скратени програмите.

Од сите нив со временски и просторно пошироко значење се издвојуваат реконструкција на домови на кутурата, уредување на музејски поставки музеи и преведувањето- објавувањето на учебници што се користат на врвни универзитети во САД и Европа (пред 2 дена беа промовирани нови 22).

Во 2008-ма е извршена согледба на состојбите и е утврдено дека центрите за култура во градовите низ Македонија се во очајна состојба.

За реконструкција на 22 домови на културата, уредување на поставките во 11 музеи во градовите во Македонија и инвестирање главно за поправки во националните институции, Министерството за култура годинава потрошило околу 1 милиони и 780 илјади евра. Околу 10 милиони денари се потрошени за уредување на музејските поставки, 38 во центрите, домовите за култура, во националните и во локалните институции, и 52 милиона во националните институции. Или вкупно околу 110 милиони денари. Во Скопје е доградена и дигитализирана НУБ „Св. Климент Охридски“, санирана фасадата на Македонската опера и балет, уредени се депоата на Кинотеката на Македонија, а е инвестирано и во уредување на просториите на Филмскиот фонд и на Ансамблот „Танец“.

Според министерката Елизабета Канчевска- Милевска, сите зафати обезбедиле позитивни услови за непречена работа на уметниците во институциите и бил поттикнат локалниот културен развој.

22-те нови стручни книги од проектот за превод на учебници, што се користат на врвни универзитети во САД и во Европа, се од областа на ликовната, музичката, театарската и филмската уметност, археологијата, етнографијата, музеологијата и библиотекарството. Заедно со нив досега се преведени и објавени вкупно 165 книги од 500, колку што се планирани во првата фаза на проектот. Тој треба да заврши во 2010-та, а Владата одлучи да има и втора фаза во која ќе бидат преведени и етапно печатени уште 500 нови книги и 50 изданија од областа на информатиката. Целиот проект треба да заврши на крајот од 2011-та или на почетокот од 2012-та година, со отпечатени 1.050 стручни книги кои се дистрибуираат до универзитетските библиотеки.

Како што потенцира премиерот Груевски на промоцијата на Филозофскиот факултет во Скопје, се работи за учебници кои се врв на научната мисла и се голема придобивка за студентите и идните генерации „кои не само што ќе се стекнат со многу поголеми знаења, туку ќе имаат и огромна самодоверба кога ќе излезат од границите на Македонија- да бидат на исто рамниште со оние кои студирале на врвните универзитети во светот“.

А во 2010-та година? Министерката денеска ги објави приротетите во културата за кои во државниот Буџетот се предвидени 13-тина милиони евра.

Основно:

„Подобрување на една културна клима во Република Македонија и се разбира  едно побогато културно живеење, а пред се поддршка на квалитетни проекти кои што ќе дадат прифаќање на една елитна програмска култура и програмска содржина“.

Од објектите што се во изградба, најбрзо ќе биде завршена спомен- куќата на Тоше Проески. Наскоро ќе почне да се гради турски театар, а еден од клучните капитални проекти ќе биде обновувањето на Старата скопска чаршија.

Дури, доколку се има предвид фактичката состојба (единствено Хрватска е блиску до членство- ги реализира завршните преговарачки поглавја), прашањевоможе да се сведе или концентрира на Република Македонија, односно одредување на датумот за почеток на пристапните преговори за нејзино членство во ЕУ. Имајќи го предвид ова, не е многу оптимистички ставот на новиот 6-месечен претседавач со ЕУ од 01.01.2010. година.

Заложбата за европска перспектива на Западниот Балкан е небулоза, а може да се оцени и како нонсенс. Зарем треба и може да се очекува заложба на Шпанија за негова неевропска перспектива?

Имено, шпанскиот министер за надворешни работи Мигел Анхел Моратинос изјави дека во разговор со американскиот државен секретар Хилари Клинтон се заложил за европска перспектива на Западен Балкан, бидејќи тоа ќе донесе стабилност за тој регион:

„И пренесов на Клинтон и на претставниците на администрацијата дека Шпанија ќе заземе контруктивен пристап и ќе се ангажира за постигнување стабилност и јакнење на европската перспектива на Западен Балкан. Мислам дека заеднички можеме нешто да постигнеме“.

