(13.03.2008.)
Оценката на некои новинари дека директорот на македонските електрани Влатко Чингоски отворил фронт со државната компанија МЕПСО и со Австријците од ЕВН може да се оцени како крајно дилетантска. Затоа што не станува збор за лоцирање на нечија одговорност, туку за фактичка состојба поради која имаме енергетска криза што допрва ќе му нанесува тешки „ниски удари“ на македонското стопанство, се разбира и на македонските граѓани.
Македонската економија, како и светската, ја надмина кризата, без оглед дали и официјално ќе се прогласи тоа (излегување од рецесијата), а претстои долг период на опоравување од нејзините последици. Особено ако се има предвид дека се тие многу повеќе долгорочни, отколку среднорочни и краткорочни.
Затоа не се реални ниту песимистичките, ниту оптимистичките прогнози за економските движења годинава. Треба да им веруваме на оние „помеѓу“.
Отсекогаш била и е со долгорочни последици, па во развиениот свет се манипулира најмалку со неа. Се брани на освоениот пазар за што полесно да се настапи на нови- неосвоени, се негува во односот со купувачот- потрошувачот не само додека се реализира конкретна зделка, туку многу повеќе потоа. Затоа што токму таа- бизнисменската етика е најважна за каков било успешен и перспективен бизнис.
По објавувањето на крај на рецесијата минатиот месец, сега економски експерти од администрацијата на претседателот Обама најавуваат раст годинава од 4,5% на годишно ниво. Се разбира, станува збор за сериозни и детални анализи на моментните состојби, но и на потенцијалот на државата во наредниот двегодишен период.
Повторно следиме еднострано, тенденциозно, манипулирачко-шпекулативно информирање за проблемите во врска со пласманот-продажбата на годинашниов род на преспанското јаболко. Се разбира, веќе отрпнавме (на некои сигурно им „лежи“-не треба да ги спомнувам), но секогаш мора да се потсетуваме на неприкосновеното правило (не само правно)- да се слушне и другата страна.
Наспроти „црните прогнози“ на македонската опозиција, што ги слушаме во континуитет, македонската економија очигледно почнува полека да се опоравува од последиците на светската економска криза. Тоа го потврди (призна) и НБРМ со уште едно намалување на референтната стапка. А што сигурно ќе ги натера банките да ги намалат каматите на кредитите. (повеќе..)
Нема сомнение дека модерната живеачка се пповеќе ја плаќаме со најголемата „оптшонародна“ цена-рамнодушноста. Стануваме рамнодушни на скапотијата, на постојаното зголемување на цените на се и сешто (за „поскапувачите“ секогаш оправдано, а за „плаќачите“ неоправдано), што најмалку значи прилагодување.
Одамна не важи една друга народна:
Пружи си ги нозете колку што ти е долга чергата.
Од едноставна причина: одамна не си ги пружаме, туку саде си ги собираме, се стуткуваме, уште малку та како клопчиња ќе бидеме.
Никако да научиме дека суштината на модерната живеачка не е во трпежот- крпежот, туку во штедењето- штедливоста. Кога ќе науичме (мораме кога-тогаш), прво поскапувањата нема да се случуваат така често, зашто „поскапучачите“ ќе го одбегнуваат, а второ ќе живееме не порамнодушно, туку поскопојно, поведро, позадоволно.
Оние што внимателно и во долг период ги следат збиднувањата во Грција, воопшто не се изненадени од вклучувањето на алармот за нејзин спас во последен час. Севкупната, значи не само економската криза (давењето во долгови), е резултат на повеќегодишна катастрофална политика на партијата што „на подолг рок“ е фрлена на „буниште“- конзервативната Нова демократија. За во „догледно време“ да се врати на политичката сцена, и треба комплетно „прочистување“ кое тешко дека ќе може да го „изведе“ новиот лидер Андонис Самарас, познат според своите декадентни, деструктивни и националистички ставови и позиции.
Секако дека повеќегодишните внатрешни, пред се економско- социјални проблеми се рефлектираа и на надворешната политика на Грција, а во нејзини рамки и на проблемот што го има со името на Република Македонија (значи не со нејзиното уставно име, туку со „Македонија“). Што не значи дека во процесот на нејзиното „заздравување“ може да се случи позначајна промена. Напротив, многу е пореално негово маргинализирање и одолговлекување поради „концентрација на силите“. Тоа „привремено“ и се случи на самитот на Советот на Европа.
