(21.03.2007)
Воопшто не изненадува, туку напротив, сосема очекуван и логичен е првиот резултат од зачленувањето на Бугарија во Европската унија на економски план (еден од најважните): за првпат во нејзинoто поблиско минато (од смената на системот) во 2006. година нејзиниот извоз е поголем од увозот.
Ако нешто на опозицијата и беше лоша „карта“ во педизборната кампања, тоа секако беше „удирањето“ по „промашувањата“ на Владата на Груевски во земјоделието.
Во рамките на предизборната кампања од лидери на политички партии и нивни кандидати за пратеници секој ден слушаме најразлични ветувања, особено кога се работи за македонската економија. Во не мала мера неодмерени, што ќе рече не втемелени на реални и стручни анализи и проценки, пред се во однос на моментните и перспективните светски процеси и случувања, а во не мала мера и дилетантски.
Да се премолчи толку значајна инвестиција за Република Македонија, како што тоа го сторија некои медиуми исклучиво од партиски- опозиционерски интереси, е не само непрофесионално, туку и некоректно пред се спрема сопствените гледачи- читатели. Особено оти се работи за производство со многу идни поврзувачки „елементи“- пред се тн. „зелена енергија“.
Еден од најпопуларните сервиси на глобално ниво- „Скајп“ (Skype) премина во рацете на еден од првите играчи во информатичкиот бизнис во светот.
Меѓутоа, за оние што го следат неговиот развој и случувањата во последниве години тоа не е никакво изненадување.
И покрај потврденото опоравување на светската економија, очигледно е дека светската економско- финансиска криза се уште не е помината, а постои опасност таа дури и да се интензивира- поттикната од постојаното енормно зголемување на цената на нафтата на светските берзи и поскапувањето на храната односно се поголемото осиромашување на средноразвиените и неразвиените земји.
Македонската економија, како и светската, ја надмина кризата, без оглед дали и официјално ќе се прогласи тоа (излегување од рецесијата), а претстои долг период на опоравување од нејзините последици. Особено ако се има предвид дека се тие многу повеќе долгорочни, отколку среднорочни и краткорочни.
Затоа не се реални ниту песимистичките, ниту оптимистичките прогнози за економските движења годинава. Треба да им веруваме на оние „помеѓу“.
Отсекогаш била и е со долгорочни последици, па во развиениот свет се манипулира најмалку со неа. Се брани на освоениот пазар за што полесно да се настапи на нови- неосвоени, се негува во односот со купувачот- потрошувачот не само додека се реализира конкретна зделка, туку многу повеќе потоа. Затоа што токму таа- бизнисменската етика е најважна за каков било успешен и перспективен бизнис.
По објавувањето на крај на рецесијата минатиот месец, сега економски експерти од администрацијата на претседателот Обама најавуваат раст годинава од 4,5% на годишно ниво. Се разбира, станува збор за сериозни и детални анализи на моментните состојби, но и на потенцијалот на државата во наредниот двегодишен период.
Повторно следиме еднострано, тенденциозно, манипулирачко-шпекулативно информирање за проблемите во врска со пласманот-продажбата на годинашниов род на преспанското јаболко. Се разбира, веќе отрпнавме (на некои сигурно им „лежи“-не треба да ги спомнувам), но секогаш мора да се потсетуваме на неприкосновеното правило (не само правно)- да се слушне и другата страна.
Наспроти „црните прогнози“ на македонската опозиција, што ги слушаме во континуитет, македонската економија очигледно почнува полека да се опоравува од последиците на светската економска криза. Тоа го потврди (призна) и НБРМ со уште едно намалување на референтната стапка. А што сигурно ќе ги натера банките да ги намалат каматите на кредитите. (повеќе..)
Нема сомнение дека модерната живеачка се пповеќе ја плаќаме со најголемата „оптшонародна“ цена-рамнодушноста. Стануваме рамнодушни на скапотијата, на постојаното зголемување на цените на се и сешто (за „поскапувачите“ секогаш оправдано, а за „плаќачите“ неоправдано), што најмалку значи прилагодување.
Одамна не важи една друга народна:
Пружи си ги нозете колку што ти е долга чергата.
Од едноставна причина: одамна не си ги пружаме, туку саде си ги собираме, се стуткуваме, уште малку та како клопчиња ќе бидеме.
Никако да научиме дека суштината на модерната живеачка не е во трпежот- крпежот, туку во штедењето- штедливоста. Кога ќе науичме (мораме кога-тогаш), прво поскапувањата нема да се случуваат така често, зашто „поскапучачите“ ќе го одбегнуваат, а второ ќе живееме не порамнодушно, туку поскопојно, поведро, позадоволно.
Оние што внимателно и во долг период ги следат збиднувањата во Грција, воопшто не се изненадени од вклучувањето на алармот за нејзин спас во последен час. Севкупната, значи не само економската криза (давењето во долгови), е резултат на повеќегодишна катастрофална политика на партијата што „на подолг рок“ е фрлена на „буниште“- конзервативната Нова демократија. За во „догледно време“ да се врати на политичката сцена, и треба комплетно „прочистување“ кое тешко дека ќе може да го „изведе“ новиот лидер Андонис Самарас, познат според своите декадентни, деструктивни и националистички ставови и позиции.
Секако дека повеќегодишните внатрешни, пред се економско- социјални проблеми се рефлектираа и на надворешната политика на Грција, а во нејзини рамки и на проблемот што го има со името на Република Македонија (значи не со нејзиното уставно име, туку со „Македонија“). Што не значи дека во процесот на нејзиното „заздравување“ може да се случи позначајна промена. Напротив, многу е пореално негово маргинализирање и одолговлекување поради „концентрација на силите“. Тоа „привремено“ и се случи на самитот на Советот на Европа.
Значаен традиционален проект на Министерството за економија: „Признанија за најуспешните“, во чии рамки се прогласува „Претприемач на годината“, се доделуваат награди на македонски микро и мали претпријатија односно на нивните претприемачи, а со цел поттикнување на претприемачкиот дух и култура во државата. Го организира во соработка со Сојузот на стопански комори на Македонија, Македонската развојна фондација за претпријатија, Агенцијата за поддршка на претприемништвото, Центарот за развој на претприемачи и менаџери, Европската бизнис асоцијација, Центарот за развој на нови бизниси и Стопанската комора на северозападна Македонија.
Секако дека економската катастрофа не се случи преку ноќ, туку е последица на повеќегодишна лоша, волунтаристичка и пред се корупционерска севкупна политика на „Нова демократија“ и нејзиниот екс лидер Караманлис. Поради што не само загуби на парламентарните избори, туку и ја заврши својата политичка кариера (поднесе оставка од челната позиција на партијата, а нов лидер стана Андонис Самарас).