Ако се земе предвид и неговата изјава при прогласувањето за почесен граѓанин на Белград, дека неговата земја сака да поттикне „суштински“ напредок на процесот на евроинтеграцијата на регионот, надежите на Република Македонија дека Грција ќе отстапи од ултимативната „црвена линија“- бришење на идентитетот на македонскиот народ (во сета негова комплексност, значи етнички, јазички, културен, историски…), а за да се дојде до компромисно решение за името на земјава (ново име со географска одредница), се очевидно залудни.

Кога Брисел едноставно преоѓа „преку“ таквото не неевропско, туку нецивилизациско барање (го премолчува), не може под „суштински“ да не се мисли на нешто друго, освен на принудување на Република Македонија тоа да го прифати.

Имајќи ја ваквата ситуација предвид, крајно време е не власта односно „Владата на Груевски“, туку опозицијата (не само македонските партии, туку и албанските, особено зашто и тие имаат јасно деклариран став за зачувување на идентиетот на македонскиот народ) да излезе со јасно и децидно барање (кога веќе се изјасни дека и нејзина „црвена линија“ е „зачувување на идентитетот и јазикот на македонскиот народ“- значи постои консензус):

Доколку до март 2010-та година Шпанија не се откаже од барањето за обезличување, самоукинување на македонскиот народ (промена на идентитетот и јазикот, што не е и не смее да се толкува како договор за употреба на придавката „македонски“), односно не се придржува (врати) на Привремената спогодба, Република Македонија да ги прекине преговорите, да побара укинување на привремената референца FYROM и прием на земјава во ОН под нејзиното уставно име.

Премиерот Никола Груевски би можел и да и даде непосредна помош: да ја организира толку бараната средба на лидерите на главните односно релевантните политички партии (од нив), на која ќе им овозможи да истапат  со ваков став кој, се разбира, Владата ќе го прифати и ќе стане заеднички, единствен на Република Македонија.

(Повторувам по којзнае кој пат: таа нема проблем со уставното име, туку со името „Македонија“, а што е дел од комплексноста на идентитетот на македонскиот народ. Нејзината „црвена линија“ е географска одредница на уставното име за севкупна употреба, а посакуваната е „Република Северна Македонија“.) Еве што изјави Фреден:

Кај македонската Влада постои волја за решение на „спорот“, а шансата не треба да се пропушти „бидејќи во овој период и ѕвездите и се наклонети на Македонија“:

„Ако има волја, има и начин. Но, мислам дека сега ситуацијата е таква што ѕвездите се наоѓаат во подобра позиција отколку што биле со години“.

За шансите Македонија да добие датум за почеток на преговори за членство во европското семејство:

„Не знам. Мислам и дека никој не знае што ќе реши Советот. Ние се надеваме на решение кое нема да биде придружено со дополнителни услови за почеток на преговорите со Македонија“.

А во интервју за Радио Слободна Европа:

„Препораката од Комисијата беше техничка одлука, а не политичка. Како што знаете, комисијата е граѓанскиот сервис на Европската Унија, тоа се експерти, тие не размислуваат со политички термини. Тие само се интересираат дали Македонија ги има исполнето критериумите кои се бараа. Заклучокот беше дека Македонија тоа го направи…Следниот чекор е дека извештајот за напредокот на Македонија ќе се дискутира во таканаречените советнички структури во Брисел. Тоа се се комитети, има многу од нив, триесет или четириесет работни групи во Брисел, каде секоја земја има свој претставник, вообичаено од министерствата за надворешни работи, за да се изготви нивното мислење за проценките во извештајот за напредокот. Тоа се случува сега, на есен и на крај на состанокот на министрите за надворешни работи на 7- ми и 8-ми декември во Брисел тие министри ќе се согласат околу заклучоците, заклучоци на Советот за извештајот за напредокот. Претседателството ќе каже дали заклучокот е дека Македонија ќе може да почне со преговорите за членство. И тоа ќе биде политичка одлука. Факт е дека таа одлука мора да биде едногласна. Кажано поинаку, Грција има право на вето и би требало да го прашате грчкиот амбасадор како Грција ќе се однесува во декември. Мојата проценка е дека ако нема значаен напредок за решавање на спорот со името, Грција нема да ја прифати одлуката за почеток на преговори. И тоа е политичкиот дел. Спорот со името не е дел од техничката проценка за тоа дали Македонија е подготвена да почне со преговорите“.