Значаен традиционален проект на Министерството за економија: „Признанија за најуспешните“, во чии рамки се прогласува „Претприемач на годината“, се доделуваат награди на македонски микро и мали претпријатија односно на нивните претприемачи, а со цел поттикнување на претприемачкиот дух и култура во државата. Го организира во соработка со Сојузот на стопански комори на Македонија, Македонската развојна фондација за претпријатија, Агенцијата за поддршка на претприемништвото, Центарот за развој на претприемачи и менаџери, Европската бизнис асоцијација, Центарот за развој на нови бизниси и Стопанската комора на северозападна Македонија.
Секако дека економската катастрофа не се случи преку ноќ, туку е последица на повеќегодишна лоша, волунтаристичка и пред се корупционерска севкупна политика на „Нова демократија“ и нејзиниот екс лидер Караманлис. Поради што не само загуби на парламентарните избори, туку и ја заврши својата политичка кариера (поднесе оставка од челната позиција на партијата, а нов лидер стана Андонис Самарас).
Токму тоа е главниот проблем на македонската актуелна опозиција: се да напаѓа, да „црнее“, особено она што е очевиден успех, постигнување за „обичниот“ човек. А кога ќе се соочи со несоборливи аргументи и факти, едноставно замолчува, премолчува и чека нова (не)прилика да продолжи за истото (па и кога нема врска со „новото“). Што не е ништо друго, освен „голо“ критизерство. Не може да се разбере зошто упорно „турка“ така, кога во изминатиов период, од губењето на власт до денес, не доби- не добива ниту промил повеќе во подобрувањето на катастрофалниот рејтинг.
И најновиот извештај на Инситутот за економски стратегии и меѓународни односи „Охрид“ („тинк-тенк“ – независна јавна истражувачка организација) за успешноста на Владата на Груевски е доказ за тоа. Најверојатно ќе биде премолчен или, што е помалку веројатно, оценет како пристрасен (од „докажан“ како еден од „нејзините“).
Се разбира, се мисли на европските стандарди и регулативи кои во последниве години интензивно се вградуваат во аграрната политика, конкретизирани особено во земјоделството. Реализираните проекти и оние што се во тек, како и мерките што ги презема Владата, пред големата финансиска поддршка, но и техничката поддршка од странство, се повеќе ја назначуваат и афирмираат Република Македонија на мапата на светот како развиена аграрна земја.
Во изминатите 10 години мошне успешно се реализира проектот ГТЗ- германска техничка поддршка на земјоделско- прехранбениот сектор.
Наградата “Банка на годината“ во Република Македонија не е признание само на банка која се изделува од другите според постиигнатите резултати, туку е пред се на квалитетот на банкарските услуги, примената на модерното банкарско работење, на светските стандарди.
Ако се има предвид дека ја добива дури по петти пат (четири пати едно по друго), воопшто не треба да се образложува и промислува зошто бизнисмените и граѓаните имаат најголема доверба и задоволство да работат со неа.
На Европа и олесна. Од вчера има една грижа помалку. И тоа не баш мала, без оглед што Брисел пред три дена на заплашените им упати смирувачка порака- дека европските складишта за гас се целосно полни, а во текот на јануари идната година ќе биде зголемен протокот на гасоводот „Јамал – Европа“. Четвртина од потребите на ЕУ од гас обезбедува Русија, од што 80% доѓаат преку Украина.
Значи, континентот нема да има проблеми со гасот оваа зима пред се благодарение на „расположбата“ помеѓу Путин и Тимошенко, односно на договорената нова формула за корекција на цените на рускиот гас за 2010- та: Украина од Русија купува гас, но и ги наплатува транзитните услуги. (повеќе..)
Станува збор за предпристапна програма на Европската унија, а нејзин составен дел е ИПА (Инструмент на претпристапна помош, на англ. Instrument for Preaccession Assistance) , односно нејзинара 5- та компонента- Рурален развој. Тоа се неповратни средства за поддршка на земјоделството и сточарството во вкупен износ од 60,7 милиони евра, а кои ќе се користат до 2011- та година.
Програмата и мерките за апликации за нивно користење ќе бидат објавен идниот месец. На првиот оглас ќе се аплицира за 40 милиони евра. (повеќе..)