Настрана проблематичноста на ставот дека препораката на ЕК е техничка. Таа е многу повеќе од тоа. Исполнетите одредници во својата суштина  не се технички. Шведскиот амбасадор отвора суштинска дилема за едногласноста (консензусот) при донесување на одлука на Советот на Европа:

Имајќи предвид дека решавањето на „спорот“ не беше дел од одредниците (макар како развиеност на добрососедските односи; за што сигурно Македонија би добила позитивна оценка бидејќи нема никакви проблеми со соседите, вклучително и со Грција- таа има проблем со името), дали евентуалното вето на Грција ќе биде дел од политиката (лицемерна) на ЕУ спрема Република Македонија?

Некои медиуми (тенденциозни, блиски на опозицијата) одговорот на прашањето во врска со референдумот го оценија како промена на неговиот став, иако по ништо не се разликува од досегашните искази. Можноста за „друг начин како да се дојде до одлука“ не е промена, туку само „логика“ по решение „со кое мнозинството ќе биде задоволено“.

За позитивниот извештај на Брисел и пораката дека е тоа добра шанса да се затвори проблемот со Грција за името (притисок или не), Иванов одговара:

„Тоа како прашање е во рамките на Обединетите нации и ние како држава досега покажавме, навистина, една кооперативност да се најде решение. Меѓутоа, тој процес не може да се извади од Обединетите нации. Тој е таму, тој трае веќе 16 години и во последно време на некој начин се насетува некое решение. Прво тоа беше одложно поради изборите во Македонија. Кога завршија изборите, претседателски и локални во Македонија, тој процес доби на динамика.

Процесот на некој начин беше стопиран за време на изборите во Грција и сега се очекува повторно да продолжи со иста динамика за да може медијаторот Нимиц на некој начин да понуди решение. Бидејќи ги знае ставовите на македонската страна и на грчката страна, тој како медијатор треба да го понуди конечниот предлог. Меѓутоа, тоа се оддолжи поради изборите во Грција. Да се надеваме дека сега тоа ќе добие на динамика и тоа прашање конечно ќе добие некоја звршница.“

Во врска со нужните отстапки:

„Тоа се зависи од пристапот што ќе го имаме во овој период. Отстапките се неопходни од двете страни. Затоа велиме дека решението треба да биде еден виде фер или разумен компромис. А за да се постигне компромисот, секој треба да отстапи од своите позиции за да се дојде до некоја средина која ќе ги задоволи и двете страни.

Се додека траат преговорите имаме препорака да не ги откриваме сопствените позиции за да не му наштетиме на целиот процес. Ние го почитуваме и опстојуваме на тој принцип, и тоа дава резултати. Затоа сме истрајни секоја стана да држи до своите позиции и да му ги изнесува единствено на преговарачот.“

За референдумот (дали останува на иста линија со премиерот):

„Референдумот беше најавен како можност, бидејќи станува збор за прашање кое ја менува историјата на еден народ. Го менува неговото опстојување. И тоа не може да биде одговорност само на некоја влада која има мандат кој го дава народот за четири години. Со тоа треба да се соочат сите што живеат на овој простор. На некој начин таа одговорност му припаѓа на народот, бидејќи тој го искористил правото да се идентификува со тоа што денес се нарекува Македонија. И тоа право е исклучиво негово. Така што референдумот е единствен начин на таа директна демократија каде што народот ќе се изјасни по така суштествено прашање. Доколку се дојде до решение со кое мнозинството ќе биде задоволно, веројатно може да се разговара и за друг начин како да се дојде до таа одлука.“

Договореното- да се донесат трите закони што ги бара Брисел за Република Македонија наесен да добие позитивен извештај од Европската комисија и препорака за почеток на преговорите со ЕУ- ќе биде испочитувано? Којзнае. Не поради бараните привилегии од кои брзо се откажаа сите, сите „мијат раце“ иако им се одамна извалкани (со многу други нешта- се разбира, секоја чест на исклучоците), туку поради познатиот партиски „лов во матно“, а поради кој земјава е каде што е и којзнае уште колку ќе биде. Веќе не „ни ваму- ни таму“, туку „некако близу до никаде“.

Пратениците од 4- ти овој месец се на „заслужен“ одмор (им се гледа од лицата- суратите, па и од насобраната „килажа“ во меѓувреме дека се ептен уморни), а ќе продолжат со работа на 17- ти, со собраниска седница на која ќе се расправа за Законат за Собранието. Да потсетам, тие веќе го изгласаа Законот за финансирање на политичките партии, а Законот за државни службеници, кој Владата го повлече на доработка, треба да влезе во собраниска процедура во средината на август за да може Собранието да го усвои до почетокот на септември.

Токму за Законот на Собранието:

Пред заминувањето на одмор, работната група од партиите Нова демократија, ДУИ и ВМРО-ДПМНЕ не успеа да се договори за амандманите кои ги поднесе партијата на Имер Селмани, за прецизирање на употребата на албанскиот јазик во Законот за Собранието, бидејќи партиите останаа на своите цврсти позиции. Пратениците на НД тврдат дека несериозниот пристап на власта кон Рамковниот договор предизвикал проблеми со употребата на албанскиот јазик во законодавниот дом. Се закануваат дека, доколку не се прифатат, нема да гласаат за Законот за Собранието.

Лидерска недоследност (одамна докажана, а поради која народот не ги есапи, освен Никола Груевски кон кого искажува континуирана „стандардна“ доверба):
На лидерската средба, што се одржа на крајот од минатиот месец, беше договорено дека нема да го попречуваат донесувањето на законите кои се неопходни за Македонија да добие датум за преговори со Унијата, но договорот траеше само еден ден бидејќи партиите на Селмани и Ахмети (НД и ДУИ) побара во Законот за Собранието да се регулира и употребата на албанскиот јазик, а тој да се донесе со Бадентерово мнозинство- со поддршка и од пратениците на партиите на етничките заедници.

Во меѓувреме ДУИ се откажа од своите барања, но Нова демократија не. Таа бара говорите на пратениците Македонци задолжително да бидат преведувани на албански јазик, а истото да се однесува и за сите материјали кои се доставуваат во Собранието. Освен ова, се бара и огласите и информативните табли во законодавниот дом да бидат двојазични. Без оглед што тоа нема никаква врска со Рамковниот договор, ниту со неговиот „дух“. Јасно е како „бел ден“ дека и НД, како ДПА, заигра на картата на радикализмот (погрешна оти од неа и на граѓаните Албанци, а особено на меѓународнииот „фактор“ (се знае кои се се „во него“) тој им е одамна „преку глава“  односно „демоде“), па проценува дека е дојден „моментот“ кога треба да се „притисне“  и со „најбрза брзина“ да се тргне кон конфедерализација (всушност распарчување односно растуање на Македонија-  се разбира играјќи според сценариото на соседи и нивни сојузници).

ДПА, пак, се обидува да ја игра улогата на „голем играч“, иако знае дека веќе не е ниту „резерва“ (според рејтингот и резултатите од последните парламентарни избори), и се прави „непослушна“- не ја есапи ниту јасната порака на претставниците на меѓународната заедница – бојкотот на Парламентот нема место во едно демократско општество. Лидерот Мендух Тачи продолжува да се заканува дека неговите пратеници ќе го напуштат Собранието доколку власта „не го напушти арогантниот однос“. Би било добро конечно да биде конкретен и да каже и покаже во што е нејзината ароганција.

А за сите пратеници- и од македонската и од албанската и од другите позиции и опозиции (овојпат без исклучок), има едно отворено прашање (или повеќе во едно) на кое ќе мораат час поскоро да одговорат:

Можете ли без привилегии, особено без оние над пропишаните- дозволените? Како е можно сите да сте толку едногласни, односно слидарни кога се тие во прашање? Кога е „срамот и пердето“ во прашање пред оние што ве избрале и во чие име решавате, барате, условувате, позиционирате, опозиционирате, радикализирате? Зарем не ве фаќа макар мал, „мимилано мал“ срам од она што го откри Државниот завод за ревизија и од она што го побаравте, па се пишманивте- сега се однесувате како „да не сте оттука“?

Ревизорите забележале дека само лани Парламентот потрошил неверојатни 750.000 евра за исплата за бензин за автомобилите на пратениците, а кои ги користат за службени потреби. Според нив, бруто износот на годишно ниво, кој еден пратеник го добива за оваа намена, достигнува и до 17.800 евра!

Дали е прекршен законот? Од Собранието тврдат не, но…Согласно законот за извршување на Буџет на Р.М, надомест за превоз до и од работното место се исплатува на вработени и избрани и именувани функционери чие место на живеење е оддалечено над 2,5 километри од работното место, но не повеќе од 900 денари месечно. Пратениците, пак, добиваат 30% од продажната цена на еден литар гориво, според изминат километар. Ревизорите препорачуваат собраниската Комисијата за избор и именувања, која ја носи одлуката за овој надомест, да ја преиспита висината и да ја намали.

Кој не сака да биде пратеник во оваа наша државичка? Знаете зошто на парламентарни избори има толку голема „тепачка“ за тоа? Мислете, размислувајте, премислувајте и гледајте како знаете и умеете да се „упикате“ меѓу кандидатите следниот пат. Ако ве изберат…ќе си обезбедите плата нешто над 1.000 евра – 63.255 денари, па плус дневници, поради чести патувања во странство („варијабила“)- тие изнесуваат од 50 до 116 евра (зависи каде се патува).

За она што го побараа, па се пишманија нашите „сакани и пресакани“ пратеници: веднаш штом ќе им заврши мандатот да се „преселат“ во канцеларија со (слична) фотелја и биро во некое министерство! Тоа пишуваше во работната верзија на Предлог- законот за Собранието, кој ќе се носи за да ја подобри ефикасноста на законодавниот дом, а ќе се донесе со судни маки поради нотираните барања во текстов. За барањето биле согласни сите партии, ама во меѓувреме „се свестиле“, па покажуваат невидена солидарност односно „консензус“:  кријат чија била иницијативата (инаку противзаконска и од нездрав разум). Кој кому сега да му забележува за она што континуирано Европската комисија го пишува во своите извештаи со дебели (масни) црни букви- партизација на администрацијата?

Во „македонската пратеничка историја“ ќе остане забележано „слаткото смеење“ на експертите кога го слушнале образложението на пратениците: гревота да не се искористи нивното политичко искуство за да и се помогне на државата!

А дека „необичното“ однесување на пратениците кога станува збор за нивните привилегии не е ништо ново, само ќе потсетам на барањата за повисоки плати со закон, исто така со закон и пензии со само 25 години работен стаж, па дипломатски пасоши, бесплатен превоз итн. Во јули 2005- тата тогашните пратениците со огромно мнозинство го усвоија Законот за пратеници, со кој беа обезбедени привилегии несразмерни во однос на функцијата пратеник, а според бројни експерти и противуставни. Тоа се случи во исто време кога беше објавен извештајот на Државниот завод за ревизија, во кој беше констатирано дека во 2004- та Собранието ненаменски и незаконски потрошило околу половина милион евра од вкупните трошоци за цела година.

Мислите дека сегашниве ги загрижи барем малку оценката од граѓаните- 60% од испитаниците негативно ја оценуваат нивната работа? Како да не! Уште помалку оние 70% од анкетираните, што им го дале гласот, кои велат дека ниту ги виделе пратениците, ниту пак виделе закон за решавање на некој локален проблем.

Еднаш еден мој коментар токму на тема привилегии на пратениците (за спомнатиот закон во 2005- та) го насловив со парафразирана позната социјалистичко- комунистичка максима, поточно флоскула. Со неа сега ќе го завршам овој коментар:

„Пратеник- колку тоа срамно звучи!“